SÖZLERİMİ GERİ ALMAM

2009-09-17T17:44:00.002+03:00

Geçen sekiz ay pek bir acayipti. Hastalıklar, ağrılar ve acılarla dolu. Bu sürenin iki ayında hastanede yattım. Sağlıklı bildiğim bir bedenin bana nasıl bu kadar ihanet edebildiğine ise her yeni dertte şaşırdım kaldım. Ama neyse ki sonunda, en sonunda, çok şükür ki Elifim’i ve Zeynebim’i sağlıkla kucağıma aldım. Çok mutluyum, çok mutluyuz. Dört kişilik kocaman bir aile olduk. İçimizden taşan sevgi ne yere, ne göğe sığıyor. Tarifi mümkün değil. O kadar.

oye como va

2009-04-06T17:08:00.003+03:00

Denizcim "Türkleri ikna etmenin yolları" diye atınca oltayı, kaçırmadım. Açarak bir kez daha geçeyim: Atatürk’e atıf, Türkiye’nin stratejik önemi, laik demokratik Türkiye dostumuzdur, AB’ye üyeliğinizi destekliyoruz, ben de bir Müslüman evladıyım, Ermeni sorununu kendi aranızda çözün, Başbakanla Türk usulü öpüşme... Daha ne olsun? “Rakı, şiş kebap çok güzel.” demeyecekti ya. Neyse tüm yazılmışlığına rağmen eğlenceli bir seyirlikti. İkna olmasam da keyifle izledim.

* Başlık: Barack Obama derken zihnimde ona eşlik eden melodi.
** Foto: Obama’nın beni ikna edebileceği hali. Bu haliyle gelip bir şeyler söylese sanki siz ikna olmazdınız. Hıh!

...

2009-03-30T17:39:00.006+03:00

Köşecinin Gözünden Halkın Oy Verme Davranışı 101 - Vaka Çalışması

Bir varmış bir yokmuş, bir ülkenin halkı o kadar aptal, o kadar satılmış ve o kadar göbeğini kaşırmış ki bir paket makarna, bir çuval kömür verene hemencecik verirmiş oyunu. Bu halka hiç güvenilmezmiş. Bu halkın yaptığı seçimin adı demokrasi olamazmış. Bu halk olsa olsa askerin güdebileceği bir koyun sürüsü olabilirmiş, o kadar. Daha da fazlasını hak etmezmiş. Halk birkaç zaman oyunu böyle kullanıp o ülkenin aydınlarını her defasında hop oturup hop kaldırmayı becermiş. Günler günleri, aylar ayları kovalamış...

Gel zaman git zaman yeni bir seçim günü daha kapıya dayanmış. Halk seçimden bir gece önce efsunlu bir şekilde aydınlanıp sabahında rasyonel insan olarak uyanıvermiş. Oy vermeye gitmeden önce durup bir düşünmüş halk: Bu böyle gitmez. Bunların burnu çok büyüdü, beni de çok hor gördüler, hem sadaka kültürünü de reddetmem gerek, ülke artık sosyal devlet ilkesiyle yönetilmeli. Şunlara bir güzel dersini vereyim. İktidarı korkutayım ama muhalefeti de çok fazla sevindirmeyeyim. Sonra da gidip aynen düşündüğü şekilde oyunu kullanmış.

Velhasıl ülkeye o gün demokrasi gelmiş, her yerde çiçekler açmış, kuşlar cıvıl cıvıl ötmüş. Yaşasın demokrasiymiş.

i want to ride it where i like

2009-03-07T14:59:00.007+02:00

Kulağımda on senedir bazen coşup bazen kaybolan ama geri planda hep devam eden bir rahatsızlık var. İlk zamanlar çok mücadele ettim. Lakin doktora kaç defa gittiysem bir antibiyotik, bir de kortizon damla içeren reçeteyle çıktım muayenehaneden. İlaçları kullansam da baktım ki bir şekilde er ya da geç tekrarlıyor; ne yapayım benim de şifa bulmaz biricik derdim bu olsun dedim ve uğraşmaktan vazgeçip onu kabullendim.

Dört beş yıldır ben onu fazla kurcalamadan, o beni fazla taciz etmeden geçinip gidiyorduk. Fakat sanırım geçen hafta kullandığım bir ilaç onu tetikledi ve her geçen gün artan bir şekilde ağrım şiddetlendi. Dün dayanamadım ve doktorda aldım soluğu. Dedim; doktor bey geçmişim böyle böyle, modern tıp bu son beş yılda kortizondan başka bir çare geliştirdi mi? Dedi; yok, olmayacak da. Nasıl bu kadar emin olabildiğine şaşırdım. Nitekim ben dağ bayır gezerken bile kim bilir keşfedilmemiş ne şifalar var bunlarda diye bakarım otlara çalılara. Ha kulağıma ot sokmam o ayrı. Velhasıl yazdıkları tüm ilaçların % 95’inin antibiyotikten ibaret olduğuna inandığım bir kulak burun boğaz mütehassısının odasından daha kortizon içerikli reçetemle çıktım.

Efendime söyleyeyim ilaç etkisini göstermeye başlamamış olacak ki sol kulağımda dokunsan bağırtacak şekilde bir ağrıyla uyudum dün gece. Sol tarafa dönerek uyuyabilen, sırt üstü yatınca da kâbus görüp uyanan biriyim ben. Ağrı yüzünden demek ki, sırt üstü uyumuşum… Bir süre sonra hüngür hüngür ağlayarak uyandım. Panik içinde uyanan kocama ağlamaktan sebebini bile söyleyemedim. Sadece bırak biraz ağlayayım da rahatlayayım dediğimi hatırlıyorum. Gözyaşları içinde uykuya dalmışım.

Bu sabah: Ne gördün rüyanda? Söylerim ama gülmeyeceksin. Tamam gülmeyeceğim. Söz ver ama. Söz. Bisikletimi çalmışlardı. … Bence çok komik, neden gülmüyorsun? E söz verdim.

Sabah readerda ilk tıkladığım post yeminle şu oldu. Olmasa bu kayda değmez yazıyı yazmazdım zaten. Gerçi yeter ki yazmak iste, boş beleş konu mu yok?

it don't mean a thing

2009-02-19T20:51:00.004+02:00

Empeüç çalarımın aktarma kablosu kaybolduğunda bu şarkı eşliğinde az mı sokak arşınladım, az mı şehirlerarası yolculuklarda otobüsün penceresinden dışarı bakıp hayallere daldım. O bir yana da ben doğmadan dokuz sene önce kayda alınmış bu performansı canlı dinlemek varmış, dünya gözüyle görmek güzel olurmuş, o mimikleri, Ella Fitzgerald’ın kikirdemelerini, Duke Ellington’un dalga geçercesine girsem de olur girmesem de tadı veren doğaçlamasını. Neyse bu şarkı günün şarkısı olsun, aşağıdaki de bu şarkının kendi gönlümce yapıbozduğum sözleri.

İyi bir melodi olsuuun, iyi bir müzik olsuuun nedir bunların olayı biliyor musun? Böyle nasıl diyeyim seni hoş bir şey yapmaya sevk etmiyorsa ona ne melodi denir, ne de müzik. Ha şimdi bir şarkıyı tamamlayan başka şeyler de var tabi; yerinde kıpır kıpır sallanmıyorsan, sen de tutamayıp kendini şarkı söylemiyorsan hiçbir anlamı yok gülüm. İster şirin olsun, ister ateşli, fark etmez yeter ki ritmi tuttur. Sallanmıyorsan bu ritimle canım, hiçbir anlamı yok.

bizden sonrakiler gün görse bari

2009-02-16T18:09:00.004+02:00

Bizim evin ora. Eskiden buralar hep sazlıktı.

Bazen öyle bir döneme giriyorum ki haftalar, aylar boyunca, gazetelerin, haber portallarının, köşe yazılarının altını üstüne getiriyorum her gün. Okudukça bunalıp, kalbim sıkışsa da gündeme vakıf olma kaygısıyla değil; ülkemi sevdiğim için, onu kendime dert ettiğim için okuyorum.

Daha önce iki defa başlayıp bıraktığım İstanbul: Hatırlar ve Şehir yeniden elimde. Öyle akmayan bir kitap. Orhan Pamuk bir yerde İstanbul üzerinden hüznü anlatıyor. Diyor ki; …Çocukluğumun İstanbul’unun bende uyandırdığı yoğun hüzün duygusunun kaynaklarını sezmek için, bir yandan tarihe, Osmanlı Devleti’nin yıkılışının sonuçlarına bir yandan da bu tarihin şehrin güzel manzaralarında ve insanlarında yansıyış biçimine bakmak gerek… O İstanbul üzerinden anlatsa da ben bu satırlarda memleketimin hikâyesini görüyorum. Bir insanın karakteri kendi ülkesinin tarihinden bağımsız bir şekilde gelişebilir mi? Aynı kısır döngünün içindeyiz durmadan. Tam “Acaba bir şeyler değişebilir mi, mümkün mü?” derken az gidip uz gidip bir arpa boyu bile gidilemeyen yollar görüyorum geriye dönüp baktığımda; bir ülkenin siyasi, ekonomik, demokratik tıkanmalarla dolu tarihi.

Böyle bir toprakta doğup, birbirinin aynı sabahlara uyanan bir insanın ruhunun kodlarına hüzün ve karamsarlık nasıl işlemesin? N. Bilge Ceylan yalnız ve güzel ülkem dediğinde hepimizin yüreği belki de bu yüzden o kadar sızladı; hüzünden ve umutların yitirilmişliğinden. Düşünüyorum da bazen; ekonomik ve siyasi açıdan gelişmiş, demokrasiyi gerçek anlamda benimsemiş, terörün olmadığı ve insanların dinlerini, dillerini, kendi kültürel kimliklerini özgürce yaşadığı bir ülkede doğmak, orada yaşamak nasıl bir duygudur acaba?

İlk paragrafta bahsettiğim o dönemlerden birinden çıktım yine. Şu sıralar gazetelerde sadece başlıkları okuyorum; kısa bir süre sabah haberlerine kulak veriyorum, o kadar. Readarımda köşe yazıları birikiyor; tümünü okundu olarak işaretleyip geçiyorum. Ve kendi küçük dünyamın küçük mutluluklarına dönüyorum.

you don't know my mind

2009-02-08T17:08:00.009+02:00

Bizim duvar, bizim Akdeniz, ben.

Kıymet beni mimlemiş. İyi de etmiş. Biraz düşündüm, biraz da hayal kurdum, daha ne olsun. Denizcim vaktin olursa sen de yaz.

İlk soru yaptığım dört iş. Yedi farklı işte çalıştım bugüne kadar. Sondan dördüncü işimde heyecanlıydım, çok şey öğrendim ve bir sonraki işime hazırlandım. Bir sonraki işimde ise çok hevesliydim, yine çok şey öğrendim ama bitirmek zorunda kaldım. Daha sonraki işimde çok çalıştım, çok yoruldum ama bildiklerimin çok azını kullanabildim. En son işimde benden istenenden çok daha fazlasını yaptım fakat işe yarım gün gitsem bile olurdu. (Bunu okuyan da beni MİT ajanı sanacak. Ne yaptığımı az çok biliyorsunuz işte. Sadece detay yapmak istemedim.)

Defalarca izlediğim dört film. Öyle film çok aslında. Bir kere yeter ki bir film beni eğlendirsin, o zaman defalarca izleyebilirim. İşte o tür filmlerden ilk aklıma gelen dördü; Hababam Sınıfı Tatilde, Neşeli Günler, Geleceğe Dönüş, Pembe Panter.

Yaşadığım dört şehir: Ömrümün şimdiye kadarki kısmının yarısı Mersin’de, yarısı Ankara’da geçti, geri kalan kısmı da Antalya’da geçecekmiş gibi görünüyor.

Tatil için gittiğim yerlerden beni en çok mutlu eden dördü; Canım İstanbul, Nostaljik Lizbon, Romantik Paris ve Heyecanlı Barselona.

Kebap, döner ve pideleri kategori dışında tutarak en sevdiğim dört yemek sırayla; üzerine sarımsaklı yoğurt dökülmüş kıymalı makarna, annemin yaptığı dolma, mantı, kendi yaptığım karnıyarık.

Mekânın zamandan bağımsız anlamı olmaz diyerek kuruyorum bu hayali. Hemen şimdi olmak istediğim dört yer: 16. yüzyılda İstanbul, Milattan Önce 2500 civarında Kahire, Milattan Önce 2. yüzyılda Termessos ve 15 Kasım 1975’de Erdemli. Of, gözlerim doldu.

Sonuncusu pek romantik. Bir yağmur damlası olsam Akdeniz’e, Boğaz'ı gören bir tepeye, bir çam ormanına ya da bir minenin mavi yapraklarına düşmek güzel olurdu.

shiny happy people laughing

2009-01-26T13:38:00.004+02:00

Çok sevindiğimde çığlık attığım, sağa sola koşuşturduğum, o da olmadı yerimde zıpladığım çok olmuştur. Sevinince kahkaha atmak; hatırlamıyorum. Fakat şu son beş gün içinde iki defa tecrübe ettim. Pek güzelmiş. Herkes maşallah desin.

and the children come out to playanother day

2009-01-21T14:24:00.008+02:00

Birkaç gündür yeni başkanını kutluyor Amerika. Bildiğimiz macera dolu, slogan dolu; kahramanlar yaratmayı, onların heykellerini dikmeyi, onlara kendilerini ve dünyayı kurtaracağına inanarak bağlanmayı seven Amerika. Hudson nehrine uçak indiren Sullenberger gibi; yahut umut, değişim, ilerleme vadeden Obama gibi kahramanları gözü yaşlı izleyen Amerika.

Dün yeni başkan yemin etti, izlemişsinizdir. Kusursuz Amerikan kahramanı portresine uymayan şaşırmalarla doluydu yemini ama olsun, hayırlı olsun. Yemin törenini ve iki gün önceki kutlamayı izlerken hep aklımdaydı; başka bir yer orası, biz ise bambaşka bir dünyayı yaşıyoruz. Gördüğümüz, duyduğumuz, hissettiğimiz şey başka.

Neredeyse tamamı sivil olan 1300 Gazzeli öldürülürken batının kör, sağır ve dilsiz kalışına inanmak istemediğimizden belki de, Pelıstayn diye ağzını açan her batılıya ne diyor diye bir umut daha fazla kulak verir olduk. Küçük bir örnek; öldürülen çocuklara dair bir şeyler söyleme cesareti var sandığımız Bono bile “Bu aynı zamanda İsrail’in, Filistin’in rüyası.” dediğinde mesajındaki karmaşaya ve hedefini şaşırmışlığa belki de bu yüzden öylece bakakaldık. Burası başka, orası bambaşka bir dünya. Hepsi bu.

Hope that we can change? Acaba? Ne yalan söyleyeyim Obama seçildiğinde az da olsa sevinmiştim ben de. Dünyayı kurtaramasa da en azından Bush’a benzer bir başka cumhuriyetçi yerine bize de dokunan bazı şeyleri değiştireceğini söyleyen Obama gibi bir demokratın seçilmesiydi sevincimin nedeni. Öte yandan Ehud Barak ile adaşlığının ve ilk adının İbranicede aydınlanma anlamına geldiğinin altını ısrarla çizen bir başkanın politik olarak düzeltilmiş (!) konuşmalarının içinde Gazze’de öldürülen bebeklere dair cümleler aramak sokaktaki Amerikalı kadar saf olmayı gerektiriyor belki de.

Not: Canı sıkılana eğlence.

...

2009-01-13T20:30:00.002+02:00

Şu aralar hayatımın gidişatını değiştirecek şeylerle uğraşıyorum. Aslında işime bakıp başka şeye kafayı takmamam lazım. Fakat izledikçe, okudukça ruh halimi berbat eden iki grup var ki başımı ne yana çevirsem kendilerinden kaçamıyorum.

İlk grup savaşa üzülmemeyi, akılcı olmayı marifet sayan; üstüne üstlük bunu sağda solda öğütleyen zihniyettekiler. Yani sözüm ona realistler. Hazretleri, tarihte olup biteni hatırlatırlar sonra da, “Müslüman oldukları için üzülüyor bunlar.” diyerek de yeni keşifleri olan bir akıl yürütmeden yola çıkıp insanlık dersi verirler. İlla ki marjinaldirler. Öldürülen için üzüleni örtük ya da açık bir biçimde cehaletle suçlayarak küçümserler. Oysa kendi içleri kurumuşluklarına gerekçe aramaktan başka bir şey değildir yaptıkları.

Diğer grup Cumhuriyet tarihinin en büyük davası diye bilinen bir davada sanık olarak götürülenlerin arkasından hala ama hala alkışlayıp tezahürat yapanlar. Aklım almıyor almıyor. Tamam dava sonuçlanmadı, tamam suçsuz olabilirler. Ama yahu hiç mi, zerre kadar da mı şüphe duymazsınız? Bunca gün gibi açık ilişkiye, kazdıkça çıkan pisliğe rağmen nasıl bu kadar emin olabilirsiniz? Bit kadar bile şüpheniz yok öyle mi? Ha ama sizler tabi insan haklarının yılmaz savunucularısınız. Bir senedir neredeyse hop oturup hop kalkarak; “Vay efendim kendileri giderdi, sen niye kolundan tuttun da gece vakti evinden aldın da…” Haklıysa(nız) başka nedenlerle de gelin biraz. Bu topraklar yıllarca işkence ve insan hakları ihlallerinin cezasını çekti, hala da çekiyor. Onlar için insanlığınız nerdeydi? Neden bunları söylemeye, söyleyenlere mikrofon tutmaya şimdi bu kadar heveslisiniz? Ayıp ayıp.

