Denizcim "Türkleri ikna etmenin yolları" diye atınca oltayı, kaçırmadım. Açarak bir kez daha geçeyim: Atatürk’e atıf, Türkiye’nin stratejik önemi, laik demokratik Türkiye dostumuzdur, AB’ye üyeliğinizi destekliyoruz, ben de bir Müslüman evladıyım, Ermeni sorununu kendi aranızda çözün, Başbakanla Türk usulü öpüşme... Daha ne olsun? “Rakı, şiş kebap çok güzel.” demeyecekti ya. Neyse tüm yazılmışlığına rağmen eğlenceli bir seyirlikti. İkna olmasam da keyifle izledim.
* Başlık: Barack Obama derken zihnimde ona eşlik eden melodi.
** Foto: Obama’nın beni ikna edebileceği hali. Bu haliyle gelip bir şeyler söylese sanki siz ikna olmazdınız. Hıh!
Köşecinin Gözünden Halkın Oy Verme Davranışı 101 - Vaka Çalışması
Bir varmış bir yokmuş, bir ülkenin halkı o kadar aptal, o kadar satılmış ve o kadar göbeğini kaşırmış ki bir paket makarna, bir çuval kömür verene hemencecik verirmiş oyunu. Bu halka hiç güvenilmezmiş. Bu halkın yaptığı seçimin adı demokrasi olamazmış. Bu halk olsa olsa askerin güdebileceği bir koyun sürüsü olabilirmiş, o kadar. Daha da fazlasını hak etmezmiş. Halk birkaç zaman oyunu böyle kullanıp o ülkenin aydınlarını her defasında hop oturup hop kaldırmayı becermiş. Günler günleri, aylar ayları kovalamış...
Gel zaman git zaman yeni bir seçim günü daha kapıya dayanmış. Halk seçimden bir gece önce efsunlu bir şekilde aydınlanıp sabahında rasyonel insan olarak uyanıvermiş. Oy vermeye gitmeden önce durup bir düşünmüş halk: Bu böyle gitmez. Bunların burnu çok büyüdü, beni de çok hor gördüler, hem sadaka kültürünü de reddetmem gerek, ülke artık sosyal devlet ilkesiyle yönetilmeli. Şunlara bir güzel dersini vereyim. İktidarı korkutayım ama muhalefeti de çok fazla sevindirmeyeyim. Sonra da gidip aynen düşündüğü şekilde oyunu kullanmış.
Velhasıl ülkeye o gün demokrasi gelmiş, her yerde çiçekler açmış, kuşlar cıvıl cıvıl ötmüş. Yaşasın demokrasiymiş.
Kulağımda on senedir bazen coşup bazen kaybolan ama geri planda hep devam eden bir rahatsızlık var. İlk zamanlar çok mücadele ettim. Lakin doktora kaç defa gittiysem bir antibiyotik, bir de kortizon damla içeren reçeteyle çıktım muayenehaneden. İlaçları kullansam da baktım ki bir şekilde er ya da geç tekrarlıyor; ne yapayım benim de şifa bulmaz biricik derdim bu olsun dedim ve uğraşmaktan vazgeçip onu kabullendim.
Dört beş yıldır ben onu fazla kurcalamadan, o beni fazla taciz etmeden geçinip gidiyorduk. Fakat sanırım geçen hafta kullandığım bir ilaç onu tetikledi ve her geçen gün artan bir şekilde ağrım şiddetlendi. Dün dayanamadım ve doktorda aldım soluğu. Dedim; doktor bey geçmişim böyle böyle, modern tıp bu son beş yılda kortizondan başka bir çare geliştirdi mi? Dedi; yok, olmayacak da. Nasıl bu kadar emin olabildiğine şaşırdım. Nitekim ben dağ bayır gezerken bile kim bilir keşfedilmemiş ne şifalar var bunlarda diye bakarım otlara çalılara. Ha kulağıma ot sokmam o ayrı. Velhasıl yazdıkları tüm ilaçların % 95’inin antibiyotikten ibaret olduğuna inandığım bir kulak burun boğaz mütehassısının odasından daha kortizon içerikli reçetemle çıktım.
Efendime söyleyeyim ilaç etkisini göstermeye başlamamış olacak ki sol kulağımda dokunsan bağırtacak şekilde bir ağrıyla uyudum dün gece. Sol tarafa dönerek uyuyabilen, sırt üstü yatınca da kâbus görüp uyanan biriyim ben. Ağrı yüzünden demek ki, sırt üstü uyumuşum… Bir süre sonra hüngür hüngür ağlayarak uyandım. Panik içinde uyanan kocama ağlamaktan sebebini bile söyleyemedim. Sadece bırak biraz ağlayayım da rahatlayayım dediğimi hatırlıyorum. Gözyaşları içinde uykuya dalmışım.
Bu sabah: Ne gördün rüyanda? Söylerim ama gülmeyeceksin. Tamam gülmeyeceğim. Söz ver ama. Söz. Bisikletimi çalmışlardı. … Bence çok komik, neden gülmüyorsun? E söz verdim.
Sabah readerda ilk tıkladığım post yeminle şu oldu. Olmasa bu kayda değmez yazıyı yazmazdım zaten. Gerçi yeter ki yazmak iste, boş beleş konu mu yok?
Bizim evin ora. Eskiden buralar hep sazlıktı. 
Bizim duvar, bizim Akdeniz, ben.
Kıymet beni mimlemiş. İyi de etmiş. Biraz düşündüm, biraz da hayal kurdum, daha ne olsun. Denizcim vaktin olursa sen de yaz.
İlk soru yaptığım dört iş. Yedi farklı işte çalıştım bugüne kadar. Sondan dördüncü işimde heyecanlıydım, çok şey öğrendim ve bir sonraki işime hazırlandım. Bir sonraki işimde ise çok hevesliydim, yine çok şey öğrendim ama bitirmek zorunda kaldım. Daha sonraki işimde çok çalıştım, çok yoruldum ama bildiklerimin çok azını kullanabildim. En son işimde benden istenenden çok daha fazlasını yaptım fakat işe yarım gün gitsem bile olurdu. (Bunu okuyan da beni MİT ajanı sanacak. Ne yaptığımı az çok biliyorsunuz işte. Sadece detay yapmak istemedim.)
Defalarca izlediğim dört film. Öyle film çok aslında. Bir kere yeter ki bir film beni eğlendirsin, o zaman defalarca izleyebilirim. İşte o tür filmlerden ilk aklıma gelen dördü; Hababam Sınıfı Tatilde, Neşeli Günler, Geleceğe Dönüş, Pembe Panter.
Yaşadığım dört şehir: Ömrümün şimdiye kadarki kısmının yarısı Mersin’de, yarısı Ankara’da geçti, geri kalan kısmı da Antalya’da geçecekmiş gibi görünüyor.
Tatil için gittiğim yerlerden beni en çok mutlu eden dördü; Canım İstanbul, Nostaljik Lizbon, Romantik Paris ve Heyecanlı Barselona.
Kebap, döner ve pideleri kategori dışında tutarak en sevdiğim dört yemek sırayla; üzerine sarımsaklı yoğurt dökülmüş kıymalı makarna, annemin yaptığı dolma, mantı, kendi yaptığım karnıyarık.