Bu iki zavallı gruba bakınca arkama bakmadan ülkeyi terkedesim geliyor.

...

2009-01-04T13:23:00.001+02:00

Dokuz gün oldu. Yıllardır siyaset, sanat ve medyanın tüm imkânlarını kullanarak gaz odalarında katledilen halkının hikâyelerini anlatmaktan usanmayan İsrail, bu dokuz gün içinde çoğu sivil 500 insanı öldürdü. Yaralı sayısı ise 2500’e yakın. Önce duvarlar örüp ardından da Akdeniz ile o duvarlar arasına sıkıştırdığı Gazze’nin üstüne bombalar yağdıran İsrail’in bu yaptığının gaz odalarında Yahudilere yapılan soykırımdan bir farkı var mı? Uluslararası toplumun sessizliği ya da İsrail yanlısı açıklamaları ise İsrail’in Gazze’ye yağdırdığı bombalar kadar kahredici. Bir savaşın içine doğmuş çocukların o savaşta öldüklerini görüyorum; çaresizliğimden, insanlığımdan utanıyorum.

değişen bir şey yok şimdi*

2009-01-01T11:26:00.004+02:00

Birocakikibindokuz, sabah. İki gün önce “Yok canım sorun değil, balodan biraz erken ayrılır vaktinde gelirim.” diyerek benimle dalga geçen Hatice Hanım şimdi camları siliyor. Benden bir saat sonra yeni yıla giren Fatih ise şu an muhtemelen şantiye geziyor. Bense biletime kayda değer bir şey çıkarsa derhal telefon açıp kocama “Artık çalıştırmayacağım seni, bundan sonra evinin erkeği olacaksın.” demeyi planlayarak Milli Piyangonun sayfasına girmeye çalışıyorum. Lakin sayfa bir türlü açılmıyor.

Geçen bayramın üçüncü günü, öğleden sonra, Mersin’de deniz kenarında bir çay bahçesi. Keyfimiz yerinde. Gölgesinden kimseye fayda gelmeyen bir palmiye ağacının altında güneş gözümüze gözümüze girerken bir piyangocu yaklaşıyor yanımıza. Çay gelene kadar zevkli bir oyalanma niyetine, kazı kazan alıyoruz birer tane. Kazı kazan kartını elime aldığım o anla, son rakamı kazıdığım an arasında aklıma bir yıldan daha fazla bir süredir kadro için bekletildiğim, kendi alanım dışındaki projelerde çalıştığım ve bunların bazen beni nasıl sıktığı geliyor. Diyorum şimdi büyük ikramiye bana çıksa, puf diye üflesem şu materyal dertlerin üstüne, toz gibi dağıtsam hepsini. Hoş bir duygu kaplıyor bir anda içimi. Birkaç saniye süren ruh halim o son rakamı da kazıyınca geçiyor. Sanki ilk defa yaşamışım gibi “Nasıl da güzel bir duyguymuş.” diyorum. Rasyonalitesini yitiren kumarbaz demek ki aynı noktaya atış yapıyor durmadan; ya çıkarsa umudunun o tatlı heyecanına. Bir iki dakika sonra piyangocu bütün patavatsızlığıyla yaklaşıp Fatih’e soruyor: “Ne çıktı abi, kol saati mi?

Birocakikibindokuz, sabah. Milli Piyangonun sayfası nihayet açılıyor. Sonucu o piyangocu kadar terbiyesizleşmeden söyleyeyim; hayatımızda değişen pek bir şey yok. Fatih muhtemelen hala şantiye dolaşıyor, Hatice Hanım halı siliyor, ben de birazdan ütüye başlayacağım.

*Önceki başlık Googledan yolunu şaşıranı buraya düşürüyordu, değiştirdim.

geçerken yanımdan o an tanımadın beni

2008-12-26T23:30:00.003+02:00

“Annemin yaşıyla Mersin’in plakası aynı.” diye düşündüğüm zamanı hatırlıyorum. Dün gibi olmasa da. Ve nihayet geçen ay ben de otuz üç oldum. Otuz üç. Kabullenip normalleştirmek için yüksek sesle söyleyelim; otuz üç.

Bir doğum günü postu yazmamıştım. Yirmi beşten sonra yeni bir yaşa girdiğini ona buna sevinçle duyurmak akıl kârı değil zaten. Bence doğum günlerinde yirmiye kadar büyüyor olmanı, yirmi beşe kadar da gençliğini kutlarsın. Hediyeleri ve hatırlanmayı hariç tutarak söylüyorum; yirmi beşten sonra doğum günleri yaşlandığını hatırlatmaktan başka işe yaramaz. İyi ihtimalle ortalama yaşam süresine yetmiş beş yıl dersen, ömrünün üçte ikisinde yaşlandığın sonucuna varırsın biraz haksızlığa uğramışlık hissiyle.

Eskiden, ama çok eski değil, otuzlu yaşlar artık insan ömrünün son demleri gibi gelirdi. Artık öyle gelmiyor. Ama yine de birilerinin yaşıma inanmaması, hatta not dönemlerinde bazı öğrencilerin “Ay hocaaam, sizi öğrenci sanmıştım.” diyerek yanıma gelmesi bile kısmi teselli oluyor şimdi. Bir de ayna var esas kahraman. Yaş bahsinde onunla da iyi aramız, çok şükür.

Fakat benden en az on yaş büyüktür dediğim kadınlar çıkıyor karşıma bazen. Onların benimle aynı yaşta ya da benden iki üç yaş küçük olduklarını öğrendiğimde düğümleniyor boğazım. Diyorum ki benim hayatım yine de kolaymış. Başka türlü nasıl olur? Annemden geldiği garanti DNA kodlarım bu kadar farkı açıklamaya yeter mi?

Her yaşın ayrı bir güzelliği varmış. Yalan. Gergin bir cilt, daha sağlıklı ve daha dinç bir vücut, daha fazla heves, daha fazla heyecan, bunlar hep gençken var. Ondan sonra taş çatlasa yukarıdaki satırlarda görülen yaşım var ama genç gösteriyorum tesellisi. O da şanslıysan tabi.

Geçmiş doğum günleriniz kutlu olsun.

ben belki başkaydım sen başka bir aşktaydın

2008-12-21T04:25:00.011+02:00

Issız Ağaç. 13 Aralık 2008, Mersin-Antalya Yolu. Fotoğraflayan.

Herkes hakkında fazla konuştu, hevesim kaçtı, gitmeyeceğim dedim demesine de dün o kadar sıkıldım, o kadar sıkıldım; yapacak işim, yanımda eşim ve izleyecek başka film o kadar yoktu ki Issız Adam’a gittim sonunda. Solumda cep telefonunu kapatmayan bir sığırcık kuşu, sağımda da yüzüme yüzüme öksüren bir teyze ile ne kadar iyi izlenebilirse bir film, seyirci olarak o kadar iyi ifa edebildim bana düşen rolü.

Issız Adam’ın tanıtımlarını ilk gördüğümde çok sevdiğim Ferzan Özpetek filmlerine öykünmüş gibi gelmişti Çağan Irmak. Gösterimde herhangi bir Ferhan Özpetek filmi olmadığından, çakmasıyla da birazcık eyleyebilirim kendimi diyerek girdim filme aslında. Fakat nerede insanı önce kendi içine çekip daha sonra bir parça efsunla birlikte hayatın içine yeniden bırakacak o film, nerede Issız Adam? Bilakis eve götürmekte olduğum çok tahıllı ekmekle markette kalan tam tahıllı ekmek arasında fark olup olmadığı sorusu bile, dönüş yolunda zihnimi filmden daha fazla meşgul etti diyebilirim.

Can sıkan, filmden soğutan, olmaz dedirten sahneleri bir kenara koyarak söylüyorum, benim için bu filmin en olmayan yanı bir bütünlük hissi vermekten yoksun oluşuydu. Düzgün yazılmış bir metin gibi iç içe ve akıcı değil de, birbirine iliştirilmiş küçük not kâğıtlarına benziyordu film. Söylemek istediğim bu parça parça olma halinin hikâyedeki kopukluluklardan kaynaklandığı değil tam olarak. Daha çok birbirlerine ve hikâyeye bir türlü eklenemeyen yahut uymayan mekânlar, karakterler, diyaloglar. Ama en çok da diyaloglar. Çağan Irmak her ne kadar kristal parlaklığında tarz görünen bir hayatın o hikâyenin içindeki olmamışlığına dair eleştiriyi Müzeyyen Hanım ve Ada’nın iki çift sözüne kendi elleriyle iliştirse de, belki de bu yüzden sırf göstermek için gösterdiği hissine kapılıyor insan filmdeki birçok şeyi. Ha gösterdi de ne oldu? Evet, öyle bir evde yaşamak isterim, evet o restoranda yemek yemek, hatta orada aşçı olmak bile isterim. Fakat bir filmin insanda uyandırdığı tek duygu bu olmamalı.

Gişe rakamlarına bakınca insanın "Demek ki Türkiye’nin buna da ihtiyacı varmış." diyesi geliyor, pek de fazla kızamadan. Lakin benim cephede değişen bir şey yok. Dün, bu filmi görmeden önce, sevdiğim tek Çağan Irmak filmi Mustafa Hakkında Herşey’di. Bugün de öyle.

keşke

2008-12-15T21:46:00.004+02:00

“Denizin kıyısında durmuşuz. Ayaklarımızı suya salmışız Ethel. Sen diyorsun ki ‘şu ilerideki elli beşinci dalgaya yüzelim birlikte. Bak o dalga ne kadar güzel!’ Ben de ‘hangisi?’ diye soruyorum. Daha sorumu bitirmeden yer değiştirmiş oluyor senin işaret ettiğin dalga. Bak artık söylediğin yerde değil. Elli beşinci değil de otuz beşinci olmuş şimdi. Giderek yaklaşıyor. Yani zaten o bu tarafa geliyor. Gelirken de elbet bir şeyler getiriyor yanında. Şimdi önünde iki seçenek var. Ya atlayacaksın denize, dalgaları filan unutup, sen de bir katre olacaksın onun içinde. Ya da kıyıda durup, bekleyeceksin. Dalgaların kıyıya vurup, parçalanmasını seyreyleyeceksin. O zaman da onlar birer katre olacak gözlerinin önünde. İki türlü yaşanır hayat eğer bir şeye benzeyecekse. Ya kendini yok edeceksin hayatın içinde, ya da hayatı yok edeceksin kendinde.”

Elif Şafak, Bit Palas.

...

2008-12-05T12:51:00.006+02:00

İki ay kadar önce Fatih, bir polis bizi engelleyecek şekilde hatalı dönüş yapınca arabanın camını açarak polise ne yapmaya çalıştığını sormuştu. O an benim bir polise nasıl böyle itiraz edersin şaşkınlığım mı, yoksa o polisin bir vatandaşın kendisine nasıl böyle itiraz edebildiğine dair şaşkınlığı mı daha büyüktü bilemiyorum. Kalbim bin beş yüz atarken arabalar sağa çekildi. Bizimki kendinden gayet emin bir şekilde, polisin sen kim oluyorsun da bana diyerek başladığı sorularına cevap verdi. Bir iki atışmanın ardından adam aniden döndü, arabasına bindi ve gitti. Şimdi bu polis ya “Bunda bu cesaret varsa kim bilir kimin nesi.” diye korktu, ya “Bu kadar rahat olduğuna göre deli galiba başıma daha fazla iş açmadan gideyim.” dedi ya da yüzde yüz haksız olduğunu fark etti. Son seçeneğin doğru olmasını diliyorum.

Bir lokanta dolusu insanın gözü önünde polis kıyafeti giymiş kişilerce saçından tutulup sürüklenerek kaçırılan ve tecavüz edilen kadınla ilgili haber ve yorumları okumuş, izlemişsinizdir. İstanbul Emniyet Müdürünün polise kimlik sorun öğüdünden sonra herkes, sıkıysa sor itirazlarına girişti. Aslında polisten korkmak kadar yine onunla ilişkili ama daha acıklı bir yanı var durumun. O da böyle bir olayda insanların “Bunu yapan polis olamaz.” diye düşünemiyor olması. Böyle bakıldığında görülen, klişe ifadeyle bana dokunmayan yılan bin yaşasının ötesinde bir sorun.

Bir başka sıkıntı medyanın konuyu ele alış biçimi. (Buna odaklanmadan bir şeyleri takip edemediğime göre herhalde kendimi delirtmek istiyorum.) Polisin zor kullanma potansiyelinin tartışılması iyi hoş da, seçilen kelimeler, çağrılan konuklar, üslup, belirli olguların yinelenme sayısı ve şekli tartışmaları bazen amacından saptırıyor. (Bu arada ortada iyi niyetli bir amacın olduğu varsayımıyla söylüyorum bunu.) Dün akşam da bir örneği vardı; eski emniyetçilerin de katıldığı tartışma programlarında polisin zor kullandığı ve halkın bu yüzden polisten korktuğunun altı çiziliyor. Fakat bu programlarda en nihayetinde açık ya da örtük bir şekilde “Elbette halk polisten biraz korkacak.” demeye getiriliyor. Şimdi devlet ne için ve kim için var tartışmasına girmek yersiz. Ancak ben polisten korkmamalıyım. Suçlu korksun.

Evet, korku öğrenilen bir şey. Üstelik bir şey anlatırken mesajın tamamı okuyanın ya da izleyenin aklında kalmıyor. Süzgecin üstünde basit hikâyeler, kısa cümleler, detayları gizleyen yahut konunun özünden uzaklaştıran tipleştirmeler kalıyor geriye. Bu bir hafta içinde de o kadar çok polisten korkuyoruz, yapamayız, soramayız lafı edildi ki artık korkmayanın da korkmaya başlayacağını sanıyorum. Sırf bu yüzden bile Cerrah ya da bir başkası, bunca tartışmaya çıksın ve bir karşılık versin artık. Desin ki haklısınız ama bunun önüne geçmek için teşkilatta şunları şunları yaptık, yapıyoruz, yapacağız... Çok mu iyimserim?

Normalde böyle bir olayın ardından beklenen şey, en azından polise kimlik sorabilme yönünde bir bilincin gelişmesi. Onu da geçtim, bu bilinçlenmenin en azından başlaması. Hem halkın hem de polisin zihnindeki bir evrilmeden bahsediyorum. Bu bir beklenti, umut. Oysa bunun yerine karşıma şu ve şunun gibi haberler çıkınca maalesef bir kez daha umudumu yitiriyorum.

o senin neyin olur derlerse

2008-12-03T16:36:00.003+02:00

“Bir tek o olmaz! Baştan ayağa kıyafet de alman lazım, sen halasın.” diye uyaran bir dostum; “Sırtından değil omzunun üstünden açılan bir şey al öbür türlü enseleri acıyor.” diyen bir büyüğüm; bunları nereden bulabileceğimi bana sabırla anlatıp arabayı nereye park edeceğimi Google Earth’den işaretleyen bir kocam; bu bayram önünde aslan suratı, arkasında da kuyruğu olan bir tulum giyecek bir yeğenim var. Daha da sırtım yere gelmez.

sus söyleme

2008-11-30T22:02:00.008+02:00

Baba ve Piç’i okuduğumdan beri okuyacaklarıma ve izleyeceklerime dair spoiler içeren bir konuşmaya veya yazıya denk gelmekten ödüm patlar oldu. Davanın getirdiği merak da vardı tabi, kitaba başlamadan önce kitapla ilgili eleştirileri okumak için nete girmemle başladı her şey. Bir oraya bir buraya bakarken, romanın daha önce bir dergide yayınlanmış eleştirisini bulmamla adı geçen sayfayı söverek kapatmam arasında siz deyin üç ben diyeyim beş saniye ancak geçmiştir. Sebep, sığırcık kuşu eleştirmenin romanın sonunda ortaya çıkan bir gerçeği daha ilk satırda küt diye söylemesiydi maalesef.

Hadi diyelim ki bu örnekte kendim kaşındım; fakat çok satacağı garanti bir kitap çıkacaksa yahut bir filmin gösterilmesine az zaman kala bu sözde eleştirilerden, tanıtımlardan kendini nasıl koruyacağını bilemiyor insan. Benim için bu konuyla ilgili en son örnek Issız Adam oldu. Her ne kadar Çağan Irmak filmleri arasından bugüne kadar bir tek Mustafa Hakkında Herşey’i sevmiş olsam da tanıtım filmini ilk gördüğüm andan beri Issız Adam’ı izleyesim vardı. Fakat gazeteydi, televizyondu, internetti derken en olmadık yazıların, söyleşilerin arasından fışkıran spoiler sağanağıyla filme dair ne var ne yoksa gayriihtiyarî öğrenmiş bulundum, sinirlendim ve filme gitmekten vazgeçtim. "Altı aya kalmaz Türkmax verir. Benim de sektöre katkım bu kadarla kalsın.” diyerek intikamımı almış sayıyorum kendimi.

Gelelim dün geceye. Normalde Friends benim koşu bandı dizim. İki gün spor yapmadıysam iki, üç gün yapmadıysam üç bölüm Friends seyrederim tempolu yürüyerek. Dün akşam izleyecek bir şeylerin yokluğundan ailece biricik koşu bandı dizime sardık. 4-5 bölüm Friends, akabinde de uyku ve tabii ki rüyalar. Geçen ay ailesinden ayrılıp kendine ayrı ev tutan bir arkadaşım, Firendsgiller ve benim spoiler endişem bilinçaltımda biraraya gelip aşağıdaki gibi bir kurgu uygun görmüşler gecem için. Bu kısımda görüntü dalgalanmaya başlıyor…

Arkadaşım bir parti veriyor: Ayrı eve çıkma partisi. Davetiyeler filan bastırılmış. Lakin bana davetiye gönderilmemiş. Sinirle hesap sormaya gidiyorum. Friends tayfa da orada. Onları orada görünce hasedimden çatlayacak gibi oluyorum. Arkadaşım mahcup, bir yandan açıklamaya bir yandan da gönlümü almak için beni onlarla tanıştırmaya çalışıyor. Monica araya giriyor, elini uzatıyor:
- Merhaba ben Monica, bu da eski eşim Chandler.
- Chandler mı? Eski mi? İnanmıyorum ya, ben o bölüme gelmemiştim daha!

ah tut-i mucize guyem*

2008-11-23T00:26:00.007+02:00

Geçen pazar, Kurşunlu Şelalesi.

Hayatın en büyük mucizesinin, sağlıklı bir çocuğun dünyaya gelmesi olduğunu düşünmüşümdür hep. Geçen hafta Erim’in ilk fotoğrafları geldiğinde de ellerine, ayak parmaklarına, yüzündeki simetriye bakarken bu mucizenin bir kez daha gerçekleşmesine hem şaşırmış hem de rahatlamıştım.

Bugün de Erim’in 56 saniyelik bir videosunu gönderdi abim. Sabahtan beri en az yirmi kere izlemişimdir. Her izleyişte gözlerimin içindeki damarlar önce titredi, sonra genişledi ve ardından azıcık nem kaldı gözlerimde. Bunda daha bir haftalık bebeğin babası ona öpücük gönderdikçe gülümsemesi kadar, abimin bir bebeği “yavrum” diyerek sevmesinin etkisi var kuşkusuz.

O, ilkokul birde gücüm yetmediği için çantamı taşıyan; tüm dönemlerin el/eşek şakalarını en güncel zamanlarında öğreten; birlikte uzaktan gelen arabanın modelini, başlayan reklamı bilme yarışları yaptığım; evde sıkılmayayım diye beni peşine takıp kendi voleybol antrenmanlarına götüren; akşam gezmelerinde bu defa kendisi peşime takılan; her hafta eve taşıdığı onlarca kasetle beni çocuk yaşta rock müziğe bulaştıran abim işte. O şimdi bir bebeği “yavrum” diyerek seviyor. Vay be!

En çok abimin yüzüne benzer yüzüm. Erim de abime benziyor gibi. Ne demeye getirdiğim anlaşılmıştır. Yerinde tespit için iki hafta kaldı. Önümüzdeki bayram Erim Bayramı.

*Ben mucizeler söyleyen papağanım.

biliyorum sen bir meleksin

2008-11-13T17:20:00.001+02:00

Bugün öğleden sonra, saat üç buçuk gibi, abim baba; eşi anne; annem babaanne; babam dede; kardeşim amca oldu. Ben de hala! Üç kilo dokuz yüz gram nur topu gibi bir oğlan sayesinde, Erim sayesinde. Üstelik bu unvanları her birimiz ilk kez tecrübe ediyoruz, mutluyuz…

all these words i don't just say

2008-11-03T22:54:00.004+02:00

Daha önce de yazdım. Bizdeki engelli, sakat bir internet. Blogger'ın kapatılmasına gerek yoktu bu sıfat için. Benim için blog dünyası kayda değer fikirlerin kayda değmeyenlerden çok daha az olduğu bir fikir platformu. Ama iş görüyor. Ben mesela, bloglarda yazılanlar ya da bloglardaki yönlendirmeler sayesinde bazı yeni şeyler öğreniyorum ve düşünmediğim bazı konular üstünde düşünüyorum. Bu yüzden Blogger kapatılınca çok kızdım. Öyle kalsaydı uzunca bir süre yazamayacaktım muhtemelen. Hevesim kırılmıştı.

Neden blog yazdığım konusuna daha önce kısacık da olsa değinmiştim. Ben yazabildiğimi görmek için yazıyorum. Anlattıklarına dikkat çekebilmek çok değerli bir beceri bana göre. Konunun dikkat çekici olması değil kastım yalnızca. Nasıl anlatıldığı da en az konu kadar önemli.

Çok güzel yazılar okuduğumda yazmak konusunda şevkim kırılıyor bazen. Sonra da çaba sarf ettiğimi düşünerek teselli buluyorum. Yazarken özeniyorum. Yazmak üzerine düşünüyorum. Aynı cümleyi farklı kelimeler ya da farklı dizilişlerle kurmayı deniyorum. Metaforlara başvuruyorum ya da onlardan vazgeçiyorum. Bazen elimde olmadan devirdiğim cümlelerin belini doğrultuyorum. Bazen de hangi haliyle daha akıcı olduğuna bakıp öylece bırakıyorum. Dilbilgisi hataları yapmamaya çalışıyorum. Bazen istiyorum ki yazılarım konuşuyormuş gibi olsun. Öyle serbest. Sonra muhtemelen blog dışındaki yazma geçmişimin de etkisiyle öyle serbest yazamıyorum. Diyorum bu bir yazı; yazıyorum ve orada duruyor; yazı gibi olmalı. Yeniden düzeltiyorum. Ben işte aşağı yukarı böyle blog yazıyorum.

Kendi yazdıklarıma bayılmıyorum evet. Ama en azından yazdıklarımı sevene kadar bir çaba harcıyorum. Sevmezsem yayınlamıyorum. Yazmış olmak için yazmıyorum. Daha güzel yazma çabasını seviyorum. Bu yüzden blog yazıyorum. Biliyorum ben yazdığım için dünya değişmiyor. Ama üzerinde özenerek uğraştığım bir şeylerin yavaş yavaş geliştiğini ve çoğaldığını görmek beni mutlu ediyor. Yazdıkça ve yazmaya dair bir özen gösterdikçe bir kenarda derli toplu temiz bir şeylerim olduğunu düşünüp rahatlıyorum. Bu derli toplu olma halinin fazladan linkler, fotoğraflar, gösterişli blog şablonları tarafından bile bozulmasını istemiyorum. Beyaz fonum ve kırmızı siyah yazı karakterlerimle burası benim yerim. Benim duvarları beyaza boyalı temiz odam. Birinin bu odanın kapısına bana sormadan kilit vurabilme ihtimaline katlanamıyorum.

...

2008-10-25T00:02:00.008+03:00

Bu sefer YouTube, Imeem ya da Blogger için değil, SÖZLERİMİ GERİ ALMAM için soruyorum:

Neden? Hangi hakla? Hangi suçla?

benim hâlâ umudum var

2008-10-17T23:40:00.005+03:00

Bazen öyle günler oluyor ki, gündüzler geceleri hiç bağlamıyor. Bedenim gündüz ne yaparsa yapsın, gözlerim nereye bakarsa baksın; rüyalarım hep aynı sonla bitiyor. Bazen, bakıyorum ki elden bir şey gelmiyor, kurduğum hayalin olasılık hesaplarıyla oyalanıyorum. Bazen de içimi bambaşka bir şekle sokan şeyler oluyor. Aylar boyunca saksının içinde öylece duran dallar çiçek açıp, umut veriyor. Ve şükredip diyorum; hayat devam ediyor.

...

2008-10-16T23:22:00.013+03:00

Bugün, üzerinde çalıştığım bir dosyada TÜSEV tarafından 2006’da yapılmış bir araştırmanın aşağıdaki bulgusu çıktı karşıma. Tesadüf işte. Soru şu: “Yoksullara yardım kimin görevidir?”. Yanıtların dağılımı şöyle: Devlet dışındaki aktörler % 58 (% 29 varlıklı kimseler; % 24 vatandaşlar; % 1,5 Sivil Toplum Örgütleri; % 13,5 diğer). Devletin görevidir diyenler ise % 42.

Cevap seçeneklerinin her biri beni başka şeyler düşünmeye sevk etti. Özellikle varlıklı kimseler ve vatandaşlar ayırımını doğru bulmadığımı söylemeliyim. Birilerine el uzatmak için elbette ki zengin olmak gerekmez. Ama insanlar aynı anda iki seçeneği de görünce “Tabi canım, zengin olan versin.” diye düşünerek işaretliyorlar demek ki. İşin içinden sıyrılmanın dayanılmaz çekiciliği tespiti yapılabilir burada, ama öte yandan şu şekilde düşünmek de mümkün: Benim vereceğimle bir Karamehmet’in, bir Koç’un vereceği bir mi?

Şunun bir de din boyutuna gelelim: Bu ülkede yaşayanların çoğunluğu Müslüman değil mi? Nüfus [cüzdanı] istatistiklerinden değil, "Evet ben Müslüman’ım." diyenlerin oranından bahsediyorum. Cumhuriyet döneminden başlayarak devlet eliyle yaratılmış Türk burjuvazisinin büyük bir kısmı da kendilerini Müslüman olarak tanımlamıyorlar mı? En azından öyle olduklarını söylüyorlar. Pekâla, İslam’ın emri diye bildiğimiz zekât kurumu işliyor mu bu memlekette? Çok zor. Düşünün şimdi dinin böyle bir konuda bu insanları bağladığını; bir Sabancı’nın, bir Eczacıbaşı’nın malının kırkta birini yoksula verdiğini. Hem de her sene. Senede bir ay iftar çadırı kurmakla bitmiyor o işler. Desinler diye.

Yoksullara yardım konusunda sivil toplum örgütlerinin rolüne gelelim bir de. Deniz Feneri vakasının dumanı üstünde malum; bu yüzden aynı soruyu bugün sorsalar bu seçeneği işaretleyen çıkar mı; emin değilim. İster hayal kırıklığı yaşayın, ister bu rezil sona bir oh çekin ama büyük bir örgütlenmeydi, etkileyici sloganlar ve tanıtımlarla binlerce insanın kalbini kazanmışlardı. Yolsuzluğun ortaya çıkmasının ardından başta bazı köşe yazarları olmak üzere “Bildiğin kişiye, kendi elinle ver.” demeye başladılar. Ama ben bunun tam bir çözüm alternatifi olduğunu düşünmüyorum. Modern yaşam böylesine canımıza okuyorken kimlere elimiz, vaktimiz, enerjimiz yetişebilir ki? En muhtaç olanın kim olduğunu nereden bilebiliriz? O ihtiyaç sahipleri istemek için bizim kapımıza gelmezlerse bile yardım kurumlarına gidebilirler. Üstelik düşünün; yaşadığımız mahallenin, şehrin ve hatta ülkenin ötesinde yaşayan yoksullara ulaşmayı vadeden örgütlenmeler bunlar. Dünyada 1,5 milyar kişinin günlük geliri 1 dolardan azken yardımın, yoksula el uzatmanın sınırı, dini, milliyeti, olmaz gibi gelmiyor mu size de? İşte bu yüzden (yine de) sivil toplum örgütleri bu işin içinde olmak zorundalar.

Cevapların kategorize edilişinde dikkatinizi çekmiştir: Yoksulluk vermekle mi ilgilidir, yoksa bir sistem sorunu mudur? Devlet mi, devlet dışı aktörler mi? Cevap verenlerin çoğu yoksullara yardımdan devleti sorumlu tutmuyor. Bu ilginç bir bulgu aslında. Çünkü Anayasa'nın daha ikinci maddesi Türkiye Cumhuriyeti bir sosyal devlettir diyor. Şu da Anayasa Mahkemesi'nin bir kararı: “[…] Anayasa’nın Cumhuriyetin nitelikleri arasında yer verdiği sosyal hukuk devletinin dayanaklarından birini oluşturan sosyal güvenlik kavramının içerdiği temel esas ve ilkeler uyarınca toplumda yoksul ve muhtaç insanlara Devletçe yardım edilerek onlara insan onuruna yaraşır asgarî yaşam düzeyi sağlanması, böylece, sosyal adaletin ve sosyal devlet ilkelerinin gerçekleşmesine elverişli ortamın yaratılması gerekir”. İşin bu kısmını en kısa şekilde anlatabileceğim hali böyle. Sonuç olarak görünürde bir sistem değişikliği olmadığına göre sosyal devletten medet ummaktan (daha da doğrusu bu sistemin yazıldığı gibi işlemesini istemekten) başka çare yok.

Not: Dün hayatımdaki en acayip günlerden biriydi. Yazamadım. Ama yine de bu post bir blog eylem günü yazısıdır.

there is so much destruction

2008-10-10T13:13:00.009+03:00

Denize bakarken su üstünde yürüdüğümü hayal etmeden duramıyorum. Ancak üstünde yürürken deniz cam gibi sert olmamalı. Ya ben daha hafif olacağım ya da suyun kaldırma kuvveti daha fazla. Bir akşamüstü, durup dururken kayalardan aşağı inecek, kendimden emin ve sakin basacağım ilk defa suya. Topuklarım suyun içine birazcık girecek; ayaklarım da ıslanacak ama daha fazla batmayacağım. Buna şaşanlara dönüp bakmadan yürüyeceğim karşı kıyıya. Karşı kıyı çok çok uzakta olsa bile hiç yorulmadan, çabucak varacağım oraya. Yorulmamak imkânsız mı diyorsun? Denizin üstünde yürüyebilirse insan, hayalini hiç tutmaz sağlam basmak adına.

Foto için not: Yıllar önce şu klibi ilk kez izlediğimde kendimi bildim bileli kurduğum bir hayalin güzel bir resmini bulduğum için sevinmiş; çekilen Madonna’yı mı, yoksa çeken Luc Besson’u mu daha çok kıskanayım bilememiştim.

where is my mind

2008-09-26T16:07:00.007+03:00

21 Eylül 2008 Pazar günü, öğleden sonra gördüğüm.

Önceki gece beli iki büklüm, saçları bembeyaz, gri kalın kumaştan elbisesini aynı kumaştan yapılmış bir kemerle büzerek incecik beline oturtmuş bir kadın gördüm rüyamda. Bankta oturduğu halde elinde bir baston tutuyordu. Ona çok yaşlı olmasına rağmen neden kocasıyla veya çocuklarından biriyle yaşamak yerine yalnız başına yaşamakta direttiğini sordum. Ak saçlı nine, kendisine yönelttiğim Mahzun Kırmızıgül usulü bu soruya, uyandığımda “Hayırdır inşallah!” dedirten şaşkınlığıma vesile şu cevapla karşılık verdi: Subjektif gerçeklik için önce objektif gerçeklik.

Bilinçaltım durup dururken neden böyle biraz sosyolojik, kısmen geriatrik, az biraz da psikolojik bir sorunu işleme gereği duymuştu? Peki, ak saçlı nine neden sorduğum soruya sosyolojik, geriatrik ya da psikolojik değil de -tersinden kursa biraz daha kolay anlayabileceğim- gerçek burada ama aslında ondan önce orada gibi epistemolojik bir cevapla karşılık vermişti? Birbirinin zıttı gibi görünen iki gerçeklik durumunu birbirinin içine katıp karıştırmaktaki kastı neydi bilmiyorum. Soru ile cevap arasında bir bağlantı kurulabilir mi onu da düşünmeye takatim yok.

Ak saçlı ninenin kurduğuna benzer herhangi bir önerme üzerinde yaklaşık üç yıldır düşünmediğime göre böyle bir rüyayı gündüze ait düşüncelerimin bir yansıması olarak yorumlayamam. Ancak bu rüyayı sevdiğim bir yazarın sevmesem de bitirmeye inat ettiğim romanındaki o saçma olayların beni içine çektiği buhranla uykuya dalmış olmama bağlayabilirim. Evet.

sana iş gelen bana eğlence

2008-09-21T13:41:00.012+03:00

Dün:
...
- Peki zihninde Amsterdam'a indim mekan ferahtı çalıyor mu?
- O da çalıyor, uykulu gözlerle döndüm rüyamdan da.
...
Bugün:

titresin bir mum alevinde o eski günler

2008-09-20T20:02:00.013+03:00

Masumiyet Müzesi’nde hikâye ben doğmadan altı ay kadar önce, 1975 yılında başlıyor. Bundan feyzalıp belki de, o dönemlerde İstanbul’da hakikaten bir Kemal ve bir Füsun yaşamış gibi, sanki gerçeklermiş gibi, o zaman şu yaştaydım, şu zaman şu yaştaydım ve şunu yapıyordum diye diye okudum kitabı.

Bizim zamanımızda eşyaların, elbiselerin, nesnelerin biçimlerine özelliklerine dikkat etmek; bunlarla ilgili belirgin tercihlere sahip olmak, şimdinin çocuklarında olduğu gibi üç beş yaşlarında ortaya çıkmazdı. Saftık biz biraz. Bir de henüz tüketim zehri o kadar erken yaşta zerk edilmiyordu kana. En az bir on yaş civarını görmek gerekirdi. Bu yüzden Orhan Pamuk hikâyeyi anlattıkça o dönemde etrafımda olan eşyaları, elbiseleri, nesneleri hatırlamak yerine yetmişler ve seksenlerde çekilmiş filmlerdeki eşyaları, elbiseleri, nesneleri, saç modellerini, partileri, tavırları, duruşları, bakışları hatırladım durdum.