Mekânın zamandan bağımsız anlamı olmaz diyerek kuruyorum bu hayali. Hemen şimdi olmak istediğim dört yer: 16. yüzyılda İstanbul, Milattan Önce 2500 civarında Kahire, Milattan Önce 2. yüzyılda Termessos ve 15 Kasım 1975’de Erdemli. Of, gözlerim doldu.
Sonuncusu pek romantik. Bir yağmur damlası olsam Akdeniz’e, Boğaz'ı gören bir tepeye, bir çam ormanına ya da bir minenin mavi yapraklarına düşmek güzel olurdu.
Çok sevindiğimde çığlık attığım, sağa sola koşuşturduğum, o da olmadı yerimde zıpladığım çok olmuştur. Sevinince kahkaha atmak; hatırlamıyorum. Fakat şu son beş gün içinde iki defa tecrübe ettim. Pek güzelmiş. Herkes maşallah desin.
Birkaç gündür yeni başkanını kutluyor Amerika. Bildiğimiz macera dolu, slogan dolu; kahramanlar yaratmayı, onların heykellerini dikmeyi, onlara kendilerini ve dünyayı kurtaracağına inanarak bağlanmayı seven Amerika. Hudson nehrine uçak indiren Sullenberger gibi; yahut umut, değişim, ilerleme vadeden Obama gibi kahramanları gözü yaşlı izleyen Amerika.
Dün yeni başkan yemin etti, izlemişsinizdir. Kusursuz Amerikan kahramanı portresine uymayan şaşırmalarla doluydu yemini ama olsun, hayırlı olsun. Yemin törenini ve iki gün önceki kutlamayı izlerken hep aklımdaydı; başka bir yer orası, biz ise bambaşka bir dünyayı yaşıyoruz. Gördüğümüz, duyduğumuz, hissettiğimiz şey başka.
Neredeyse tamamı sivil olan 1300 Gazzeli öldürülürken batının kör, sağır ve dilsiz kalışına inanmak istemediğimizden belki de, Pelıstayn diye ağzını açan her batılıya ne diyor diye bir umut daha fazla kulak verir olduk. Küçük bir örnek; öldürülen çocuklara dair bir şeyler söyleme cesareti var sandığımız Bono bile “Bu aynı zamanda İsrail’in, Filistin’in rüyası.” dediğinde mesajındaki karmaşaya ve hedefini şaşırmışlığa belki de bu yüzden öylece bakakaldık. Burası başka, orası bambaşka bir dünya. Hepsi bu.
Hope that we can change? Acaba? Ne yalan söyleyeyim Obama seçildiğinde az da olsa sevinmiştim ben de. Dünyayı kurtaramasa da en azından Bush’a benzer bir başka cumhuriyetçi yerine bize de dokunan bazı şeyleri değiştireceğini söyleyen Obama gibi bir demokratın seçilmesiydi sevincimin nedeni. Öte yandan Ehud Barak ile adaşlığının ve ilk adının İbranicede aydınlanma anlamına geldiğinin altını ısrarla çizen bir başkanın politik olarak düzeltilmiş (!) konuşmalarının içinde Gazze’de öldürülen bebeklere dair cümleler aramak sokaktaki Amerikalı kadar saf olmayı gerektiriyor belki de.
Not: Canı sıkılana eğlence.
Şu aralar hayatımın gidişatını değiştirecek şeylerle uğraşıyorum. Aslında işime bakıp başka şeye kafayı takmamam lazım. Fakat izledikçe, okudukça ruh halimi berbat eden iki grup var ki başımı ne yana çevirsem kendilerinden kaçamıyorum.
İlk grup savaşa üzülmemeyi, akılcı olmayı marifet sayan; üstüne üstlük bunu sağda solda öğütleyen zihniyettekiler. Yani sözüm ona realistler. Hazretleri, tarihte olup biteni hatırlatırlar sonra da, “Müslüman oldukları için üzülüyor bunlar.” diyerek de yeni keşifleri olan bir akıl yürütmeden yola çıkıp insanlık dersi verirler. İlla ki marjinaldirler. Öldürülen için üzüleni örtük ya da açık bir biçimde cehaletle suçlayarak küçümserler. Oysa kendi içleri kurumuşluklarına gerekçe aramaktan başka bir şey değildir yaptıkları.
Diğer grup Cumhuriyet tarihinin en büyük davası diye bilinen bir davada sanık olarak götürülenlerin arkasından hala ama hala alkışlayıp tezahürat yapanlar. Aklım almıyor almıyor. Tamam dava sonuçlanmadı, tamam suçsuz olabilirler. Ama yahu hiç mi, zerre kadar da mı şüphe duymazsınız? Bunca gün gibi açık ilişkiye, kazdıkça çıkan pisliğe rağmen nasıl bu kadar emin olabilirsiniz? Bit kadar bile şüpheniz yok öyle mi? Ha ama sizler tabi insan haklarının yılmaz savunucularısınız. Bir senedir neredeyse hop oturup hop kalkarak; “Vay efendim kendileri giderdi, sen niye kolundan tuttun da gece vakti evinden aldın da…” Haklıysa(nız) başka nedenlerle de gelin biraz. Bu topraklar yıllarca işkence ve insan hakları ihlallerinin cezasını çekti, hala da çekiyor. Onlar için insanlığınız nerdeydi? Neden bunları söylemeye, söyleyenlere mikrofon tutmaya şimdi bu kadar heveslisiniz? Ayıp ayıp.
Bu iki zavallı gruba bakınca arkama bakmadan ülkeyi terkedesim geliyor.
Dokuz gün oldu. Yıllardır siyaset, sanat ve medyanın tüm imkânlarını kullanarak gaz odalarında katledilen halkının hikâyelerini anlatmaktan usanmayan İsrail, bu dokuz gün içinde çoğu sivil 500 insanı öldürdü. Yaralı sayısı ise 2500’e yakın. Önce duvarlar örüp ardından da Akdeniz ile o duvarlar arasına sıkıştırdığı Gazze’nin üstüne bombalar yağdıran İsrail’in bu yaptığının gaz odalarında Yahudilere yapılan soykırımdan bir farkı var mı? Uluslararası toplumun sessizliği ya da İsrail yanlısı açıklamaları ise İsrail’in Gazze’ye yağdırdığı bombalar kadar kahredici. Bir savaşın içine doğmuş çocukların o savaşta öldüklerini görüyorum; çaresizliğimden, insanlığımdan utanıyorum.
Birocakikibindokuz, sabah. İki gün önce “Yok canım sorun değil, balodan biraz erken ayrılır vaktinde gelirim.” diyerek benimle dalga geçen Hatice Hanım şimdi camları siliyor. Benden bir saat sonra yeni yıla giren Fatih ise şu an muhtemelen şantiye geziyor. Bense biletime kayda değer bir şey çıkarsa derhal telefon açıp kocama “Artık çalıştırmayacağım seni, bundan sonra evinin erkeği olacaksın.” demeyi planlayarak Milli Piyangonun sayfasına girmeye çalışıyorum. Lakin sayfa bir türlü açılmıyor.