Elbette ki bir romandan çok etkilenmek için o dönemi yaşamak gerekmez. Misal benim zihnimde günlerdir romandan karakterler, anlar, cümleler (ama en çok da cümleler) uçuşup duruyor. Fakat merak ediyorum da ben bu romandan bu kadar etkilenmişken, gençlik yıllarını o dönemde İstanbul’da yaşamış, hele ki Nişantaşı yahut Çukurcuma’da yaşamış biri bu kitabı okurken yer yer vuran kalp ağrısından takatsiz kalmadan nasıl getirir bu kitabın sonunu? Ve kitabın kapağını kapattığında neler hisseder acaba? Sanırım birkaç cevap geliyor yarın. O dönemlerin İstanbul’unu bilen ve Masumiyet Müzesi ile ilgili duygu ve düşüncelerini merak ettiğim biri kitabı okumuş sonunda. Yarın da yazacak. Merakla bekliyorum.

...

2008-09-18T23:11:00.005+03:00

Dün sabah önceki yazımın şarkısı için Imeem’e girmek istedim. Sayfayı tıkladığımda sırf göze sokmak, sırf inadına sinir etmek için özellikle seçildiğini düşündüğüm yazı tipi, rengi ve boyutuyla o bildik Bu siteye erişim mahkeme kararıyla engellenmiştir cümlesiyle karşılaştım. Sonunda nokta olmayan cümle; devamı gelecek. O an ağzımdan çıkanları buraya yazmayacağım.

Türkiye’de internette sansür kurumsallaşıyor. Önce yasalarla site kapatma ahlaki ya da faydacı boyutlarıyla gerekçelendiriliyor ve rasyonelleştiriliyor, ardından tekrarlandıkça meşrulaşan sansür kanıksanmaya başlıyor.

Şu anda onlarca siteye erişim engelli. Yani internet Türkiye’de sakat. Ve neredeyse alışıyoruz buna, kanıksıyoruz.

Hızı, sahipsizliği, küreselliği ama en çok da "herkesin kullanımına açık" oluşuyla başka hiçbir iletişim aracının sunamadığı kadar demokratik bir etkileşim ve paylaşım imkânı sunduğu için internette sansür tehlikeli olduğu kadar internetin varlık sebebine de ters. Çünkü ağın içindeki kanallardan bir kısmını engellediğiniz zaman, onu sakat bıraktığınız zaman, internet o bildiğimiz anlamdaki internet olmuyor artık. Üstelik yasakladığın şey aslında orada olmaya devam ediyorken kendi tanımladığın sorunu çözdüğünü varsaymak ne komik. Bu bana kafasını kuma sokmuş devekuşlarını hatırlatıyor.

you woke up this morning got yourself a gun

2008-09-17T10:49:00.011+03:00

Internet sağ olsun uzun zamandır televizyonlardan bağımsız bir şekilde kendi dizi sezonlarımızı açıp kapar olduk malumunuz. Mayıs - Haziran aylarında üçer dörder bölümlük seanslar halinde izlediğimiz Nip/Tuck, kahramanların dükkânı Hollywood’a taşıdıkları ve senaristlerin tüm karakterlerin karakterlerine ihanet ettikleri berbat bir 5. sezonla sona erdi bizim için. Şu sıralar ise geçen yıl muhteşem bir finalle biten The Sopranos’da ikinci sezonun ortalarına gelmiş bulunuyoruz.

Emmy olsun Golden Globe olsun bunlar Amerikan televizyon sektörünün başarılı addedilen ürünlerinin yüceltildiği etkinlikler olsa da, bahsi geçen ürünleri ucundan kıyısından takip etmeye girişmiş diğer ülke vatandaşlarının ödüllerin kimlere gittiğine dair haberleri görmezden gelmeleri pek mümkün olmuyor. Bu ödül gecelerinde kendi izlediğimiz dizilerin ödül alıp almadığına dair duyduğumuz merak aslında izlediğimiz dizi ya da oyuncular ödül alınca Amerikalı izleyiciden eksik kalmamış olmanın ve ben biliyordum zaten diyebilmenin tuhaf ve küçük sevincini yaşama isteğinden doğuyor bir nevi.

Bendeniz henüz ülkemizde yayınlanmadığı dönemlerde sıklıkla adı bu ödüllerle birlikte anılan The Sopranos’u, bir grup opera sanatçısının başlarından geçen komik olayların anlatıldığı bir sitcom sanırdım. Bu yanlış anlama The Sopranos’un ödül aldığı kategorinin ne olduğuna aldırmamaktan kaynaklanıyorduysa da bu ilgisizlikte bildiğim dizilerin aldığı ödüllere kulak kesilmenin etkisi vardır muhakkak.

Nip/Tuck gibi sonraki sezonlarda yüzümü kara çıkarmamasını umarak; The Sopranos’un şu ana kadar senaryo, oyunculuk ve yönetmenlik açısından beni ziyadesiyle memnun ettiğini söyleyebilirim. Dahası dizi, her bölümün sonunda bir film izlemiş hissi bırakıyor insanda. Hikâye özetle New Jersey’de yaşayan İtalyan mafya lideri Anthony Soprano, onun ailesi ve psikiyatrı etrafında geçiyor. Hem bildiğimiz, hem de mafya anlamındaki aileyi kastediyorum bu arada. Kameraya kan sıçramadığı zamanlarda bağlılık, sadakat, saygı, minnet, aşk, şefkat ve sevgi gibi duygular yoğun bir şekilde ama ince ince işleniyor dizide. Hal böyle olunca da Tony’nin yarı kapalı gözlerle boşluğa bakıp burnundan soluduğu o uzun, ağır ve sessiz sahnelerden birinde kendinizi bir mafya liderini anlayabileceğinizi ve hatta sevebileceğinizi düşünürken buluyorsunuz bir anda. Bir de bir jenerik müziği var ki, dizi başlamadan önceki havanız ne olursa olsun sizi muhakkak The Sopranos havasına sokuyor. Bilmeyene meramımı anlatmak, bilene üç kuruşluk keyif yaşatmak için onu da koyuyorum buraya.

şimdi ya da hiçbir zaman gel sımsıkı sarıl bana

2008-09-09T10:05:00.006+03:00

9 Eylül 2008 Salı günü, saat dokuzu çeyrek geçe civarında bir an, Masumiyet Müzesi’nin son cümlelerini okudum; kitabın kapağını kapattım; ve derin bir nefes aldım. Sokağın günün ilk ışıklarından itibaren artmakta olan sesleri oturduğum salona yayılıyordu. Güneş ışığının parkeler üzerindeki görüntüsü ise tül perdeyi havalandıran nemli ve yumuşak rüzgârın insafına kalmıştı.

Saygılar Orhan Ağabey!

2008-09-07T00:03:00.006+03:00

Röportaj okumayı severim. Ancak nasıl yapıldığı önemlidir benim için. Sıradan bir röportaj sinir tellerimi anında gerebilir çünkü. Röportaj sırasında sorulması gereken soruyu tam zamanında soramayıp yeniden dönülemeyecek o anların sunduğu fırsatları kaçıran röportajcıyı tokatlamak isteyebilirim mesela. Ne bileyim röportaj yapılan kişinin kendi reklamını yapmasına yahut önemsiz cevaplar vermesine imkân tanıyan sorulara meyilli röportajcının kafasına kafasına vurma niyeti doğabilir içimde. Geri kalan enerjimle de karşısındakine bir yandan ilkokul çocuğu anket defterlerine layık sorular yöneltip, öte yandan özel hayatını özgür kadın kisvesi altında ortaya serip döken herhangi bir kadın röportajcının asimetrik kesim saçlarını yolma hayalleri kurabilirim bir anda.
İçimdeki saldırganın nihayet ortaya çıktığını düşünebilirsiniz ama hangimiz bazen böyle hayaller kurmuyoruz ki? Üstelik bu işleri iyi yapan birilerini takipteysek buna benzer hayaller daha sık canlanabilir kafamızda.

İşte her röportajına dolu dolu giden, çok iyi dinleyip verilen cevaplardaki alt, üst, sağ, sol tüm anlamları didikleyen, en ağzından kerpetenle laf alınmayanı bir punduna getirip konuşturan biridir Nuriye Akman. Gizlisi saklısı olan biri olsam ya da ne bileyim göründüğüm gibi olmasam; Nuriye Akman “Sana röportaja geliyorum.” dese “Müsait değiliz.” derdim. Kesin.

Muhakkak ilginiz dâhilindeki birileriyle röportaj yapmıştır kendileri. Buradan buyurun.

bana benden yakın, benden yabancı

2008-09-02T16:47:00.008+03:00

Etkileyen aşk romanları adı verilen taşı kuyudan çıkarma çabasında üçüncü ve son bölümdeyiz. Bu yazın başında okuyup, “Vay be!” diyerek kapatmıştım kapağını kitabın.

Kimlik
Chantal, âşık ama aynı zamanda yaşlanmakta olduğu için erkeklerin artık onu eskisi kadar beğenmeyecekleri korkusuyla mutsuz bir kadın. Üstelik sevgilisi Jean-Marc kendisinden daha genç bir adam ki bu durum Chantal’ı daha büyük bir çelişkinin içine çekiyor. Chantal’ın korkusunun yaşlanmakta olan her kadında belirli bir düzeyde mevcut olduğunu varsaysak bile Kundera’nın bu korkuyu nasıl bu kadar iyi bildiğine ve bu kadar güzel aktarabildiğine şaşırmamak elde değil. Üstelik erkeklerin böyle bir duyguyu anlayamayacağını da Jean-Marc’ın bakış açısından anlattığı halde: Âşık bir kadın neden başka erkekler tarafından beğenilmek istesin ki?

Beğenilmeme korkusunun da tetiklediği bazı olaylar sonucunda çiftin arasındaki güven duygusu yerini yavaş yavaş bir güvensizliğe bırakıyor. Üstelik bu güvensizlik, içinde yalnızca ihanet şüphesini barındırmıyor; Chantal ve Jean-Marc iç dünyalarında birbirlerini gerçek kimlikleri ve geçmişlerinden bağımsız bir şekilde resmettiklerinden, bu resimlerin bozulması ya da kirlenmesi ihtimali onları çok korkutuyor. Bu da onları aşkları üstünden kendi kimliklerini sorguladıkları ve bu kimliklerin iç içe geçtiği bir sona doğru sürüklüyor.

Bu aşka dair:
“…Çok daha sonra, kocasını terk edip, birkaç yıldır Jean Marc’la yaşamaya başladığı bir dönemde, onunla bir deniz kıyısına gittiler: Akşam yemeğini dışarıda yediler, teras biçiminde suya uzanmış ahşap bir iskelenin üzerinde; o akşamdan belleğinde yoğun bir beyazlık anısı var; tahtalar, masalar, iskemleler, masa örtüleri, her şey beyazdı, ayaklı lambalar beyaza boyanmıştı ve henüz kararmamış yaz göğüne doğru lambalardan beyaz bir ışık yayılıyordu. Ve bu beyazlık banyosu içinde Chantal, Jean-Marc’a dayanılmaz bir özlem duyuyordu.

Özlem mi? Karşısında oturduğuna göre, ona nasıl özlem duyabilirdi ki? İnsan, var olan birinin yokluğundan nasıl acı duyabilir? (Jean-Marc bu soruyu cevaplayabilirdi: İnsan, sevdiği adamın karşısında özlemle yanabilir; onun gelecekte var olmayacağını seziyorsa; sevdiği adamın ölümü, görülmemekle birlikte daha o zamandan varlığını duyuruyorsa.)…”

Romanda beni etkileyen, aşktan ziyade Milan Kundera’nın aşka dair en çok bilinen gerçeklere dokunarak Chantal ve Jean-Marc’ın karmaşık iç dünyalarını basit ve anlaşılır bir dille aktarabilmesiydi. Yani aslında kitabı kapatırken ağzımdan dökülen o “Vay be!” aşka değil, yazarın bu becerisineydi. Düşünüyorum da şuraya onun yazdığı gibi bir tanecik paragraf yazabilsem şayet, blog yazmaktan daha başka nasıl bir fayda beklerim ki?
***
Burada anlatmam artık herhalde ama sırada biricik Nobellimizin aşk romanı var. Masumiyet Müzesi’ni çıktığı gün aldım ve heyecanla sevgili kitap kurduma hediye ettim. Şimdi de okumak için sıramı bekliyorum. Bir taşla iki kuş. Uyanık mıyım ne?

someone still loves you

2008-08-21T18:17:00.003+03:00

Canım sıkkın. Geçen sene Antalya’ya taşınırken artık Radyo Odtü dinleyemeyeceğim için üzülüyordum. Radyo Odtünün internet üzerinden de yayın yapıyor olması, radyoyu en çok arabada ve mutfakta dinlediğim için bana uygun bir çözüm değil. Çalıştığım yerde, internetten yapılan radyo yayınlarına erişim yasağı da olunca bir senedir Radyo Odtüsüzüm.

Mp3lerden çalma listeleri oluşturup dinlemek kısmi bir çözüm olabilir. Ancak radyo dediğin şeyi güzel yapan, bir sonraki şarkının ne olacağını bilmemek bence. Daha da güzel yapan ise o radyonun her defasında sevebileceğin bir şarkıyı çalma potansiyeline sahip olması. Benim için Radyo Odtü öyleydi işte. Tam bir Radyo Odtü şarkısı diye tanımladığım şarkılar vardı mesela ve o şarkıların içinde yer aldığı kaliteli bir türler karması.

Neyse, buraya taşındıktan sonra uzunca bir süre kurcala kurcala sonunda Capital Radio’ya geri döndüm. Döndüm diyorum çünkü eskiden, Radyo Odtü yayına başlamadan önce, Capital Radio dinlerdim. Kulağımda Sony walkmanimle Hacettepe yokuşunu çıkarken, yurt odasında sınavlara çalışırken ve en çok da uykulara dalarken. Şimdi o eski şarkılar bir yerlerde çaldığında, zihnimde canlanan eski anların görüntülerine eşlik ediyorlar bir anda. O yokuşu çıkıyorum, o odaya giriyorum ve yine o uykulara dalarken kurduğum hayalleri kuruyorum yeniden. Capital Radio beni her ne kadar 3-4 şarkıda bir memnun etse de, “Hiç yoktan iyidir, hem de Capital Radio Ankara’dır.” diyerek, dinliyorum. Dinliyordum. Canımı sıkan haber; Capital Radio’yu satmışlar, sonra da kapatmışlar. Yakında o frekanslardan adını vermek istemediğim bir radyo yayına başlayacak. Türkiye’nin radyo devrimi diye tanıtım yapıyorlar şimdi. Hay sizin devriminize… Sanki fezadan şarkı getirtecekler.

Velhasıl radyosuz kaldım. Canım sıkkın.

gözlerimi unuttum masallarda

2008-08-18T11:30:00.016+03:00

Bunu da.

Ağrı Dağı Efsanesi
İlk kez üniversite yıllarımda okuduğum bu romanı ikinci kez şöyle okudum: Yaşar Kemal kahramanları ve olayların akışını çok yüksekteki taş duvarlı bir odanın penceresinden hem izliyor, hem de gürül gürül sesiyle anlatıyor. Sırtında gri ve eski bir ceket var. Ben onun arkasında duruyorum. Onu hem dinliyorum, hem de omuzlarının üstünden olanı biteni seyrediyorum. Onun gördüğü gibi.

Ağrı Dağı Efsanesi’nde Mahmut Han’ın kızı Gülbahar ile Ağrı Dağı eteklerinde yaşayan Ahmet’in yaşadıkları büyük aşktan fazlası var: Hanların ve paşaların halk üstündeki baskıları, gelenekler, ayaklanmalar, bu ayaklanmaları bastırmak için yapılan siyasi kurnazlıklar, manevralar ve nihayetinde halkın ayaklanmadan önceki hallerine dönüp kahramanlarını, liderlerini sorgulayıp onları sıradanlaştırmaları. Aşkın arka planında halkın yaşadıklarını mı anlatıyor yazar? Yoksa aslında o toplumsal süreçleri anlatırken hikâyenin odağına aşkı mı yerleştiriyor? İşte o, bakanın gözüne göre değişiyor.

Gülbahar çok az tanıdığı, bildiği Ahmet’e onu efsaneleştiren gururuna duyduğu merakla tutuluyor ve işin acı yanı bu gurur aynı zamanda onların sonu oluyor. Ahmet’in aşkı ise Gülbahar’ın ona meyliyle başlıyor.

Ne Gülbahar’ın ne de Ahmet’in aşkı… Benim için bu romanı unutulmaz kılan, zindancı Memo’nun Gülbahar’a duyduğu gizli aşk ve Memo’nun okurken gözyaşlarımı tutamadığım sonu. Memo’nun aşkına dair:

“Gülbahar elindeki keseyi Memoya uzattı. 'Al,' dedi. 'Bunların hepsini sana veriyorum'. Memo keseyi aldı, baktı, elleri kuş gibi uçuyordu titremekten. 'Şu zindandaki, Ahmedi bana göstereceksin.'

Kese Memonun elinden taşlara düştü. Gecede sert çıngırtılar çıkardı. Gülbahar eğildi, keseyi yerden aldı, yeniden uzattı. Memo keseyi almadı. Yüzünde bir damla kan kalmamış, bütün bedeninin kanı çekilmişti. Yüzü kağıt gibi apaktı.