Geçen bayramın üçüncü günü, öğleden sonra, Mersin’de deniz kenarında bir çay bahçesi. Keyfimiz yerinde. Gölgesinden kimseye fayda gelmeyen bir palmiye ağacının altında güneş gözümüze gözümüze girerken bir piyangocu yaklaşıyor yanımıza. Çay gelene kadar zevkli bir oyalanma niyetine, kazı kazan alıyoruz birer tane. Kazı kazan kartını elime aldığım o anla, son rakamı kazıdığım an arasında aklıma bir yıldan daha fazla bir süredir kadro için bekletildiğim, kendi alanım dışındaki projelerde çalıştığım ve bunların bazen beni nasıl sıktığı geliyor. Diyorum şimdi büyük ikramiye bana çıksa, puf diye üflesem şu materyal dertlerin üstüne, toz gibi dağıtsam hepsini. Hoş bir duygu kaplıyor bir anda içimi. Birkaç saniye süren ruh halim o son rakamı da kazıyınca geçiyor. Sanki ilk defa yaşamışım gibi “Nasıl da güzel bir duyguymuş.” diyorum. Rasyonalitesini yitiren kumarbaz demek ki aynı noktaya atış yapıyor durmadan; ya çıkarsa umudunun o tatlı heyecanına. Bir iki dakika sonra piyangocu bütün patavatsızlığıyla yaklaşıp Fatih’e soruyor: “Ne çıktı abi, kol saati mi?
Birocakikibindokuz, sabah. Milli Piyangonun sayfası nihayet açılıyor. Sonucu o piyangocu kadar terbiyesizleşmeden söyleyeyim; hayatımızda değişen pek bir şey yok. Fatih muhtemelen hala şantiye dolaşıyor, Hatice Hanım halı siliyor, ben de birazdan ütüye başlayacağım.
*Önceki başlık Googledan yolunu şaşıranı buraya düşürüyordu, değiştirdim.
“Annemin yaşıyla Mersin’in plakası aynı.” diye düşündüğüm zamanı hatırlıyorum. Dün gibi olmasa da. Ve nihayet geçen ay ben de otuz üç oldum. Otuz üç. Kabullenip normalleştirmek için yüksek sesle söyleyelim; otuz üç.
Bir doğum günü postu yazmamıştım. Yirmi beşten sonra yeni bir yaşa girdiğini ona buna sevinçle duyurmak akıl kârı değil zaten. Bence doğum günlerinde yirmiye kadar büyüyor olmanı, yirmi beşe kadar da gençliğini kutlarsın. Hediyeleri ve hatırlanmayı hariç tutarak söylüyorum; yirmi beşten sonra doğum günleri yaşlandığını hatırlatmaktan başka işe yaramaz. İyi ihtimalle ortalama yaşam süresine yetmiş beş yıl dersen, ömrünün üçte ikisinde yaşlandığın sonucuna varırsın biraz haksızlığa uğramışlık hissiyle.
Eskiden, ama çok eski değil, otuzlu yaşlar artık insan ömrünün son demleri gibi gelirdi. Artık öyle gelmiyor. Ama yine de birilerinin yaşıma inanmaması, hatta not dönemlerinde bazı öğrencilerin “Ay hocaaam, sizi öğrenci sanmıştım.” diyerek yanıma gelmesi bile kısmi teselli oluyor şimdi. Bir de ayna var esas kahraman. Yaş bahsinde onunla da iyi aramız, çok şükür.
Fakat benden en az on yaş büyüktür dediğim kadınlar çıkıyor karşıma bazen. Onların benimle aynı yaşta ya da benden iki üç yaş küçük olduklarını öğrendiğimde düğümleniyor boğazım. Diyorum ki benim hayatım yine de kolaymış. Başka türlü nasıl olur? Annemden geldiği garanti DNA kodlarım bu kadar farkı açıklamaya yeter mi?
Her yaşın ayrı bir güzelliği varmış. Yalan. Gergin bir cilt, daha sağlıklı ve daha dinç bir vücut, daha fazla heves, daha fazla heyecan, bunlar hep gençken var. Ondan sonra taş çatlasa yukarıdaki satırlarda görülen yaşım var ama genç gösteriyorum tesellisi. O da şanslıysan tabi.
Geçmiş doğum günleriniz kutlu olsun.
Issız Ağaç. 13 Aralık 2008, Mersin-Antalya Yolu. Fotoğraflayan. 
“Denizin kıyısında durmuşuz. Ayaklarımızı suya salmışız Ethel. Sen diyorsun ki ‘şu ilerideki elli beşinci dalgaya yüzelim birlikte. Bak o dalga ne kadar güzel!’ Ben de ‘hangisi?’ diye soruyorum. Daha sorumu bitirmeden yer değiştirmiş oluyor senin işaret ettiğin dalga. Bak artık söylediğin yerde değil. Elli beşinci değil de otuz beşinci olmuş şimdi. Giderek yaklaşıyor. Yani zaten o bu tarafa geliyor. Gelirken de elbet bir şeyler getiriyor yanında. Şimdi önünde iki seçenek var. Ya atlayacaksın denize, dalgaları filan unutup, sen de bir katre olacaksın onun içinde. Ya da kıyıda durup, bekleyeceksin. Dalgaların kıyıya vurup, parçalanmasını seyreyleyeceksin. O zaman da onlar birer katre olacak gözlerinin önünde. İki türlü yaşanır hayat eğer bir şeye benzeyecekse. Ya kendini yok edeceksin hayatın içinde, ya da hayatı yok edeceksin kendinde.”
İki ay kadar önce Fatih, bir polis bizi engelleyecek şekilde hatalı dönüş yapınca arabanın camını açarak polise ne yapmaya çalıştığını sormuştu. O an benim bir polise nasıl böyle itiraz edersin şaşkınlığım mı, yoksa o polisin bir vatandaşın kendisine nasıl böyle itiraz edebildiğine dair şaşkınlığı mı daha büyüktü bilemiyorum. Kalbim bin beş yüz atarken arabalar sağa çekildi. Bizimki kendinden gayet emin bir şekilde, polisin sen kim oluyorsun da bana diyerek başladığı sorularına cevap verdi. Bir iki atışmanın ardından adam aniden döndü, arabasına bindi ve gitti. Şimdi bu polis ya “Bunda bu cesaret varsa kim bilir kimin nesi.” diye korktu, ya “Bu kadar rahat olduğuna göre deli galiba başıma daha fazla iş açmadan gideyim.” dedi ya da yüzde yüz haksız olduğunu fark etti. Son seçeneğin doğru olmasını diliyorum.
Bir lokanta dolusu insanın gözü önünde polis kıyafeti giymiş kişilerce saçından tutulup sürüklenerek kaçırılan ve tecavüz edilen kadınla ilgili haber ve yorumları okumuş, izlemişsinizdir. İstanbul Emniyet Müdürünün polise kimlik sorun öğüdünden sonra herkes, sıkıysa sor itirazlarına girişti. Aslında polisten korkmak kadar yine onunla ilişkili ama daha acıklı bir yanı var durumun. O da böyle bir olayda insanların “Bunu yapan polis olamaz.” diye düşünemiyor olması. Böyle bakıldığında görülen, klişe ifadeyle bana dokunmayan yılan bin yaşasının ötesinde bir sorun.
Bir başka sıkıntı medyanın konuyu ele alış biçimi. (Buna odaklanmadan bir şeyleri takip edemediğime göre herhalde kendimi delirtmek istiyorum.) Polisin zor kullanma potansiyelinin tartışılması iyi hoş da, seçilen kelimeler, çağrılan konuklar, üslup, belirli olguların yinelenme sayısı ve şekli tartışmaları bazen amacından saptırıyor. (Bu arada ortada iyi niyetli bir amacın olduğu varsayımıyla söylüyorum bunu.) Dün akşam da bir örneği vardı; eski emniyetçilerin de katıldığı tartışma programlarında polisin zor kullandığı ve halkın bu yüzden polisten korktuğunun altı çiziliyor. Fakat bu programlarda en nihayetinde açık ya da örtük bir şekilde “Elbette halk polisten biraz korkacak.” demeye getiriliyor. Şimdi devlet ne için ve kim için var tartışmasına girmek yersiz. Ancak ben polisten korkmamalıyım. Suçlu korksun.