'Al bunları Memo. Al bunları, beni içerideki adamla görüştür. Ondan sonra git babama her şeyi söyle. Söyle ki başımı vursun.'

Memo öyle kalakalmıştı. Neden sonra başını ağır ağır kaldırdı, Gülbahara baktı. Gözleri bir ölüm acısındaydı. Gülbahar gözlerini indirmek zorunda kaldı.

Memonun elleri beline gitti, cansız, ağır… Belinden zindanın anahtarını çıkardı. Gülbahara uzattı, oradan uzaklaştı gitti…"

Devamı var...

ömrümde bir gece başlıyor derken

2008-08-15T11:41:00.005+03:00

Deniz: “Seni etkileyen üç aşk romanını yaz.” dediğinde üzerinde çok fazla düşünmeyip bu üç kitaptan birinin Reşat Nuri Güntekin’den Akşam Güneşi, diğerinin Yaşar Kemal’den Ağrı Dağı Efsanesi ve sonuncusunun da Milan Kundera’dan Kimlik olmasına karar verdim. Hayatımın farklı dönemlerinde okuduğum bu romanlar üzerinde düşündükçe her birinde aşkın bambaşka yönleriyle anlatıldığını daha iyi görüyorum şimdi.

Yıllar önce okuduğum Hakkâri’de Bir Mevsim’de, yazar Ferit Edgü, romanının ortasında bir yerlerde hikâyeden bağımsız bir biçimde roman yazmak üstüne bir tartışma açıyor ve hikâyeyi bir anlatıcının ağzından anlatmanın zorluğuna değiniyordu. Bu tartışmanın ardından romanın başından beri olayları kahramana, yani birinci tekil şahsa anlattıran yazar bu noktada anlatma işini üstleniyor ve bir deneme yaparak sadece o bölüm için hikâyeyi kendi ağzından aktarıyordu. O kitabı okuduğumdan beri tüm kitaplarda hikâyenin kim tarafından anlatıldığına daha fazla dikkat ederim, yazar ile asıl kahramanı birbirinden ayırıp, bir yandan kahramanın yaşadıklarını ve iç dünyasını anlamaya çalışırken öte yandan yazarın romanı nasıl bir ruh haliyle, hangi duygular içinde yazmış olabileceğine odaklanırım. Yazarın yaşamına dair bir parça bilgim varsa da romanda anlatılanlarla yazarın kendi yaşamı arasında bağlantı kurmaya çalışıp, yazarın romanı yazdığı odayı, oturduğu masayı hayal ederim.

Bu sebeple bu üç romanı ve beni nasıl etkilediğini yazarlarından, anlatıcılarından bağımsız olarak aktarmak niyetinde değilim.

Akşam Güneşi
On dört on beş yaşlarımdayken bana en büyük aşkların kavuşması imkânsız âşıklar arasında yaşandığını düşündürmüştü Akşam Güneşi. Romanın başkahramanlarından Jülide’nin en çok aklımda kalan yanı;“Güneşe bakıyormuş hissi veren gözleri” idi. Bu tasvir yıllar boyunca hiç aklımdan çıkmadı. Reşat Nuri, Jülide’yi ve hikâyeyi Nazmi’nin gözlerinden öyle bir anlatıyordu ki; Jülide bana göre dokunsan kırılıp bin parçaya ayrılacak bir mücevherdi, insanüstü bir varlıktı. Karısının yeğeni ve kendisinden yaşça çok küçük olan Jülide’ye duyduğu aşkın, ruhunun derinliklerinde yıllar süren bir seyirle hayat buluşunu fark edemeyen Nazmi aşkını, ancak Jülide’nin de kendisine âşık olduğunu öğrendiğinde anlayabilmişti. Birbirlerine ve başkalarına hiçbir zaman itiraf edemeyecekleri bu aşkı, Jülide unutma mücadelesi verirken, Nazmi hayatının son döneminde kendisine bahşedilmiş bir lütuf gibi görüyor ve bu aşka daha çok bağlanıyordu.

Nazmi’nin Jülide’ye duyduğu derin ve hastalıklı aşkı fark ettikten sonraki sözlerinden:

“Jülide’yi seviyordum… Dünya, Jülide ile, su çiçeklerine benzeyen bu narin çocukla yaşamaya başladı sanıyordum. Başka zamanlardan başka memleketlerden bahseden bir kitabın yapraklarını karıştırırken cildi dizlerimin üstüne bırakıyor: «Hepsi iyi, hepsi güzel… Fakat o zamanlarda, o yerlerde Jülide yoktu» diye düşünüyor, onu görmedikleri, sevmedikleri halde saadetlerinden bahsedenlere gülüyorum…”

Devamı var...

...

2008-08-12T22:17:00.001+03:00

Heyecanla bekliyorduk. Gitmesine bir gün kala dedi ki; Sivas. Dedi altı ay. O dediyse yapmaktan başka yol yoktur. O devlettir.

Kuzumuz gitti. Biz baktık arkasından. Evimizin küçüğü, ablacığının bir tanesi. Kara kuzumuz. Bekleyene zor geçer zaman. Ama çabuk geçsin bu sefer.

sonrası rüyalar rüyalar rüyalar

2008-08-07T18:26:00.005+03:00

O pencere, o petunyalar.

Gözlerimi kapadım. Bir anlığına zihnimde canlanan görüntü beni o kadar heyecanlandırmasaydı uykuya dalabilirdim.

İçinde bir tanecik elma ağacı olan ve ancak o ağacın dallarının kapladığı büyüklükteki bahçesindeyim eski evimin. Elimde bardak, bardağın içinde gazoz, dışında buğu. Bardağı ağacın altındaki masaya koyuyor ve oturmak için sandalyeyi çekiyorum. O anda kollarıma ve masaya yaprakların arasından sızan güneş ışıkları vuruyor. Sokak bütün öğleden sonraları olduğu gibi sessiz. Penceremde petunyalar var ve duvar dibinde akşamsefaları...

Şimdi kim bilir kimlerin kollarına düşüyor o yaprakların arasından süzülen güneş ışıkları. O güzel evim, eski evim, tüm kiralık evlerin kaderini yaşayıp kim bilir kimler tarafından terk edilecek defalarca. Ya o terk edenler gözlerini kapatıp hayal edecekler mi bir kalp çırpıntısıyla beraber o elma ağacını, akşamsefalarını ve petunyaları? Benim gibi.

hayata baksana takmıyor kimseyi

2008-07-31T23:46:00.007+03:00

- Yanlış düşünmüşler oysa. Nasıl bir şey söylemedim, nasıl sustum bilmem. İçimde kaldı. Bir cevap vermiş olsaydım, şimdi bu kadar öfkeli olmazdım.

- Evet neden konuşmadın sustun? Bak bana da dert oldu şimdi. Ben olsam susmaz kırardım kalpleri.

- Bu sefer benim kalbime çıkıntı girdi. Çıkıntıyı bilirsin sıkıntıdan beterdir.

- Bilmez miyim bilirim mafeles. Yanlış ya da doğru düşünmeleri fark etmeyecek insanların fikirlerine önem veriyoruz. Neden böyle?

- Oysa öyle düşünse ne olur düşünmese ne olur insanları ile ne düşündükleri önemli olanları birbirinden ayırmak lazım.

- Evet lazım. Onun için olgun olmak lazım aslında. Ya da omuz silkebilmek. O hareketi yapma becerim yok benim. Bir de elimi yukarı doğru açık halde sallayıp boşveeer diyebilmek. Onu da bilmiyorum. Sırf bunun için fizyoterapist tutacağım. Bu hareketleri öğretsin bana.

- Ya da yükleyelim telefon zili yerine Fatih Ürek’ten Hadi’yi, o çalsın her aramada; el âlem ne der se de sin…

Bu yazıda anlatılanların gerçek hayattaki kişi ve olaylarla uzaktan ve yakından ilgisi vardır.

...

2008-07-27T17:40:00.003+03:00

Haftalardır operasyon ve iddianameyi takip etmeye, konuşulanları, tartışılanları ve yazılanları anlamaya çalışıyorum. Bahsi geçen örgütlenmenin tek bir uzantısının bile Kurtlar Vadisi’ne en az birkaç sezonluk malzeme sağlar nitelikte olduğu açık. Sanıklardan her birinin bağlantı kurduğu kişi ve örgütlere ve onlar üzerindeki etkilerine indikçe anladığım şey, meseleyi bütünüyle anlamanın hakikaten çok zor olduğu. İnsan işini gücünü bırakıp kendini bu konuya adayacak ki ucundan yakalayabilsin. Kolay değil sırf iddianame 2455 sayfa.

Bir kere en başta oturup iddianameyi okuyacaksın. Sırf onu okumak da yetmez; beraberinde sanıkların ve onların ilişkide olduğu kişilerin özgeçmişlerine bakacaksın; bahsi geçen örgütlerin nasıl kurulduklarını, yapılandırıldıklarını, faaliyetlerini ve kaynak akışlarını inceleyeceksin; bu örgütlerin devletin hangi kurumları ile nasıl ilişkiler içinde olduğuna kafa yoracaksın; tüm bu ilişkilerin yasal süreçlerin içine nasıl ve ne kadar yerleşik olduğunu çözeceksin ki belki büyük resmi görebilesin. Tabi tüm bu anlama çabasında doğru ve eksiksiz bilgiye ulaşmak mümkün olursa. Bunlardan yola çıkarak benim diyen araştırmacıyı, gazeteciyi, akademisyeni bırak; iddianamede adı geçen sanıkların bile meseleyi tam olarak anlamakta zorlanabileceklerini düşünüyorum.

Öte yandan bugüne kadar ekranın yarısını kaplayan bir görüntüyü kırmızı daire içine alan, aynı 3 saniyelik görüntüyü en az 20 kere bağıra çağıra tekrar gösteren, sözde beslenme, sıcaklar ya da turizm haberi olarak izleyiciye yakın çekim kadın vücudu sunan bir televizyonculuk anlayışının bu konunun üstesinden nasıl geleceğine dair de merak içindeyim. Çünkü bu hikâyede öyle kırmızı halkalar içinde hem de defalarca gösterilebilecek görüntüler yok maalesef. E ne olacak şimdi?

Varsayalım televizyon kanalları mevcut pratiklerinden vazgeçip konunun ciddiyetine uygun bir habercilik anlayışına yöneldiler ve neyse durum onu verdiler. Peki ya bugüne kadar özellikle televizyon yoluyla haber ya da bilgiye erişme konusunda yanlış yönlendirilmiş, uyuşturulmuş ve maalesef aptallaştırılmış insanların meseleyi anlayabilmesi mümkün mü?

Ülkenin içine düştüğü durumu görmenin verdiği acı bir yana, bu operasyon ve dava aynı zamanda düşünme egzersizleri için de fırsatlar sunuyor. En karmaşık sudokuların bile vadedemeyeceği.

show me how you do that trick

2008-07-20T23:48:00.020+03:00

Deniz börülcesi salatası
Deniz börülcesi ayıklama
Deniz börülcesi pişirme
Deniz börülcesi tarif
Deniz börülcesi kılçık

Elindeki bir demet deniz börülcesiyle ne yapacağını bilemeyen ve Google’dan medet uman sevgili hanımlar, beyler; bu postu sizin için yazdım. Erkekleri de işin içine katarak siyaseten doğrucu; cinsiyetçilikten kaçınan bir tavırla giriş yaptım ki mutfağımda mutluyum ben zihniyeti çıkmasın ortaya. Yukarıda sıralı kelimeleri oraya yazma maksadım ise sizleri Google vasıtasıyla buraya düşürüp bu blogdan bir fayda görmenizi sağlamaktı. Yani her şey senin için ey sevgili halkım.

Efendim bendeniz dün deniz börülcesi aldım. Bugün de salata formunda afiyetle yedik kendilerini. Ancak salatayı hazırlamadan önce dolaştığım yemek bloglarındaki eksik ya da yanlış yönlendirmeler yüzünden, blogumda deniz börülcesinin nasıl ayıklanacağı konusuna değinme ihtiyacı duydum. (Öyle sosyal sorumluyum, sormayın.)

Velhasıl partnerinizin (Yine o kaygı.) yediği her lokmada gözlerini devire devire lezzetten dört köşe olmasını istiyorsanız eğer, “Ne acayip ot be bu.” diye incelediğiniz o deniz börülcelerini benim gösterdiğim gibi hazırlamanızı tavsiye ederim. “Binlerce yemek sitesi varken neden senin tarifin?” dediğinizi duyar gibi olmuyorum. Çünkü bu cümleyi sırf konuyu bağlamak için kurdum. Ancak yine de cevap vereyim; o tariflerde bu bitkinin nasıl ayıklanacağı buradaki gibi görsel unsurlarla açıklanmıyor.

Aslen ıspanakgiller familyasından olan Salicornia europaea bitkisiyle (Yani deniz börülcesi, sırf daha havalı bir izlenim için öyle dedim.) bugüne kadar tanışmamış olmam tamamen kendi familyamın geldiği topraklarla ilişkilidir. Yirmisine kadar yalnızca doğu ve güneyin yöresel lezzetlerini tatmış, yirmibeşinden sonra da yeni lezzetleri bizzat uygulama hevesine düşmüş bu bünye için deniz börülcesi pişirmek, bunu blogdan duyurmaya yetecek kadar önemli bir girişimdir. Ha şimdi “Değiştirme şansın olsa başka yöreleri tercih eder miydin hayatının ilk yirmi yıl için?” diye sorsalar bir film şeridi gibi gözümün önünden geçen içli köfteler, kısırlar ve çeşit çeşit kebaplar eşliğinde "Tabi ki hayır!” derdim. (Kim soracaksa böyle abuk ve devrik bir soruyu.)

Memleketimizin herhangi bir yöresinde halkın ayıla bayıla yediği yemeğin adı bir başka yöre halkı için hiçbir anlam ifade etmeyebiliyor bazen. Yani yurdun her köşesinden ayrı lezzetler çıkıyor. Üstelik yurt derken buna öğrenci yurtları da dahil. Ben mesela öğrenciyken memleketten her dönüşümde yurda annemin yaptığı yemeklerden götürürdüm. Hiç unutmam bir keresinde Bursalı oda arkadaşım getirdiklerimin arasında cânım patlıcan dolmasını görünce “O ne?” demişti. Kınamamak lazım. Bursalının suçu değil bu. Nitekim ben de kerevizi hayatımda ilk kez birkaç sene önce yedim. Oysa şimdi pazarda çiğ halini görünce bile ağzım sulanıyor.

Bu arada sanılmasın ki mutfağa ilk defa evlendikten sonra girdim. Yemek pişirme maceram 10 yaş civarında bir gün çok acıkıp, sanki dolapta bir şey yokmuş gibi emaye bir tas içinde pişirdiğim şehriye çorbasıyla başladı. “Bir tas çorba, bir lokma ekmek” derler ya, demek ki o yaşta anlamışım karın doyurma edebiyatındaki bu en sık atıf yapılan olguların kıymetini. (Olgu dedim. Bu post, entelektüel bir sosyal bilim yazısı olma yolunda ilerliyor.)

Deniz börülcesi tarifi ararken yolu bu sayfaya düşenler muhtemelen şimdiye kadar dayanamayıp çoktan gitmişlerdir. Kaldı ki ben de kimseye deniz börülcesi bahçesi pardon tarifi vadetmedim zaten. Toplum için mutfak adına gösterdiğim bu çaba yukarıda da değindiğim gibi bitkinin nasıl ayıklanacağı sorunsalına odaklı olup, okuyucunun bu posttaki fotoğrafları görmesi yeterlidir. Ama hadi eşantiyon niyetine yazayım yine de: Köklerini kesin, bol suyla yıkayın, kaynar suya atarak 5 dakika haşlayın, hiç bekletmeden soğuk suya tutun ve “Gitti bütün vitaminler.” hayıflanması eşliğinde suyunu süzün. Fotoğraftaki gibi ayıklayın. Dövülmüş sarımsak, limon suyu ve zeytinyağı ekleyin. Afiyet olsun. Ha bu arada sakın tuz eklemeyin. Bu acayip bitkiyi acayip yapan şeylerden biri çok tuzlu olması. Deniz börülcesinden daha tuzlu bildiğim tek doğal şey deniz suyu.

Bu post burada bitti. Aslında bu sabah saat yedide uyandığımız o nefis koyda tuttuğumuz 24 balıkla ilgili bir post yazabilirdim. Öğleden sonra yaşadığım şiddetli baş ağrısını ilaç almadan yalnızca doğal tekniklerle nasıl geçirdiğimi de yazabilirdim. Ama ben deniz börülcesini seçtim. Bu da böyle bir tercihim olsun.

kalbinin vuruşundan anlıyorum

2008-06-30T22:11:00.013+03:00

İki hafta önce İstanbul’daydık. Dünyayı gezsem ondan güzelini bulamayacağımdan emin olduğum Şehr-i İstanbul yine öyle güzel güzel duruyordu yerinde. Bu defaki çok koşuşturmalı bir seyahat olduğundan şehre duyduğumuz özlemi ancak bir tadımlık dindirebildik. Bu da o seyahatin fotoğraflı ama az yazılı postu olsun.

Bu giderken gördüğümüz. Bu vapurdan gördüğümüz.

Bu da vapurdan gördüğümüz.

Bu İstiklal'de gördüğümüz.

Bu bir tepeden gördüğümüz.

Bu da yine aynı tepeden bir başka gördüğümüz.