Evet, korku öğrenilen bir şey. Üstelik bir şey anlatırken mesajın tamamı okuyanın ya da izleyenin aklında kalmıyor. Süzgecin üstünde basit hikâyeler, kısa cümleler, detayları gizleyen yahut konunun özünden uzaklaştıran tipleştirmeler kalıyor geriye. Bu bir hafta içinde de o kadar çok polisten korkuyoruz, yapamayız, soramayız lafı edildi ki artık korkmayanın da korkmaya başlayacağını sanıyorum. Sırf bu yüzden bile Cerrah ya da bir başkası, bunca tartışmaya çıksın ve bir karşılık versin artık. Desin ki haklısınız ama bunun önüne geçmek için teşkilatta şunları şunları yaptık, yapıyoruz, yapacağız... Çok mu iyimserim?
Normalde böyle bir olayın ardından beklenen şey, en azından polise kimlik sorabilme yönünde bir bilincin gelişmesi. Onu da geçtim, bu bilinçlenmenin en azından başlaması. Hem halkın hem de polisin zihnindeki bir evrilmeden bahsediyorum. Bu bir beklenti, umut. Oysa bunun yerine karşıma şu ve şunun gibi haberler çıkınca maalesef bir kez daha umudumu yitiriyorum.
“Bir tek o olmaz! Baştan ayağa kıyafet de alman lazım, sen halasın.” diye uyaran bir dostum; “Sırtından değil omzunun üstünden açılan bir şey al öbür türlü enseleri acıyor.” diyen bir büyüğüm; bunları nereden bulabileceğimi bana sabırla anlatıp arabayı nereye park edeceğimi Google Earth’den işaretleyen bir kocam; bu bayram önünde aslan suratı, arkasında da kuyruğu olan bir tulum giyecek bir yeğenim var. Daha da sırtım yere gelmez.
Baba ve Piç’i okuduğumdan beri okuyacaklarıma ve izleyeceklerime dair spoiler içeren bir konuşmaya veya yazıya denk gelmekten ödüm patlar oldu. Davanın getirdiği merak da vardı tabi, kitaba başlamadan önce kitapla ilgili eleştirileri okumak için nete girmemle başladı her şey. Bir oraya bir buraya bakarken, romanın daha önce bir dergide yayınlanmış eleştirisini bulmamla adı geçen sayfayı söverek kapatmam arasında siz deyin üç ben diyeyim beş saniye ancak geçmiştir. Sebep, sığırcık kuşu eleştirmenin romanın sonunda ortaya çıkan bir gerçeği daha ilk satırda küt diye söylemesiydi maalesef.
Hadi diyelim ki bu örnekte kendim kaşındım; fakat çok satacağı garanti bir kitap çıkacaksa yahut bir filmin gösterilmesine az zaman kala bu sözde eleştirilerden, tanıtımlardan kendini nasıl koruyacağını bilemiyor insan. Benim için bu konuyla ilgili en son örnek Issız Adam oldu. Her ne kadar Çağan Irmak filmleri arasından bugüne kadar bir tek Mustafa Hakkında Herşey’i sevmiş olsam da tanıtım filmini ilk gördüğüm andan beri Issız Adam’ı izleyesim vardı. Fakat gazeteydi, televizyondu, internetti derken en olmadık yazıların, söyleşilerin arasından fışkıran spoiler sağanağıyla filme dair ne var ne yoksa gayriihtiyarî öğrenmiş bulundum, sinirlendim ve filme gitmekten vazgeçtim. "Altı aya kalmaz Türkmax verir. Benim de sektöre katkım bu kadarla kalsın.” diyerek intikamımı almış sayıyorum kendimi.
Gelelim dün geceye. Normalde Friends benim koşu bandı dizim. İki gün spor yapmadıysam iki, üç gün yapmadıysam üç bölüm Friends seyrederim tempolu yürüyerek. Dün akşam izleyecek bir şeylerin yokluğundan ailece biricik koşu bandı dizime sardık. 4-5 bölüm Friends, akabinde de uyku ve tabii ki rüyalar. Geçen ay ailesinden ayrılıp kendine ayrı ev tutan bir arkadaşım, Firendsgiller ve benim spoiler endişem bilinçaltımda biraraya gelip aşağıdaki gibi bir kurgu uygun görmüşler gecem için. Bu kısımda görüntü dalgalanmaya başlıyor…
Arkadaşım bir parti veriyor: Ayrı eve çıkma partisi. Davetiyeler filan bastırılmış. Lakin bana davetiye gönderilmemiş. Sinirle hesap sormaya gidiyorum. Friends tayfa da orada. Onları orada görünce hasedimden çatlayacak gibi oluyorum. Arkadaşım mahcup, bir yandan açıklamaya bir yandan da gönlümü almak için beni onlarla tanıştırmaya çalışıyor. Monica araya giriyor, elini uzatıyor:
- Merhaba ben Monica, bu da eski eşim Chandler.
- Chandler mı? Eski mi? İnanmıyorum ya, ben o bölüme gelmemiştim daha!
Geçen pazar, Kurşunlu Şelalesi.
Bugün öğleden sonra, saat üç buçuk gibi, abim baba; eşi anne; annem babaanne; babam dede; kardeşim amca oldu. Ben de hala! Üç kilo dokuz yüz gram nur topu gibi bir oğlan sayesinde, Erim sayesinde. Üstelik bu unvanları her birimiz ilk kez tecrübe ediyoruz, mutluyuz…
Daha önce de yazdım. Bizdeki engelli, sakat bir internet. Blogger'ın kapatılmasına gerek yoktu bu sıfat için. Benim için blog dünyası kayda değer fikirlerin kayda değmeyenlerden çok daha az olduğu bir fikir platformu. Ama iş görüyor. Ben mesela, bloglarda yazılanlar ya da bloglardaki yönlendirmeler sayesinde bazı yeni şeyler öğreniyorum ve düşünmediğim bazı konular üstünde düşünüyorum. Bu yüzden Blogger kapatılınca çok kızdım. Öyle kalsaydı uzunca bir süre yazamayacaktım muhtemelen. Hevesim kırılmıştı.
Neden blog yazdığım konusuna daha önce kısacık da olsa değinmiştim. Ben yazabildiğimi görmek için yazıyorum. Anlattıklarına dikkat çekebilmek çok değerli bir beceri bana göre. Konunun dikkat çekici olması değil kastım yalnızca. Nasıl anlatıldığı da en az konu kadar önemli.
Çok güzel yazılar okuduğumda yazmak konusunda şevkim kırılıyor bazen. Sonra da çaba sarf ettiğimi düşünerek teselli buluyorum. Yazarken özeniyorum. Yazmak üzerine düşünüyorum. Aynı cümleyi farklı kelimeler ya da farklı dizilişlerle kurmayı deniyorum. Metaforlara başvuruyorum ya da onlardan vazgeçiyorum. Bazen elimde olmadan devirdiğim cümlelerin belini doğrultuyorum. Bazen de hangi haliyle daha akıcı olduğuna bakıp öylece bırakıyorum. Dilbilgisi hataları yapmamaya çalışıyorum. Bazen istiyorum ki yazılarım konuşuyormuş gibi olsun. Öyle serbest. Sonra muhtemelen blog dışındaki yazma geçmişimin de etkisiyle öyle serbest yazamıyorum. Diyorum bu bir yazı; yazıyorum ve orada duruyor; yazı gibi olmalı. Yeniden düzeltiyorum. Ben işte aşağı yukarı böyle blog yazıyorum.
Kendi yazdıklarıma bayılmıyorum evet. Ama en azından yazdıklarımı sevene kadar bir çaba harcıyorum. Sevmezsem yayınlamıyorum. Yazmış olmak için yazmıyorum. Daha güzel yazma çabasını seviyorum. Bu yüzden blog yazıyorum. Biliyorum ben yazdığım için dünya değişmiyor. Ama üzerinde özenerek uğraştığım bir şeylerin yavaş yavaş geliştiğini ve çoğaldığını görmek beni mutlu ediyor. Yazdıkça ve yazmaya dair bir özen gösterdikçe bir kenarda derli toplu temiz bir şeylerim olduğunu düşünüp rahatlıyorum. Bu derli toplu olma halinin fazladan linkler, fotoğraflar, gösterişli blog şablonları tarafından bile bozulmasını istemiyorum. Beyaz fonum ve kırmızı siyah yazı karakterlerimle burası benim yerim. Benim duvarları beyaza boyalı temiz odam. Birinin bu odanın kapısına bana sormadan kilit vurabilme ihtimaline katlanamıyorum.
Bazen öyle günler oluyor ki, gündüzler geceleri hiç bağlamıyor. Bedenim gündüz ne yaparsa yapsın, gözlerim nereye bakarsa baksın; rüyalarım hep aynı sonla bitiyor. Bazen, bakıyorum ki elden bir şey gelmiyor, kurduğum hayalin olasılık hesaplarıyla oyalanıyorum. Bazen de içimi bambaşka bir şekle sokan şeyler oluyor. Aylar boyunca saksının içinde öylece duran dallar çiçek açıp, umut veriyor. Ve şükredip diyorum; hayat devam ediyor.
Bugün, üzerinde çalıştığım bir dosyada TÜSEV tarafından 2006’da yapılmış bir araştırmanın aşağıdaki bulgusu çıktı karşıma. Tesadüf işte. Soru şu: “Yoksullara yardım kimin görevidir?”. Yanıtların dağılımı şöyle: Devlet dışındaki aktörler % 58 (% 29 varlıklı kimseler; % 24 vatandaşlar; % 1,5 Sivil Toplum Örgütleri; % 13,5 diğer). Devletin görevidir diyenler ise % 42.
Cevap seçeneklerinin her biri beni başka şeyler düşünmeye sevk etti. Özellikle varlıklı kimseler ve vatandaşlar ayırımını doğru bulmadığımı söylemeliyim. Birilerine el uzatmak için elbette ki zengin olmak gerekmez. Ama insanlar aynı anda iki seçeneği de görünce “Tabi canım, zengin olan versin.” diye düşünerek işaretliyorlar demek ki. İşin içinden sıyrılmanın dayanılmaz çekiciliği tespiti yapılabilir burada, ama öte yandan şu şekilde düşünmek de mümkün: Benim vereceğimle bir Karamehmet’in, bir Koç’un vereceği bir mi?
Şunun bir de din boyutuna gelelim: Bu ülkede yaşayanların çoğunluğu Müslüman değil mi? Nüfus [cüzdanı] istatistiklerinden değil, "Evet ben Müslüman’ım." diyenlerin oranından bahsediyorum. Cumhuriyet döneminden başlayarak devlet eliyle yaratılmış Türk burjuvazisinin büyük bir kısmı da kendilerini Müslüman olarak tanımlamıyorlar mı? En azından öyle olduklarını söylüyorlar. Pekâla, İslam’ın emri diye bildiğimiz zekât kurumu işliyor mu bu memlekette? Çok zor. Düşünün şimdi dinin böyle bir konuda bu insanları bağladığını; bir Sabancı’nın, bir Eczacıbaşı’nın malının kırkta birini yoksula verdiğini. Hem de her sene. Senede bir ay iftar çadırı kurmakla bitmiyor o işler. Desinler diye.
Yoksullara yardım konusunda sivil toplum örgütlerinin rolüne gelelim bir de. Deniz Feneri vakasının dumanı üstünde malum; bu yüzden aynı soruyu bugün sorsalar bu seçeneği işaretleyen çıkar mı; emin değilim. İster hayal kırıklığı yaşayın, ister bu rezil sona bir oh çekin ama büyük bir örgütlenmeydi, etkileyici sloganlar ve tanıtımlarla binlerce insanın kalbini kazanmışlardı. Yolsuzluğun ortaya çıkmasının ardından başta bazı köşe yazarları olmak üzere “Bildiğin kişiye, kendi elinle ver.” demeye başladılar. Ama ben bunun tam bir çözüm alternatifi olduğunu düşünmüyorum. Modern yaşam böylesine canımıza okuyorken kimlere elimiz, vaktimiz, enerjimiz yetişebilir ki? En muhtaç olanın kim olduğunu nereden bilebiliriz? O ihtiyaç sahipleri istemek için bizim kapımıza gelmezlerse bile yardım kurumlarına gidebilirler. Üstelik düşünün; yaşadığımız mahallenin, şehrin ve hatta ülkenin ötesinde yaşayan yoksullara ulaşmayı vadeden örgütlenmeler bunlar. Dünyada 1,5 milyar kişinin günlük geliri 1 dolardan azken yardımın, yoksula el uzatmanın sınırı, dini, milliyeti, olmaz gibi gelmiyor mu size de? İşte bu yüzden (yine de) sivil toplum örgütleri bu işin içinde olmak zorundalar.
Cevapların kategorize edilişinde dikkatinizi çekmiştir: Yoksulluk vermekle mi ilgilidir, yoksa bir sistem sorunu mudur? Devlet mi, devlet dışı aktörler mi? Cevap verenlerin çoğu yoksullara yardımdan devleti sorumlu tutmuyor. Bu ilginç bir bulgu aslında. Çünkü Anayasa'nın daha ikinci maddesi Türkiye Cumhuriyeti bir sosyal devlettir diyor. Şu da Anayasa Mahkemesi'nin bir kararı: “[…] Anayasa’nın Cumhuriyetin nitelikleri arasında yer verdiği sosyal hukuk devletinin dayanaklarından birini oluşturan sosyal güvenlik kavramının içerdiği temel esas ve ilkeler uyarınca toplumda yoksul ve muhtaç insanlara Devletçe yardım edilerek onlara insan onuruna yaraşır asgarî yaşam düzeyi sağlanması, böylece, sosyal adaletin ve sosyal devlet ilkelerinin gerçekleşmesine elverişli ortamın yaratılması gerekir”. İşin bu kısmını en kısa şekilde anlatabileceğim hali böyle. Sonuç olarak görünürde bir sistem değişikliği olmadığına göre sosyal devletten medet ummaktan (daha da doğrusu bu sistemin yazıldığı gibi işlemesini istemekten) başka çare yok.