Bu bir terastan gördüğümüz.

Bu da ayrılmadan önce son gördüğümüz.

never touch that switch, even if you want to

2008-06-19T17:13:00.005+03:00

Bugüne kadar birçok kez insanların “Güzel şehir tamam ama Antalya yazın yaşanılacak gibi değil.” benzeri sözlerinin ardından Antalya Turizm ve Tanıtım Derneği başkanıymışçasına “Bırak allasen, iki ay ya iki ay! Onda da denize giir, yaaat, zorda kalırsan klima aaaç.” demişliğim vardır. Buna cevaben “Haklısın aslında.” diyenlerin dikkatleri bu önerinin tarlada ve inşaatta çalışanları bırak, ofiste çalışanlar için bile geçerli olmadığını fark edemeyecek kadar zayıftır genelde. Hoş, havadan sudan konuşurken de daha fazlasını beklememek lazım.

Efendime söyleyeyim, burada rutubetler henüz başlamadı. Fakat iki gündür Antalya’dan ziyade bir turbo fırının içinde yaşıyor gibiyiz. Nasıl anlatsam şimdi bu rüzgâr efendi giriyor adamın burun deliklerinden içeri, oradan da direkt beyne geçip kurutuyor sanki beyin mukozasını. Böyle aptallaştrıp boş gözlerle sağa sola baktırıyor insanı ifadesiz.

Bu arada bilen bilir çok pis hesap yaparım. Bu ani mevsim değişikliği de bir kez daha hesap kitaba sevk etti beni. O çekilmez iki ayın aslında iki buçuk ay olduğu sonucuna vardım derhal. Tabi ki bir eylül itibariyle havaların serinleyeceği varsayımıyla.

Neyse, bahsettiğim beyin uyuşmasını bu öğleye doğru yumuşak yumuşak tecrübe ediyordum ki, elim gayri ihtiyari klimanın kumandasına gitti ve dedim “Buraya kadarmış.”. Öyle olunca da “Temmuz gelmeden, klima açmam, açmayacağım.” sözlerim oldu mu sana yalan? Neticede klima dediğin karbon salınımıyla uzun, yaptığı baş ağrısıyla kısa vadede beter etkileri olan bir gâvur icadından başka bir şey değil. Bir süre aç kapa aç kapa baktım olmuyor; kapıyı, pencereyi, klimayı hepsini kapattım da öyle oturdum oturduğum yerde. O zaman fena olmadı.

Şimdi kendime bir kez daha söz verdim; dayanamayıncaya kadar dayanacağım klima çalıştırmadan. Bu dayanma sınırını tanımlamadan, kavramın ayaklarını yere bastırtmadan, verilen sözün pek bir anlamı yok elbette. O halde şöyle tarif edeyim: Şu an dışarıda 45 dereceye yaklaşan sıcak var ya… [Evet?] Hah, ona bir de elbiseni, koltuğu, yatağı vücuduna yapıştıran rutubeti ekledin mi? [Ekledim?] Al sana Allah canımı alsa da kurtulsam sıcakları. İşte o zamana kadar klima yok bana.

kaldırımların dili yok onlar söylemez biz söyleriz onları nasıl çiğnediğimizi

2008-06-11T23:01:00.008+03:00

Eğreti: Belirli bir süre sonra kaldırılacak olan, geçici, muvakkat. İyi yerleşmemiş, yerini bulmamış olan. Belli belirsiz. Uyumsuz, yakışmamış. Üstünkörü, ciddiye almadan (TDK).

15 yıl yaşadığım Ankara'yı geçen yıl Temmuz ayının sıcak bir öğleden sonrasında susuzluktan kavrulmuş yaprakların savrulduğu sokağımdan terk ettim. Beni oralardan alıp götüren adama duyduğum güven hariç, her şey olmasını hayal edebileceğimden daha az ve eksik duyguyla olup bitti. Sonrasını tahmin edemiyor; arkamda kalan şehri özleyip onun için gözyaşı dökecek miydim bilmiyordum.

Zaman geçti, ne üzüldüm, ne de ağladım. Ve yaklaşık bir yıl sonra, geçen hafta oradaydım.

Ankara’da geçirdiğim o üç gün içinde iğde kokularının sarmaladığı Çayyolu’nda; bir zamanlar banklarında uzun sohbetlere daldığım Yüksel’de; çiçekçi dükkânlarının önünde her defasında özellikle yavaşladığım Sakarya'da; en güzel ayakkabılarımı aldığım Tunalı’da ve şehre ilk geldiğim gün heyecanla dolaştığım Kızılay'da yürüdüm. Kaldırımlarını, seslerini, kokularını ezbere bildiğim sokaklardan geçtim. Kafelerde oturdum, insanları izledim. Anladım ki ben Ankara’ya çoktan doymuşum ve kardeşimle birkaç dostumdan başka bir şey yokmuş beni oraya çeken. Ankara’yı sevmediklerini söyleyenlere eskiden nasıl kızdığımı hatırladım. Gülümsedim.

O an için şehre dair duyduğum tek his olan tanıdıklık duygusuyla bir lokantanın penceresinden sokağa bakarken düşündüm: Onca yıla rağmen bir insan bir şehre hiç mi bağlanmaz? Tam 15 yıl boyunca bir insan bir şehirde bu kadar mı eğreti yaşar? Sonra gözümden süzülen ufacık bir damla yaşı sildim ve ekmeğimden bir lokma daha aldım.

ben bu şarkıyı sana yazdım

2008-06-10T15:04:00.007+03:00

Kendimi güzel hissettirecek pek bir şeye sahip değilim bugün. Spor ayakkabı, atkuyruğu ve bel oyuğu olmayan tişörtle geldim işe. Kafamın içinde dönen Niye böyle giyindim ki? sorusuna ise az önce üstüme kahve dökerek cevap almış bulunuyorum. Sabah sürdüğüm caanım parfümümün yerine 70 lik paketini 1,5 YTL’ye aldığım ıslak mendilin kokusu var şu an üstümde. Bir de aynı ıslak mendil marifetiyle kahve lekelerinin sınırlarını bulanıklaştırdığım oğlan çocuğu tişörtüm.

Şimdi kahvenin üstüme dökülmeyen kısmını içip işime bakacağım. Bunu yaparken bir yandan da iki yıl önce ilk ve son kez dinlediğim Cem Adrian’a bir şans daha vereceğim. Bir daha dinlersem belki olur umuduyla. Ne bileyim, bu kadar insan yanılıyor olamaz gibi geliyor. Olabilir mi yoksa?

kendi yolunu bulmaya

2008-05-30T19:54:00.040+03:00

O sabah da paldır küldür çıktım evden [Natürlich]. Bu sefer uçağın kalkmasına 3 saat kala valizimi toplarken bile heyecansızdım. Baktım ki en sonuna kaldığım o upuzun kuyrukta insanlar hiç bilmediğim bir lisanı [ Ja, deutch!] konuşuyor, işte o an idrak ettim yurt dışına çıktığımı.

Gitmeden önce konuştuğum insanlar meğerse bir şehrin nasıl anlatılacağını bilmiyorlarmış. Bunu uçak şehrin üstünde alçalmaya başlarken anladım. Bana "Hamburg'u nasıl bilirsin?" diye sorsalar şimdi "Yeşil." derim. Yağmurdan bahçe çitleri, banklar, taşlar, duvarlar bile yeşillenmiş. Bir de sapsarı kanola tarlaları. Bir de sular; dereler, nehirler, göller. Bir de dev rüzgâr türbinleri.

Hamburg çok yağmurlu bir şehirmiş. Hele mayısta güneşli gün görme şansım hiç yokmuş. Öyle dediler gitmeden önce.

İlk günler uyanıp da güneşi görünce "Aman güneş!" diyerek bir daha göremeyebilirim telaşıyla vurdum kendimi sokaklara.

Bir tek ikinci gün akşamüstü yağmur yağdı. O kadar. On gün boyunca güzel yumuşak bir rüzgâr, güneş ve pırıl pırıl bir gökyüzü. Ve güneş görgüsüzü sokaklar dolusu Hamburglu.

Turistik Avrupa şehirleri gibi değil Hamburg. Geçmiş zamanları pek hissettirmiyor. 1943 bombardımanında şehir yerle bir edilmiş. Sonra yeni baştan inşa. Ancak binalara, caddelere velhasıl şehre bakınca ta en baştan öyle planlandığını düşünüyor insan Hamburg'un. Tamam olmuş bir şehir, bitmiş.

Hamburg güzel kokuyor. Yeşilden, rüzgârdan, bahardan, bir de temizlikten.

Yarısı iş, yarısı gezmekle geçen günler. 2 hafta sonunun birinde de Bremen.

Velhasıl git dedikleri yerlere gittim, yap dediklerini yaptım. Ye dediklerini yemedim ama. Altona, Sternschanze, Jungfernstieg, Alster, St. Pauli, balık pazarı, liman, botanik park, Großensee ve bonus niyetine dünyanın en büyük liman festivali Hafengeburstag. O kadar. Bitti gitti Hamburg.

Kısa, kısa…

Ayten ve Lotte'nin yemek yediği kafede yemek yedim. Film bir kez daha geçti yaşamımın kıyısından.

Siyasi faaliyet yüzünden üniversite eğitimini bırakıp Almanya'ya kaçan bir dönerci, bir de taksiciyle tanıştım.

Bizimkilere* üzüldüm.

Çok yürüdüm, çok yoruldum.

Orada olan bitene dair ipuçları olur diye yazıyorum: tschuss, bitte schön, achtung, danke kelimeleriyle gidip, hauptbahnhof, kase, brücke, nord, süd, eingang, ausgang, halt, champignon, spinat, mineral wasser kelimeleriyle döndüm.

İlk gün su bulamadığımdan hayatımda ilk defa uyanınca soda içtim. Suyu without gas diyerek istedim. Nitekim suyu tarif ederken normal one demek, sodayı su sanan Alman için geçerli bir tarif değilmiş, öğrendim.

"Seviyorlar ve tatildeler işte." diye düşünürdüm ama bira içmek onların yaşamlarının bir parçasıymış, anladım.

10 gün boyunca tüm otobüsler, trenler geçtikleri her duraktan tam zamanında hareket ettiler, şaşırdım.

Kararsız kaldım. Her şeyin dakikasının ve yerinin belli ama yalnızca o dakikada ve o yerde mümkün olduğu bir düzeni mi, yoksa niyetlerin ve tesadüflerin hayatın akışını değiştirdiği; sözgelimi otobüsün arkasından koşan kişiyi almak için bir kez daha duran şoförlerin olduğu memleketimi mi tercih ederim, bilemedim.

sesini duyur ele

2008-05-18T02:06:00.007+03:00

Evden çık. Asansörü çağır. Kapıyı kilitle. Asansörde ayakkabını giy. Arabaya koş. Siteden çık, yola gir. Sekiz trafik ışığının beşinde bekle, ikisinde sarı yanarken geç. Yol boyunca kalbin gümbür gümbür atarken “Bu sefer kesin patlayacak.” cümlesini sürekli tekrarla. Polis çevirirse ne yapacağını planla. Servis yoluna gir. Otelin cümle kapısında bas frene. Güvenliğe kimlik bırak. Park et. Dinleyicileri oturumlara davet eden ziller çalarken koşarak otele gir. En büyük ve kalabalık salona geç. O sırada merak edip seni aramak üzere telefona sarılmış kişinin gözlerine utanarak bak. O da sana “Bir Beyhan klasiği.” diyen gözlerle gülsün. Flash diski projektörün bağlı olduğu bilgisayara tak. Dosyayı aç. Tam saat 11.30’da, tam programda yazan dakikada, nefesin ve kalp atışların düzelmeden sunumuna başla.

İşte hayatım!

Sonuç: Bir kez daha, her zamanki gibi; yetiştim. Bu yazıyı da buraya ömrümü tüketen bu huyumu açıklayıp utanmak, utanıp da ders almak için yazdım. Ama nafile. Bir kez olsun esaslı bir şekilde patlamazsa o iş olmaz. Mümkün değil.

Foto için not: Ben bu işlerle uğraşırken, bu çevreci polimer kızımız da saksıya ektiğim soğanların organikliğini sorguluyor.

yolladılar onu

2008-05-04T00:39:00.004+03:00

güzelliğin on par'etmez

2008-04-30T00:33:00.021+03:00

İlknot: İstedim ki “Pazar gününün X saatinde başlayan pazartesi sendromu…” diye bir girizgâh yapayım, mümkün olmadı. Önce akşam 8'de başlıyor gibi geldi sonra 7, 6,... Yok yok galiba bende sendrom pazar kahvaltısının hemen akabinde başlıyor. Pazartesi 10.30 civarında da sona eriyor. Evet evet aynen böyle.

Birkaç sene pazar sendromu ve uyumalıyım/uyumamalıyım çelişkisi içinde seyrettim çift reklam aralı Nip/Tuck’ı. E haliyle ana hikaye bir şekilde yakalandı ama bölük pörçük. Şimdi hepsini s01e01’den itibaren yeniden izliyoruz. Bir oturuşta 3-4 bölümü devirdiğimiz bu Nip/Tuck seanslarında herkes gibi biz de elemanlardan hangisinin hayatının daha acınacak halde olduğu üstüne konuşup, içten içe kendi sıradan hayatlarımıza şükrediyoruz.

Fakat sanmıyorum ki bir yandan McNamara ve Troy’u izleyip diğer yandan onlarla eşanlı estetik operasyonlar yapan vardır benim gibi. Son seansta misal, onlar göğüsleri D’den C’ye düşürürken ben sıfırdan B’ye çıkarttım. Onlar boyunları gererken ben yanakları pürüzsüzleştirdim. Onlar liposakşın yaparken ben dokunmadım, zaten sütun gibiydiler. Ama yetmedi, fular taktım kızımın boynuna, manikür yaptım, saçlarının kırıklarını aldım. Makyajını yapıp, şapkasını takdığımda ise bir akşamüstü gezisine hazır olmak için geriye sadece birazcık pişirmek kalmıştı. Yorucuydu tabi ama bir yerde bitti. Ne derler; “güzellik işiyle uğraşıyorsanız nerede duracağınızı bilmelisiniz”.

Sonnot: Bildiğiniz buğday ununa formika tutkalı katarak yapardım bu işleri eskiden. Çok daha kolay biçimlenen, boyaya ve cilaya gerek bırakmayan polimer kili Morkoyun, Crebro ve Deniz'den öğrenip, heves ettim. Teşekkürler.

you can’t have one without the other

2008-04-22T17:59:00.018+03:00

Tam sekiz yıldır...

Bir insan daha var, çok şükür, evde;
Nefes var,
Ayak sesi var;
Çok şükür, çok şükür.

Orhan Veli'nin şiiri Fatihim'e, şarkı ise kutsal müesseseye mesafeli duran herkese gelsin.

i knew that i would

2008-04-20T19:38:00.006+03:00

Ben mesela Elif Şafak olsam, bir psikiyatristin konuğu olarak Siyah Süt ve doğum sonrası depresyon hakkında konuşmak üzere programa çağrılsam, anlatsam anlatsam, programın sonunda prof-dr-sunucu- psikiyatrist “Önümüzdeki hafta evlilik hakkında konuşacağız, konuklarımız Pınar Altuğ ve Yağmur Atacan olacak.” dese, eve döndüğümde kafamda yolunmadık saç bırakmazdım. Sanırım. Galiba.

...

2008-04-14T22:42:00.007+03:00

Elde minik güzel anlar, aşağıdaki gibi fotoğraflar var ama olmuyor işte. İstiyorum ki beni mutlu eden şeyleri yazayım; şuraya bakınca içim açılsın, çiçekler böcekler olsun. Ancak bunca derdin arasında utanmadan, sıkılmadan kendini eğleyemiyor işte insan. Bir yandan küresel ısınma ve ekonomik daralma, diğer yandan kapatma davası ve derin devlet. Sanki birisi saçımdan tutup suya batırıyor kafamı durmadan. Tam ha gayret yüzümü kaldırıp nefes alıyorum derken bir bakıyorum ki bir kez daha suyun altını boylamışım. Üstelik beni boğan suyun rengi ve kokusu her defasında öncekinden farklı oluyor.

Durup da vardığımız yere bakınca, gündemi yapay olarak nitelendirmenin de gerçeğin bir fotoğrafı kabul etmenin de faydası yok. Neticede gelinen noktada bu memleketi sevdiğini iddia eden hiç kimse kazanmıyor, kazanmayacak da. Aferin cümlemize.

Diğer yandan el kol bağlı çaresiz izlediğimiz gündemden bağımsız bambaşka hakikatler çarpıyor yüzümüze. Bu sefer krizin sebebi durumun kendisinden ziyade durumla yüzleşme ve idrak etme anı. Paçalarımızdan bir türlü silkemediğimiz eski, bildik, yüz yıllık, bin yıllık çamurlarımız var bizim. Oyalandıklarımızdan daha vahim, daha gerçek ve daha dramatik sorunları içinde taşıyan bir kriz bu.

Pippa Bacca’nın başına gelen de öyle işte: Alışılmadık değil. İçimizi daha bir acıtansa, onun beyaz gelinliği ve vermek istediği barış mesajı. Şimdi bu konuyla ilgili söyleyebileceklerim, söyleyemeyeceklerim, hissettiklerimin hepsi zaten konuşuldu, yazıldı. Fazlasına da gerek yok. Bu yüzden sadece iki kusursuz değerlendirmeyi; Yıldırım Türker ve Can Dündar’ın bugünkü yazılarını okumanızı öneriyorum.

bahar çiçek çiçek gelince güzel

2008-04-07T21:39:00.012+03:00

Antalya'nın güzelliklerini anlattığım önceki yazılarıma rağmen bugün bir başka gerçeği açıklamak istiyorum: Burada hayat pahalı.