Not: Dün hayatımdaki en acayip günlerden biriydi. Yazamadım. Ama yine de bu post bir blog eylem günü yazısıdır.
Denize bakarken su üstünde yürüdüğümü hayal etmeden duramıyorum. Ancak üstünde yürürken deniz cam gibi sert olmamalı. Ya ben daha hafif olacağım ya da suyun kaldırma kuvveti daha fazla. Bir akşamüstü, durup dururken kayalardan aşağı inecek, kendimden emin ve sakin basacağım ilk defa suya. Topuklarım suyun içine birazcık girecek; ayaklarım da ıslanacak ama daha fazla batmayacağım. Buna şaşanlara dönüp bakmadan yürüyeceğim karşı kıyıya. Karşı kıyı çok çok uzakta olsa bile hiç yorulmadan, çabucak varacağım oraya. Yorulmamak imkânsız mı diyorsun? Denizin üstünde yürüyebilirse insan, hayalini hiç tutmaz sağlam basmak adına.
Foto için not: Yıllar önce şu klibi ilk kez izlediğimde kendimi bildim bileli kurduğum bir hayalin güzel bir resmini bulduğum için sevinmiş; çekilen Madonna’yı mı, yoksa çeken Luc Besson’u mu daha çok kıskanayım bilememiştim.
21 Eylül 2008 Pazar günü, öğleden sonra gördüğüm. Dün:
...
- Peki zihninde Amsterdam'a indim mekan ferahtı çalıyor mu?
- O da çalıyor, uykulu gözlerle döndüm rüyamdan da.
...
Bugün:
Masumiyet Müzesi’nde hikâye ben doğmadan altı ay kadar önce, 1975 yılında başlıyor. Bundan feyzalıp belki de, o dönemlerde İstanbul’da hakikaten bir Kemal ve bir Füsun yaşamış gibi, sanki gerçeklermiş gibi, o zaman şu yaştaydım, şu zaman şu yaştaydım ve şunu yapıyordum diye diye okudum kitabı.
Bizim zamanımızda eşyaların, elbiselerin, nesnelerin biçimlerine özelliklerine dikkat etmek; bunlarla ilgili belirgin tercihlere sahip olmak, şimdinin çocuklarında olduğu gibi üç beş yaşlarında ortaya çıkmazdı. Saftık biz biraz. Bir de henüz tüketim zehri o kadar erken yaşta zerk edilmiyordu kana. En az bir on yaş civarını görmek gerekirdi. Bu yüzden Orhan Pamuk hikâyeyi anlattıkça o dönemde etrafımda olan eşyaları, elbiseleri, nesneleri hatırlamak yerine yetmişler ve seksenlerde çekilmiş filmlerdeki eşyaları, elbiseleri, nesneleri, saç modellerini, partileri, tavırları, duruşları, bakışları hatırladım durdum.
Elbette ki bir romandan çok etkilenmek için o dönemi yaşamak gerekmez. Misal benim zihnimde günlerdir romandan karakterler, anlar, cümleler (ama en çok da cümleler) uçuşup duruyor. Fakat merak ediyorum da ben bu romandan bu kadar etkilenmişken, gençlik yıllarını o dönemde İstanbul’da yaşamış, hele ki Nişantaşı yahut Çukurcuma’da yaşamış biri bu kitabı okurken yer yer vuran kalp ağrısından takatsiz kalmadan nasıl getirir bu kitabın sonunu? Ve kitabın kapağını kapattığında neler hisseder acaba? Sanırım birkaç cevap geliyor yarın. O dönemlerin İstanbul’unu bilen ve Masumiyet Müzesi ile ilgili duygu ve düşüncelerini merak ettiğim biri kitabı okumuş sonunda. Yarın da yazacak. Merakla bekliyorum.
Dün sabah önceki yazımın şarkısı için Imeem’e girmek istedim. Sayfayı tıkladığımda sırf göze sokmak, sırf inadına sinir etmek için özellikle seçildiğini düşündüğüm yazı tipi, rengi ve boyutuyla o bildik Bu siteye erişim mahkeme kararıyla engellenmiştir cümlesiyle karşılaştım. Sonunda nokta olmayan cümle; devamı gelecek. O an ağzımdan çıkanları buraya yazmayacağım.
Türkiye’de internette sansür kurumsallaşıyor. Önce yasalarla site kapatma ahlaki ya da faydacı boyutlarıyla gerekçelendiriliyor ve rasyonelleştiriliyor, ardından tekrarlandıkça meşrulaşan sansür kanıksanmaya başlıyor.
Şu anda onlarca siteye erişim engelli. Yani internet Türkiye’de sakat. Ve neredeyse alışıyoruz buna, kanıksıyoruz.
Hızı, sahipsizliği, küreselliği ama en çok da "herkesin kullanımına açık" oluşuyla başka hiçbir iletişim aracının sunamadığı kadar demokratik bir etkileşim ve paylaşım imkânı sunduğu için internette sansür tehlikeli olduğu kadar internetin varlık sebebine de ters. Çünkü ağın içindeki kanallardan bir kısmını engellediğiniz zaman, onu sakat bıraktığınız zaman, internet o bildiğimiz anlamdaki internet olmuyor artık. Üstelik yasakladığın şey aslında orada olmaya devam ediyorken kendi tanımladığın sorunu çözdüğünü varsaymak ne komik. Bu bana kafasını kuma sokmuş devekuşlarını hatırlatıyor.
Internet sağ olsun uzun zamandır televizyonlardan bağımsız bir şekilde kendi dizi sezonlarımızı açıp kapar olduk malumunuz. Mayıs - Haziran aylarında üçer dörder bölümlük seanslar halinde izlediğimiz Nip/Tuck, kahramanların dükkânı Hollywood’a taşıdıkları ve senaristlerin tüm karakterlerin karakterlerine ihanet ettikleri berbat bir 5. sezonla sona erdi bizim için. Şu sıralar ise geçen yıl muhteşem bir finalle biten The Sopranos’da ikinci sezonun ortalarına gelmiş bulunuyoruz.
Emmy olsun Golden Globe olsun bunlar Amerikan televizyon sektörünün başarılı addedilen ürünlerinin yüceltildiği etkinlikler olsa da, bahsi geçen ürünleri ucundan kıyısından takip etmeye girişmiş diğer ülke vatandaşlarının ödüllerin kimlere gittiğine dair haberleri görmezden gelmeleri pek mümkün olmuyor. Bu ödül gecelerinde kendi izlediğimiz dizilerin ödül alıp almadığına dair duyduğumuz merak aslında izlediğimiz dizi ya da oyuncular ödül alınca Amerikalı izleyiciden eksik kalmamış olmanın ve ben biliyordum zaten diyebilmenin tuhaf ve küçük sevincini yaşama isteğinden doğuyor bir nevi.
Bendeniz henüz ülkemizde yayınlanmadığı dönemlerde sıklıkla adı bu ödüllerle birlikte anılan The Sopranos’u, bir grup opera sanatçısının başlarından geçen komik olayların anlatıldığı bir sitcom sanırdım. Bu yanlış anlama The Sopranos’un ödül aldığı kategorinin ne olduğuna aldırmamaktan kaynaklanıyorduysa da bu ilgisizlikte bildiğim dizilerin aldığı ödüllere kulak kesilmenin etkisi vardır muhakkak.
Nip/Tuck gibi sonraki sezonlarda yüzümü kara çıkarmamasını umarak; The Sopranos’un şu ana kadar senaryo, oyunculuk ve yönetmenlik açısından beni ziyadesiyle memnun ettiğini söyleyebilirim. Dahası dizi, her bölümün sonunda bir film izlemiş hissi bırakıyor insanda. Hikâye özetle New Jersey’de yaşayan İtalyan mafya lideri Anthony Soprano, onun ailesi ve psikiyatrı etrafında geçiyor. Hem bildiğimiz, hem de mafya anlamındaki aileyi kastediyorum bu arada. Kameraya kan sıçramadığı zamanlarda bağlılık, sadakat, saygı, minnet, aşk, şefkat ve sevgi gibi duygular yoğun bir şekilde ama ince ince işleniyor dizide. Hal böyle olunca da Tony’nin yarı kapalı gözlerle boşluğa bakıp burnundan soluduğu o uzun, ağır ve sessiz sahnelerden birinde kendinizi bir mafya liderini anlayabileceğinizi ve hatta sevebileceğinizi düşünürken buluyorsunuz bir anda. Bir de bir jenerik müziği var ki, dizi başlamadan önceki havanız ne olursa olsun sizi muhakkak The Sopranos havasına sokuyor. Bilmeyene meramımı anlatmak, bilene üç kuruşluk keyif yaşatmak için onu da koyuyorum buraya.
9 Eylül 2008 Salı günü, saat dokuzu çeyrek geçe civarında bir an, Masumiyet Müzesi’nin son cümlelerini okudum; kitabın kapağını kapattım; ve derin bir nefes aldım. Sokağın günün ilk ışıklarından itibaren artmakta olan sesleri oturduğum salona yayılıyordu. Güneş ışığının parkeler üzerindeki görüntüsü ise tül perdeyi havalandıran nemli ve yumuşak rüzgârın insafına kalmıştı.
Saygılar Orhan Ağabey!
Röportaj okumayı severim. Ancak nasıl yapıldığı önemlidir benim için. Sıradan bir röportaj sinir tellerimi anında gerebilir çünkü. Röportaj sırasında sorulması gereken soruyu tam zamanında soramayıp yeniden dönülemeyecek o anların sunduğu fırsatları kaçıran röportajcıyı tokatlamak isteyebilirim mesela. Ne bileyim röportaj yapılan kişinin kendi reklamını yapmasına yahut önemsiz cevaplar vermesine imkân tanıyan sorulara meyilli röportajcının kafasına kafasına vurma niyeti doğabilir içimde. Geri kalan enerjimle de karşısındakine bir yandan ilkokul çocuğu anket defterlerine layık sorular yöneltip, öte yandan özel hayatını özgür kadın kisvesi altında ortaya serip döken herhangi bir kadın röportajcının asimetrik kesim saçlarını yolma hayalleri kurabilirim bir anda.
İçimdeki saldırganın nihayet ortaya çıktığını düşünebilirsiniz ama hangimiz bazen böyle hayaller kurmuyoruz ki? Üstelik bu işleri iyi yapan birilerini takipteysek buna benzer hayaller daha sık canlanabilir kafamızda.
İşte her röportajına dolu dolu giden, çok iyi dinleyip verilen cevaplardaki alt, üst, sağ, sol tüm anlamları didikleyen, en ağzından kerpetenle laf alınmayanı bir punduna getirip konuşturan biridir Nuriye Akman. Gizlisi saklısı olan biri olsam ya da ne bileyim göründüğüm gibi olmasam; Nuriye Akman “Sana röportaja geliyorum.” dese “Müsait değiliz.” derdim. Kesin.
Muhakkak ilginiz dâhilindeki birileriyle röportaj yapmıştır kendileri. Buradan buyurun.
Etkileyen aşk romanları adı verilen taşı kuyudan çıkarma çabasında üçüncü ve son bölümdeyiz. Bu yazın başında okuyup, “Vay be!” diyerek kapatmıştım kapağını kitabın.
Kimlik
Chantal, âşık ama aynı zamanda yaşlanmakta olduğu için erkeklerin artık onu eskisi kadar beğenmeyecekleri korkusuyla mutsuz bir kadın. Üstelik sevgilisi Jean-Marc kendisinden daha genç bir adam ki bu durum Chantal’ı daha büyük bir çelişkinin içine çekiyor. Chantal’ın korkusunun yaşlanmakta olan her kadında belirli bir düzeyde mevcut olduğunu varsaysak bile Kundera’nın bu korkuyu nasıl bu kadar iyi bildiğine ve bu kadar güzel aktarabildiğine şaşırmamak elde değil. Üstelik erkeklerin böyle bir duyguyu anlayamayacağını da Jean-Marc’ın bakış açısından anlattığı halde: Âşık bir kadın neden başka erkekler tarafından beğenilmek istesin ki?
Beğenilmeme korkusunun da tetiklediği bazı olaylar sonucunda çiftin arasındaki güven duygusu yerini yavaş yavaş bir güvensizliğe bırakıyor. Üstelik bu güvensizlik, içinde yalnızca ihanet şüphesini barındırmıyor; Chantal ve Jean-Marc iç dünyalarında birbirlerini gerçek kimlikleri ve geçmişlerinden bağımsız bir şekilde resmettiklerinden, bu resimlerin bozulması ya da kirlenmesi ihtimali onları çok korkutuyor. Bu da onları aşkları üstünden kendi kimliklerini sorguladıkları ve bu kimliklerin iç içe geçtiği bir sona doğru sürüklüyor.
Bu aşka dair:
“…Çok daha sonra, kocasını terk edip, birkaç yıldır Jean Marc’la yaşamaya başladığı bir dönemde, onunla bir deniz kıyısına gittiler: Akşam yemeğini dışarıda yediler, teras biçiminde suya uzanmış ahşap bir iskelenin üzerinde; o akşamdan belleğinde yoğun bir beyazlık anısı var; tahtalar, masalar, iskemleler, masa örtüleri, her şey beyazdı, ayaklı lambalar beyaza boyanmıştı ve henüz kararmamış yaz göğüne doğru lambalardan beyaz bir ışık yayılıyordu. Ve bu beyazlık banyosu içinde Chantal, Jean-Marc’a dayanılmaz bir özlem duyuyordu.
Özlem mi? Karşısında oturduğuna göre, ona nasıl özlem duyabilirdi ki? İnsan, var olan birinin yokluğundan nasıl acı duyabilir? (Jean-Marc bu soruyu cevaplayabilirdi: İnsan, sevdiği adamın karşısında özlemle yanabilir; onun gelecekte var olmayacağını seziyorsa; sevdiği adamın ölümü, görülmemekle birlikte daha o zamandan varlığını duyuruyorsa.)…”
Romanda beni etkileyen, aşktan ziyade Milan Kundera’nın aşka dair en çok bilinen gerçeklere dokunarak Chantal ve Jean-Marc’ın karmaşık iç dünyalarını basit ve anlaşılır bir dille aktarabilmesiydi. Yani aslında kitabı kapatırken ağzımdan dökülen o “Vay be!” aşka değil, yazarın bu becerisineydi. Düşünüyorum da şuraya onun yazdığı gibi bir tanecik paragraf yazabilsem şayet, blog yazmaktan daha başka nasıl bir fayda beklerim ki?