Annem Antalya’ya gelip de balkona ilk çıktığında heyecan içinde ve gülen gözlerle şöyle demişti: Hayret bir şey, ortası köy, kenarı şehir buranın. Bilen bilir, henüz imara açılmamış olan Kırcami bölgesi gerçekten şehrin ortası sayılabilecek çok büyük bir alan olup, sera ve bahçelerle doludur. Şehrin içinde bile sebze yetişir anlayacağınız. Ancak buna rağmen sebzeyi bile pahalı satarlar burada. Bu durum, konut sektörü için de, burada üretildiği halde Ankara’dayken daha ucuza aldığım yoğurt için de geçerlidir. İlk zamanlar buna pek bir içerlemiştim. Şimdilerde alıştım gibi, daha az içerliyorum.

Geçen hafta bu derdime pazarda küçük bir teselli buldum. Şimdi sıkı durun açıklıyorum; yukarıda gördüğünüz gerberaların 14 tanesi 1 YTL. Yaaaa. Yerinizde olsam çok kıskanırdım. Nitekim, her biri bana bakın, bana bakın diye bağıran bu çiçeklere vakti zamanında ben de az para dökmemiştim.

Not: Evet karı koca çiçeklere boğulduk bu ara. Aferin bize. / Foto, ofis pencerem.

ararım seni her yerde

2008-04-06T13:14:00.006+03:00

Ben kendi geçmişime gitsem kesin ağlardım. Acıklı olduğundan değil, özlediğim birçok şeyi aynı anda görmekten. Formika dolabın üstünde siyah beyaz televizyon, orta rafta kırmızı ışıklı tek düğmesiyle regülatör, alt rafta da babamın icra iflas kanunu kitapları mesela. Ekranın karşısında kardeşimle bağdaş kurmuş Şampiyon’u seyrediyoruz. Abimse annemden gizli, şekerli suyu suluboyayla renklendirerek yaptığı eskimoları bize yedirmeye çalışıyor. Annem mutfakta sütlaç pişiriyor. Sütlacın piştiği tencerenin dibini kaşıkla kazıyorum ve annem “Düğününde yağmur yağacak.” diyor. Salonumuzun duvarında mum çiçeği var. Güzeller güzeli mum çiçeği.

Ben şimdi yıllardır hiçbir yerde görmediğim bu çiçeği arıyorum. Bulduğumda içim parça parça olacak biliyorum. Ben o mum çiçekli evi çok özlüyorum.

söyle senden başka kimim var benim

2008-04-03T00:14:00.013+03:00

K: Fenerli nete aktı galiba hiç bir sayfa açılmıyor.
(Laptopu kucakladığıma bakma, buradayım aslında. Tek başına canın sıkılmasın. Futbol meselesine de kısmen dahil oldum farkındaysan.)

E: Bunların hepsinin toplamı bir şey bir şey milyon avroymuş.
(Seni de olaya dahil etmek istiyorum, meselenin ekonomik boyutu da böyleyken böyle.)

K: Yaaa sahaya yıldırım falan düşmesin maazallah.
(Bu konunun üstüne yapılacak bir esprim var evet. Maksat ortam şenlensin.)

E: Yok Fener hariç. Sırf Chelsea.
(Aman yanlış anlama, önemli bilgi.)

K: Fener kaç lira ki?
(Yıldırım düşmesi sonrası toplam zayiatı hesaplamak istiyorum.)

K: Ben salona gelmeden önce de böyle kendi kendine konuşup bağırıyor muydun?
(Maçla zerre kadar ilgim yok sen de biliyorsun ancak şu mekândaki mevcudiyetimi sosyal destek olarak yorumladığın iyi oldu. Böylece maçı gariban ve sessiz-sakin izlemekten kurtuldun.)

E: Yok sen gelmeden önce küfrediyordum.
(O kadar da dramatik değil canım.)

E: Bu arada yanlış söylemişim, 480 değil 422 milyon avroymuş.
(Bak gerçekten mühim.)

K: Kaç değil kaçmış!?
(Kaç değil kaçmış?)

dünyayı güzellik kurtaracak

2008-03-23T16:31:00.025+02:00

Çocuk için neyin önemli olduğu da, çocuğun zihninde hangi anın fotoğrafını çekeceği de hiç belli olmuyor. Çok eski bir anı, kısmen silik. Ya dört ya beş yaşındayım. Annem yaprak sarması sarıyor, yanında abimle ben varız ve ben zamanın popüler şarkısını söylüyorum:
-Kertenkeleee kertenkeleee bitsin bu guurbeeet.
Annem [bence] diyor ki;
-Kertenkele değil kızım; ker-ten-ke-le.
-Tamam işte ker-ten-ke-le… Kertenkeleee kertenkeleee bitsin bu guurbeeeet.
“Kertenkele demek zor değil ki, doğru söylüyorum, ne var bunda gülecek acaba?” diye de sinirleniyorum bir yandan.

Daha yeni bir anı. On sene önce, yüksek lisansın ilk senesi,dersteyim. Hoca bir şekilde beni yerimden hoplatan o lafa geliyor ve diyor ki; “Benim kızım küçükken gel tezkere şarkısını kertenkele kertenkele diye söylerdi.".
Bugün bu şarkıyı duyunca aklıma gelen; çocuk dünyasının ortak dilinde tezkereye değil ancak kertenkeleye yer olabileceği ve çocuk dünyasının yetişkinlerin dünyasından farklı olduğu.
Çocukluk şarkımızı anlatmaya dair bu yönlendirme çocuğun ve yetişkinin gözüyle dünyanın nasıl göründüğüne dair küçük ayrıntılar üzerinde düşünmeye ve aradaki farkı görmeye sevk ediyor. Çocukluk, içinden çıktıkça yabancılaştığımız bir dönem oluğundan hayata çocuğun gözüyle bakmak çok zor. Ama o taptaze bedenlere, zihinlere ve ruhlara dokunan çirkin ellerin bıraktığı hasarları görmek ve anlamak hiç de zor değil.
Türkiye İstatistik Kurumu 2006 verilerine göre 6-17 yaş arası çalışan çocuk sayısı 950 binden fazla. Resmi olmayan bazı istatistiklere göreyse bu sayı 3 milyonu geçiyor. Refahın adaletsiz dağılımı bu durumun ortaya çıkmasındaki en önemli sebep. Bu çocukların büyük çoğunluğunun doğuda yaşadıkları veya doğudan büyük şehirlere göç ettikleri düşünüldüğündeyse mevcut yoksulluğu ve eşitsizliği azaltmak için bölgesel kalkınma planlarının önemi bir kez daha ortaya çıkıyor.
Ekonomi politik çerçevede bir çözüm önerisi konuyla ilgili bireysel çabaları elbette önemsiz kılmıyor. Çalışan ve/veya sokakta yaşayan çocuklara dönük çalışmalar yapan ve faaliyetlerini sürdürmek için gönüllülerin aktif çalışmalarından başka bağışlardan da destek alan birçok vakıf ve dernek bulunuyor. Bu kurumlardan biri de Fişek Enstitüsü. Prof. Dr. Nusret Fişek Türkiye’de halk sağlığı alanında öncü bir isim olup hem Sağlık Bakanlığı Müsteşarlığı dönemi, hem de Tabipler Birliği Başkanlığı döneminde büyük işler başarmış değerli bir bilim adamıdır. Yukarıda gördüğünüz fotoğraflar Fişek Enstitüsü’ne bağlı Çalışan Çocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfı’nın her yıl düzenlediği Çalışan Çocuklar Fotoğraf Yarışması'nın 2007 yılındaki finalistleri arasından seçilmiştir.

Tüm çocukların annelerinin yanıbaşında şarkılar söylediği günler görmek ümidiyle;
Deniz davet etti ben yazdım. Bu konuda söyleyecek sözü olan herkes davetlidir.

baharda kuşlar gibi

2008-03-16T00:11:00.005+02:00

Fotoğraf Nicole Katano

“…Bir bahar temizliği için çanlar çalmakta. Lüzumsuz insanları kapının önüne koymak için. Onlarla geçirdiğiniz zaman zarfında, vakit kaybettiğinizi hissettiğiniz herkes fuzulidir. Hayatınızda ‘fuzuli işgal' yapmaktadır. Masayı doldurmakta; ama sizi aç bırakmaktadır. Ruhunuzu didip enerjinizi yok etmektedir. Sizi sıkanları, anlamayanları, alışamayanları, yeni olup da yoranları, okuyamayanları, yol yakınken kapının önüne koyun. Alışkanlık kesp etmeden. Müptelası olduğunuz bombok ilişkiler, çok daha acıklıdır. Kesip attığınız anda, tüm benliğinizi kaplayacak acıdan, deliler gibi korkarsınız. İlişkinin her güne yayılmış boktanlığını çekmeye razısınızdır. Yeter ki, onsuz kalmayın. O acıyı yaşamayın. Yok, hayır. Öyle değil. Zaman inanılmaz bir merhem. Sizi madara eden ilişkileri, ne pahasına olursa olsun, atın hayatınızdan. Ne kadar canınız yansa da, ilişki boyunca yaşadığınız aşağılanmaya, yeğdir. Kesin atın kangrenli bir kolu atar gibi. Önce kolunuzu arar gibi, arayacaksınız. (Sonra da geçecek.) Ama atmazsanız kangren tüm ruhunuzu saracak. Çürütecek, yiyip bitirecek sizi. Siz siz olmaktan çıkacaksınız. Bir emanetçiye dönüşeceksiniz kendi bedeninizin içinde. Bahar temizliğinin zamanı…”

Kolumu kendim kesmedim. Başka bir şehre taşınmam gerekmişti sadece. İşte bu yüzden kolumu hiç aramadım. Bilakis ilk günden kuş gibi hafifledim. Demem o ki, gidecek başka bir yeriniz yoksa bu sözleri ciddiye alın.

uçtu uçtu

2008-03-12T00:31:00.006+02:00

Fotograf Michelle Joyce

hissediyorum evet kesinlikle açmalısın hissediyorum o kutuda değil elini ver on dokuz sekiz seni seviyorum hissediyorum para önemli değil yedi altı burada kazanacağımı kazandım ben seni seviyorum biliyorsun hissediyorum dünyanın en iyi insanı sensin biliyorum o parayı alıp gideceksin seni seviyorum beş dört üç el ele tutuşalım tüm kalbimle inanıyorum seni seviyorum beş yüz bin orda çok temiz kalplisin hep birlikte kutuya dokunalım hissediyorum gözlerini kapat iki bir hissediyorum

Trans* halindeki bir stüdyo dolusu insan normal olana dair algımı hızla bozuyor.

yapamadıklarım düşündürücüydü

2008-03-01T02:25:00.008+02:00

Önceki akşam bir yandan internette vakit öldürüp bir yandan 32. Gün'ü izledim. Sözde tartışma konusu 28 Şubat Süreciydi. Ancak onun yerine türban tartışıldı.

Programın başında sorulan “Aranızda 28 Şubat Sürecini bilen var mı ?” sorusuna çok az sayıda kişi el kaldırdı. “Orası üniversite. Nasıl bilmezler, nasıl fikirleri olmaz?” diye inanasım gelmedi ilk önce. Tartışmanın 28 Şubat Sürecinden haftalardır devam eden türban meselesine kaymasına rağmen söz alan tek bir çocuk bile iddiasını doğru düzgün bir temele oturtamadı. Belirli bir mantık sırasını takip etme kaygısı bir yana, iddiaların çoğu kendi içinde çelişiyordu. Üstüne üstlük sınırlı kelimelerle kurabildikleri aşağı yukarı üç cümlenin üçünde de aslında aynı şeyi söylüyorlardı. Okumadan, düşünmeden, sorgulamadan ve dinlemeden ama cesaretle. İnsanın aynı anda hem bir konuyla ilgili o kadar derin bir cehaleti olacak hem de cehaletini elde mikrofonla yetmiş iki millete duyurma hevesi. Yazık. Kendisini ifade etme konusunda fazlaca cesaretlendirilmiş bir nesille karşı karşıyayız.

Siyasilerin tutum ve davranışları ile meydanlara çıkanların yarattığı görüntüye inanmayıp, türban konusunda toplumda ortaya çıkan kutuplaşmanın yapay ya da abartılmış olduğunu düşünen varsa vazgeçsin. Ben o çocukların birbirlerini sevmediklerini ve hatta bazılarının aynı ortamda bulunmaya bile tahammül edemediklerini gördüm. Çok üzüldüm. Bu ayrışmanın karşılıklı olarak içini dolduramadıkları ezberler vasıtasıyla olması ise cehaletten daha endişe verici. Koskoca bir nesil; ne dile getirmeye değer bir fikir sahibi, ne de tam da projelendirildikleri gibi apolitik.

gökte ne var gök boncuk

2008-02-27T21:45:00.016+02:00

- Bak Beyhan… Kendim yaptım.
- Boncuklar?
- Aldım.
- Öyle mi nereden?
…
- Gördün mü takılarını?
- Gördüm. Çok güzel olmuş.
- Yarın sabah biz de boncuk almaya gidelim mi?
…
- Bak!
- Ooo güzel olmuş Beyhan Hanım… Kaç para verdin bu boncuklara?
- Bunlar pahalı biraz. Plastik değil, cam bunlar.
…
- Beyhan bunların hepsi çok güzel. Hangilerini alacağız?
- Ben hepsinden alıyorum. Modeli sonra düşünürüz.
…
- Yeni bir model gördüm, çok güzel!
- Ben de gördüm ama yeni boncuk almamız lazım.
…
- Çok mu aldık?
- Evet. Saat de 3 oldu dönelim artık.
- Akşam bizde kalsana Beyhan. Kolye yaparız.
- Tamam. Boncuk değiş tokuşu da yaparız değil mi?

Boncuktan takılar yaparak geçen hafta sonları, akşamlar, geceler, sabahlar. Boncuklara kavuşmak için işten eve koşuşturmalar. Tam iki buçuk ay boyunca kocanın yokluğunu, doktora yeterlilikten çıkmış olmanın boşluğunu boncukla doldurmak. Sonra birdenbire bıçak gibi kesilen heves. Elde bir dünya hiç takılmamış takı ve göz göz kutuların içinde üç yıldır bekleyen bir kilodan fazla boncuk.

- Ne yapacağız Beyhan bunları?
- Bir gün çantalara, minderlere falan işlemek istiyorum.
- Hı hı.

Emircim istedi de yazdım. Bir de insan blogdan kocasını sobeler mi hiç? Üstüme iyilik sağlık.

deniz olunmalı oğlum

2008-02-25T00:03:00.025+02:00

Gecelerden bir gece
Ben rüyalarımda çok güzel balık tutarım. Sarı, kırmızı, mavi renklerde kocaman balıklar hem de. Su hep çok temiz olur. Suyun tepesinden bir baktım mı, bütün balıkları görürüm. Oltamı tam da ağızlarının yakınına atarım. Onlar da hep aç olurlar ve hooop gelirler oltaya. Bazen de onları ellerimle yakalayabilecek kadar yavaş hareket ederler. Çok şaşırırım nasıl bu kadar kolay avlandıklarına ama ağzına kadar balık doldururum kovamı heyecanla.

Herhangi bir tatil
Rüyaların dışında da balık tutmuşluğum vardır. Tatil köyü, otel, pansiyon falan dinlemem. Millet güneşin altında yayılırken pareomu dolayıp belime, bir gün tutacağım yarım kiloluk balığın da hayaliyle kıyıdan balık avlarım. Fatih de çok sever balık tutmayı, aşağı yukarı benim sevdiğim kadar.

3 Şubat 2008 Pazar, Sabah
Sabah yürüyüşünde yunus görebilecek kadar şanslı kaç insan vardır bilmem ama ben o sabah o şanslı insanlardan biri oldum. Sevinç çığlıkları ve fotoğraf çekme çabalarının ardından oralarda dolanan bir değil üç yunus olduğunu fark ettik. Gözden kayboluncaya kadar onları izledik. Sonra da eve döndük.

Her daim
Biz denizin her haline her defasında hayran oluruz ve denizi her defasında hayatımızda ilk defa görüyormuşuz gibi heyecanlanırız. O sabah da yine aynı sebepten denize doyamadık ve onunla biraz daha haşır neşir olmak için öğleden sonra geri dönüp balık tutmaya karar verdik.