***
Burada anlatmam artık herhalde ama sırada biricik Nobellimizin aşk romanı var. Masumiyet Müzesi’ni çıktığı gün aldım ve heyecanla sevgili kitap kurduma hediye ettim. Şimdi de okumak için sıramı bekliyorum. Bir taşla iki kuş. Uyanık mıyım ne?
Canım sıkkın. Geçen sene Antalya’ya taşınırken artık Radyo Odtü dinleyemeyeceğim için üzülüyordum. Radyo Odtünün internet üzerinden de yayın yapıyor olması, radyoyu en çok arabada ve mutfakta dinlediğim için bana uygun bir çözüm değil. Çalıştığım yerde, internetten yapılan radyo yayınlarına erişim yasağı da olunca bir senedir Radyo Odtüsüzüm.
Mp3lerden çalma listeleri oluşturup dinlemek kısmi bir çözüm olabilir. Ancak radyo dediğin şeyi güzel yapan, bir sonraki şarkının ne olacağını bilmemek bence. Daha da güzel yapan ise o radyonun her defasında sevebileceğin bir şarkıyı çalma potansiyeline sahip olması. Benim için Radyo Odtü öyleydi işte. Tam bir Radyo Odtü şarkısı diye tanımladığım şarkılar vardı mesela ve o şarkıların içinde yer aldığı kaliteli bir türler karması.
Neyse, buraya taşındıktan sonra uzunca bir süre kurcala kurcala sonunda Capital Radio’ya geri döndüm. Döndüm diyorum çünkü eskiden, Radyo Odtü yayına başlamadan önce, Capital Radio dinlerdim. Kulağımda Sony walkmanimle Hacettepe yokuşunu çıkarken, yurt odasında sınavlara çalışırken ve en çok da uykulara dalarken. Şimdi o eski şarkılar bir yerlerde çaldığında, zihnimde canlanan eski anların görüntülerine eşlik ediyorlar bir anda. O yokuşu çıkıyorum, o odaya giriyorum ve yine o uykulara dalarken kurduğum hayalleri kuruyorum yeniden. Capital Radio beni her ne kadar 3-4 şarkıda bir memnun etse de, “Hiç yoktan iyidir, hem de Capital Radio Ankara’dır.” diyerek, dinliyorum. Dinliyordum. Canımı sıkan haber; Capital Radio’yu satmışlar, sonra da kapatmışlar. Yakında o frekanslardan adını vermek istemediğim bir radyo yayına başlayacak. Türkiye’nin radyo devrimi diye tanıtım yapıyorlar şimdi. Hay sizin devriminize… Sanki fezadan şarkı getirtecekler.
Velhasıl radyosuz kaldım. Canım sıkkın.
Heyecanla bekliyorduk. Gitmesine bir gün kala dedi ki; Sivas. Dedi altı ay. O dediyse yapmaktan başka yol yoktur. O devlettir.
Kuzumuz gitti. Biz baktık arkasından. Evimizin küçüğü, ablacığının bir tanesi. Kara kuzumuz. Bekleyene zor geçer zaman. Ama çabuk geçsin bu sefer.
O pencere, o petunyalar.
- Yanlış düşünmüşler oysa. Nasıl bir şey söylemedim, nasıl sustum bilmem. İçimde kaldı. Bir cevap vermiş olsaydım, şimdi bu kadar öfkeli olmazdım.
- Evet neden konuşmadın sustun? Bak bana da dert oldu şimdi. Ben olsam susmaz kırardım kalpleri.
- Bu sefer benim kalbime çıkıntı girdi. Çıkıntıyı bilirsin sıkıntıdan beterdir.
- Bilmez miyim bilirim mafeles. Yanlış ya da doğru düşünmeleri fark etmeyecek insanların fikirlerine önem veriyoruz. Neden böyle?
- Oysa öyle düşünse ne olur düşünmese ne olur insanları ile ne düşündükleri önemli olanları birbirinden ayırmak lazım.
- Evet lazım. Onun için olgun olmak lazım aslında. Ya da omuz silkebilmek. O hareketi yapma becerim yok benim. Bir de elimi yukarı doğru açık halde sallayıp boşveeer diyebilmek. Onu da bilmiyorum. Sırf bunun için fizyoterapist tutacağım. Bu hareketleri öğretsin bana.
- Ya da yükleyelim telefon zili yerine Fatih Ürek’ten Hadi’yi, o çalsın her aramada; el âlem ne der se de sin…
Bu yazıda anlatılanların gerçek hayattaki kişi ve olaylarla uzaktan ve yakından ilgisi vardır.
Haftalardır operasyon ve iddianameyi takip etmeye, konuşulanları, tartışılanları ve yazılanları anlamaya çalışıyorum. Bahsi geçen örgütlenmenin tek bir uzantısının bile Kurtlar Vadisi’ne en az birkaç sezonluk malzeme sağlar nitelikte olduğu açık. Sanıklardan her birinin bağlantı kurduğu kişi ve örgütlere ve onlar üzerindeki etkilerine indikçe anladığım şey, meseleyi bütünüyle anlamanın hakikaten çok zor olduğu. İnsan işini gücünü bırakıp kendini bu konuya adayacak ki ucundan yakalayabilsin. Kolay değil sırf iddianame 2455 sayfa.
Bir kere en başta oturup iddianameyi okuyacaksın. Sırf onu okumak da yetmez; beraberinde sanıkların ve onların ilişkide olduğu kişilerin özgeçmişlerine bakacaksın; bahsi geçen örgütlerin nasıl kurulduklarını, yapılandırıldıklarını, faaliyetlerini ve kaynak akışlarını inceleyeceksin; bu örgütlerin devletin hangi kurumları ile nasıl ilişkiler içinde olduğuna kafa yoracaksın; tüm bu ilişkilerin yasal süreçlerin içine nasıl ve ne kadar yerleşik olduğunu çözeceksin ki belki büyük resmi görebilesin. Tabi tüm bu anlama çabasında doğru ve eksiksiz bilgiye ulaşmak mümkün olursa. Bunlardan yola çıkarak benim diyen araştırmacıyı, gazeteciyi, akademisyeni bırak; iddianamede adı geçen sanıkların bile meseleyi tam olarak anlamakta zorlanabileceklerini düşünüyorum.
Öte yandan bugüne kadar ekranın yarısını kaplayan bir görüntüyü kırmızı daire içine alan, aynı 3 saniyelik görüntüyü en az 20 kere bağıra çağıra tekrar gösteren, sözde beslenme, sıcaklar ya da turizm haberi olarak izleyiciye yakın çekim kadın vücudu sunan bir televizyonculuk anlayışının bu konunun üstesinden nasıl geleceğine dair de merak içindeyim. Çünkü bu hikâyede öyle kırmızı halkalar içinde hem de defalarca gösterilebilecek görüntüler yok maalesef. E ne olacak şimdi?
Varsayalım televizyon kanalları mevcut pratiklerinden vazgeçip konunun ciddiyetine uygun bir habercilik anlayışına yöneldiler ve neyse durum onu verdiler. Peki ya bugüne kadar özellikle televizyon yoluyla haber ya da bilgiye erişme konusunda yanlış yönlendirilmiş, uyuşturulmuş ve maalesef aptallaştırılmış insanların meseleyi anlayabilmesi mümkün mü?
Ülkenin içine düştüğü durumu görmenin verdiği acı bir yana, bu operasyon ve dava aynı zamanda düşünme egzersizleri için de fırsatlar sunuyor. En karmaşık sudokuların bile vadedemeyeceği.