3 Şubat 2008 Pazar, Güneş batmadan az önce
Bir zamanlama hatası yüzünden evden biraz geç çıktık. Balıkçı malzemeleri satan dükkâna uğradık. Öncekilerden farklı olarak kıydık paraya ve bu sefer iyisinden birer oltayla birlikte yem, kurşun, çakı ve iğne aldık. Bir de bir saat içinde karanlık çökeceği için fener . Öyle sıradan bir fener değil ama elastik bir bant marifetiyle kafaya takılanından; eğlencelisinden. Yaklaşık on beş katlı apartman yüksekliğindeki falezlerden indik, oltalarımızı hazırladık, yemleri iğnelere taktık. Oltanın nasıl çok uzaklara atılabileceğini göstermek istediği için oltayı ilk Fatih fırlattı. İğne kayalara takıldı. Oltayı satan adamın da tembihini hatırlayarak oltaya asılmadık, onun yerine misinayı koparttık. Yeni iğne ve yem taktığımız oltayı ikinci kez fırlatmadan önce başka bir kayaya geçmek istedik. Kayaya tırmanmak için elimdeki kovayı Fatih’e uzattım. Kovanın kapağı dik bir şekilde kovanın içinde duruyordu. Kapağı kovanın sapı sanıp tutmasıyla birlikte kapak Fatih’in elinde kaldı ve içinde iğnelerimiz, bıçaklarımız ve kurşunların olduğu kova suya düştü. Çok değerli içi boş yoğurt kovasını ve kapağı kurtarırken bu konu üstünde fikir alışverişinde bulunduk. Bana göre sebep onun kapağı sap sanmasıydı, ona göreyse uzattığım şeye bakmamış olmam. Bu sırada güneş battı. Eşyalarımızı topladık. Termosumuzdaki çayı içtik. Biraz önce bizi kızdıran şeye gülerek ve kafaya takılan fenerle oynayarak eve döndük.

10 Şubat 2008 Pazar, Öğleye doğru
Hava güneşli ve deniz dalgalıydı. Falezlerden aşağı indik. Üzerine çıktığımız kaya doğal bir iskele gibi biraz önde duruyor, dalgalar ise arkamızda kalan falezlere çarpıyordu. Hızını alamayıp daha bir coşkuyla çarpan bir kısım dalga üç beş metre yükseğe fışkırıp sonra da tepemizden aşağı döküldü. Beni ıslanmaktan korumak için dalga kıran görevi yapan Fatih çok ıslanınca toplandık. Balıklar da ortalıkta yoktu zaten. Geç kaldığımıza ve balıkların da o saate kadar doyup yuvalarına çekildiklerine karar verdik. Pazardan bir kilo balık alıp eve döndük.

17 Şubat Pazar
İki günlük memleket ziyaretinin ardından Mersin’den Antalya’ya döndük. Yaklaşık dokuz saat süren bu yol muhtemelen iki komşu il arasındaki en uzun, en güzel manzaralı ve en zor yoldur. Sevgi ve nefret hissini aynı anda yaşatır insana. Kimi zaman içindeki balıkların da hayalini kurarak denizi izledik yol boyunca.

24 Şubat Pazar, Sabah
Hava güneşli ve ılık, deniz ışıltılı ve berraktı. Bu sefer balık gibi düşünmeye çalıştım. “Balık olsam şu kayanın dibine gelirdim… Yok yok şu kuytuya girerdim… Esas şu taşların üstünden süzülürdüm…” diyerek oltamı bir o yana bir bu yana savurdum durdum. Ve fakat balık gibi düşünmek sökmedi. Çünkü onlar her şeyi bilirlerdi. Yemleri tırtıklayıp durdular. Onlar yedikçe ben yenisini taktım. Güneş tepeye çıkana kadar besledim onları. Yalnızca bir tanesi biraz daha az bilgiliydi.

Meraklısına ve yufka yüreklisine not: Bu yavru denizde süzülmeye devam ediyor.

send me a postcard darling

2008-02-19T19:47:00.008+02:00

Marc Lacaze - African Costumes

Elkızı kendi elleriyle yaptığı birbirinden güzel kartlara özel mesajlar yazıp gönül aladursun benim dünyamda tebrik kartlarına dair iki tanecik görüntü var: Biri ilkokul üçte Türkçe dersinde yengeme yazdığım karttaki üstüne sim serpiştirilmiş kar manzarası, diğeri ise şehir panoraması niyetine Murat 124’lerin geçtiği kavşak fotoğrafları.

Buradan tüm ilgilileri göreve davet ediyorum: Özel günleri kartla kutlama geleneği Türkiye’ye getirtilsin. Şu kadarcık bir şey alamadım, veremedim diye üzülmesin kimsecikler.

you're just too good to be true

2008-02-06T19:10:00.000+02:00

Dün akşam spor yaptım. Bunun dışında birkaç küçük ve önemsiz şey oldu. Hiçbir bölümünü kaçırmadığım dizi saat dokuzda başlayacaktı. Saat sekizi çeyrek geçerken işlerimin ve oyalanmalarımın sonunu getirmiş ve koşu bandına çıkmaya hazır hale gelmiştim. Yaklaşık dört kilometre yürüyebilmek ve dizi başladığında elimde meyve tabağıyla ekran karşısına oturabilmek için kırk beş dakikam vardı. Yürürken bir şeyler izlemek istedim. Oysa spor yaparken izlediğim diziyi başlatabilmek için bilgisayarı açmak ve bölümleri seçmekle geçecek bir beş dakika daha gerekliydi. Kaloriler eğer gerçekten spora başladıktan sonraki yirmi dakikanın ardından yanmaya başlıyorsa dizi uğruna ancak yirmi dakika boyunca kalori yakabilecektim. Gündüz yemiş olduğum iki porsiyon aşureyi düşününce bunu göze alamadım. Bu yüzden şaşkınlığından mütevellit dizideki en sevimli karakterin Ross olduğuna bir kez daha ikna olarak dört duvar arasında yapılan sporu katlanılır kılmak yerine düşüncelerime boğularak yürüdüm ha yürüdüm.

Ben işini işte bırakabilenlerle, işini işte bırakmak istemeyecek kadar çok sevenleri hep kıskanmışımdır. İşi işte bırakmaktan kastım evde iş yapmamak değil, ayrıca işi düşünmemek de gerekiyor. Ne bileyim bir Aristo veya bir Kant değilsen eğer, düşünce dediğin seni yoran beyin yükünden başka nedir ki? Arada hayaller de kursa insan, teraziye koyunca -en azından benim açımdan- düşünceler hayallerden ağır çekiyor.

İşte ben öyle bandın üstünde bir arpa boyu bile yol gidemeyerek önce “İşi düşünmeyeceğim.” telkiniyle bir müddet hayal kurdum, sonra da bir şekilde hayallerimi düşüncelerime bağlamayı becerdim. Bakınız bu nasıl oldu:

Evimiz yüksek bir katta ve koşu bandının olduğu odayı gören yakın bir bina yok çevrede. Bu yüzden “Conspiracy Theory’de Julia Roberts’ın bant üstünde Can’t Take My Eyes Over You eşliğindeki koşuşunu dikizleyen bir Mel Gibson var mıdır etrafta?” sorusu ve “Yoktur.” cevabının aklımdan gelip geçmesi bir saniye bile sürmedi. Zaten makine koşu temposunda çalışırken yürüdüğüm için, Julia Roberts’dan ziyade olsa olsa postacı rolündeki bir Kemal Sunal’dım ben bu sahnede. Derken ertesi gün sabah saat sekizde spor yaptığım kıyafetle evden çıktığımı ve işe yürüyerek gittiğimi hayal ettim. O andaki tempomla yürüsem saat on ikide işyerine varabileceğimi hesapladım. Başka yol bilmediğimden normal olarak kafamda arabayla geçtiğim yollarda yürüyen halimi canlandırabildim. İşe vardığımda beni o kılık ve bezginlikle görenlerin neler söyleyebileceklerini düşündüm. Ardından da işyerindekilerin genelde nasıl davrandıklarını, konuştuklarını, iş yerinde olanı biteni ve ilerleyen günlerde işyerinde neler olabileceğini düşündüm ha düşündüm.

Sonra spor bitti. Dizi başladı. Bir grup ev kadının nasıl olup da hep son anda yakayı kurtarabildiklerine şaşırdım. Bu sırada portakal kabuklarıyla dolu tabak sehpadaki yerini çoktan almıştı. Banyo, fön ve uyku koşu bandında spor yapan çalışan kadın portresinin son rötuşları oldu.

güllerim soldu kaldırımlarda

2008-01-31T21:53:00.000+02:00

On dokuz Ocak iki bin sekiz. Diyarbakır İlçe Terminali. Öğleden sonra iki. Güneş o saat için alışık olduğumdan daha solgun. Elimde bavulum, etrafımda o güzel çocuklar. Gözlerine uzun uzun bakamadıklarımız:

-Abla dört tane mendil bi milyon.
-Sakız ister misin abla? 20 tanesi bi milyon.
-Abla nereye Malatya? Elazığ? Taşıyim abla, bi milyon. Siftah. Abla?

Bu çocuklar için durum doğuda da batıda da aynı. Yaşadıkları yer fark etmiyor. Doğdukları yerler hep, ışığın ilk önce yükseldiği şehirler.

siboney yo te quiero

2008-01-09T23:27:00.002+02:00

“Güzel şarkı da hakikaten güzel oluyor, herkes seviyor işte değil mi?” diyesi tuttu kadının bir kere. Adam da kalmayıp altta “Evet. Şarkıda altın oran var mıdır acaba?” demiş bulundu. Uyku alemlerine yol alırken adam, kadın düşünmedi bu son soru üstünde. Nitekim her soru yanıtlanmak için değildi ve bunu herkes bilirdi.

...

2008-01-03T09:31:00.000+02:00

Nasıl oluyor da Taksim'de her yılbaşı akşamı aynı iğrenç hadisenin tekrarlandığı bilindiği halde o olayın göbeğinde polis değil de gazeteciler oluyor?

Nasıl oluyor da Taksim'de her yılbaşı akşamı aynı kahredici hadisenin tekrarlandığını bilerek oraya giden gazetecilerin hepsi aynı anda aynı yerde olmayı başarabiliyorlar?

Nasıl oluyor da Taksim'de her yılbaşı akşamı aynı utanç verici hadisenin tekrarlandığını öğrenip de oraya giden sapıkların ar damarları ahlaksızlıklarının televizyondan yayınlanmasını umursamayacak kadar derinden çatlayabiliyor?

Nasıl oluyor da Taksim'de her yılbaşı akşamı tekrarlanan ve ana haber bültenlerinden neredeyse naklen izlediğimiz mide bulandırıcı hadisenin bedeli 57 YTL olabiliyor?

Nasıl oluyor da Taksim'de her yılbaşı akşamı aynı berbat hadise tekrarlandığı halde hiç kimse bu kadınlara "Oraya gitmeyin." demiyor?

Nasıl oluyor da bir önceki sorudaki çözümü aklıma getirecek kadar umudumu yitirebiliyorum ben?

born on a different cloud *

2007-12-30T16:27:00.000+02:00

“Karım, uçakta bir bebek doğdu. :) Viyana’ya iniş yaptık. Uçağın içinde bekliyoruz.”

30 Aralık gecesi saat 1:01’de telefonuma gelen mesaj bu.

Diyelim ki o uçaktaki yolculardan birini bekliyorsunuz ya da bizzat o yolculardan birisiniz. Böyle bir sebepten meydana gelen gecikmeye kızabilir misiniz? Bu bizim için mümkün değil, en azından onu biliyorum. Kaldı ki ben şu satırları yazarken hâlâ gülümsemekteyim.

Olayın sabahında elbette sorular, sorular; cinsiyeti ne, erken mi doğmuş, kadın Türk müydü, bağırarak mı yaptı doğumu, duydun mu sesini… Nafile, bu soruların muhatabı bir erkek ve böyle meraklar ancak bir kadın aklının ürünü olabilir. Bir erkek böyle şeyleri merak etmez, “Bebek doğmuş işte.” der, azıcık da yumuşak kalpliyse gülümser ve bekler oturduğu yerde. Olsa olsa bu sorulara vereceği kuru cevaplara “Ne acayip sorular bunlar, hiç merak etmedim.” bakışını ekleyebilir, o kadar. Ayrıca bir erkek böyle bir olayın en ince ayrıntısını bilse bile anlatamaz ki bir kadın gibi. Bu yüzden -onu çok güldürse de- eşime bir olayı detaylı anlatması için bazen derim ki “Sanki sen bir kızmışsın gibi anlatsana.”.

Yeni yıla iki gün kala, illa ki o dar zamanda, illa ki bilmem kaç bin metre yüksekte doğmaya azmeden tipsiz şey; bence sen çok komiksin. Senin bir de yeni yılın ilk dakikalarında dünyaya gelecek olan yine tipsiz mi tipsiz versiyonların olacak. Muhtemelen yarın gece de onları izleyeceğiz televizyonda. Evet, hayat bir acayip ve bir o kadar da güzel.

Hepinize mutlu bir yıl dilerim.

sadece gökyüzü, sadece deniz *

2007-12-24T01:45:00.000+02:00

Ben bugün

bir minicik ağacın kuvvetli rüzgarlara inat zerafetine şahit oldum

ışığın ve suyun dansına hayran kaldım

bu limanda ikibin yıl önce yaşananların hayalini kurdum

ağaçların, dalgaların, çakıl taşlarının ve kumun aynı kadraja girmesine sevindim

fırlattığı taş suyun üstünde defalarca sektiği için ağabeyim kadar eğlendim

ve bu muhteşem manzaraya bakıp Antalya'da yaşadığım için bir kez daha mutlu oldum.

olsun varsın biz gene de memnunuz *

2007-12-24T01:03:00.000+02:00

Sadie Patterson - Womens Work Is Never Done

Ben istemez miydim, gezeyim, göreyim, okuyayım da konulardan konu beğenip boş zamanlarımda şuraya daha sık bir şeyler yazayım. İsterdim. Lâkin modern hayat bir yandan blog tutmaya imkân tanırken; öbür yandan düzenli yazmaya engel olabiliyor. Üstelik çabucak yazabilenlerden de değilim. Yazdığımı dönüp dönüp okuyacağım, silip düzelteceğim ve seveceğim ki yayınlayabileyim. Meslekle ilişkili bir takıntı hali, öyle tane tane, ağır ağır.

Neyse... Çok çalışıyorum son üç aydır. Sabah yedide uyanıp, sekizi biraz geçe evden çıkıyorum. Bütün gün hiç durmuyorum. Gün içinde yarım saatlik öğle tatili, o kadar. Kırk dakika süren ve berbat bir trafikle mücadele ettiğim eve dönüş yolunu çekilir kılan ise terliklerime ve eşofmanıma kavuşma hayalim. Çoğu zaman akşam yedi gibi evde olabiliyorum. Bir şeyler hazırlayıp akşam yemeğimizi yediğimizde saat sekiz oluyor. Çay iyisinden, portakal sulusundan, çerez de tazesinden olursa nispeten daha kolay atılabiliyor yorgunluk. Sonra o, bu, şu; sonra uyku.

Dün akşam yemeği için sofrayı kuruyorduk ki, özetle “Çalışmak ne güzel bir şey değil mi kocam?” içerikli sözler döküldü ağzımdan. O sözlerde biraz hayret, biraz da bitirilmiş zor işlerin verdiği mutluk vardı. Hayret diyorum çünkü son zamanlarda üstesinden gelebildiğim işlere kendim bile şaşıyorum. Mutluluk kısmına gelince, orası başlı başına motivasyon teorileri dersinin tüm konularını kapsayan bir örnek olay gibi. O bende kalsın şimdilik, nitekim kıymetli bilgi.

***

Bunları yazarken televizyonda Zerrin Özer vardı. Yeni albümü hakkında konuşmak istediğini tekrar etti durdu kaç kere. Sonra gülerek dedi ki “Satmazsa asarım kendimi Taksim’in orta yerinde”. Bir ara arkada çalan müzisyenlerden biri için “Onun gibi çok güzel çalanlara ‘öküz gibi çalıyorsun’ diyorum.” dedi. Özcan Deniz “Bip!” dedi. Madem öyle onun dilinden söyleyeyim ben de: Öküz gibi söylüyorsun Zerrin Özer, öküz gibi de sesin var. Sen söylüyorsun, ben mest oluyorum.

şarkılar seni söyler *

2007-12-03T22:37:00.002+02:00

Denizcim yazmamı istemiş:

Ben küçükken ezberlemek istediğim bir şarkı çaldığında hemen bir kalem kâğıt bulup şarkının sözlerini yazar, yazmaya yetişemediğim sözleri bir sonraki dinleyişimde tamamlardım. Ezberlediğim o şarkıları minderleri üst üste koyarak kurduğum sahnelerde söylerdim. Bugün hala sahnede şarkı söylemek gibi masum bir hayali kurabildiğim için kendimi o küçük kıza yakın hissettiğim zamanlar olsa da ilk kopyamı çektiğim anı düşünmek bir küçük kız masumiyetinin bir anda bitebildiğini hatırlatıyor bana. Arka kapağındaki çarpım tablosuna bakmak için defterini sıranın altına ters koymayı aklına getirmeyen ama o şekilde duran deftere ilişen gözünü de başka bir yere çevirmeyen o küçük kızı.

Aslında ben ve o küçük kız arasındaki yoldur şarkılar. O yol bazen tozlu, bazen pırıl pırıl, bazen yokuş, bazen de çiçeklerle doludur. Öyle ki beni ben yapan bir yanımı geçmişten bugüne taşıyan şarkılar en saçma huyumla bile eleledir: Şarkı söylerken bir sebeple susmam gerekirse birkaç dakika ya da birkaç saat sonra, kendim bile farketmeden ve de tam da kaldığım yerden devam ederim o şarkıya. Beni biri aradığında cep telefonum uzun yıllar önce ağabeyimle evimizin balkonundan bakarken sokağın her yanını hoparlörlerle donatıp bütün mahalleyi ayağa kaldırarak dinlemeyi hayal ettiğimiz bir şarkıyı çalar. Hepsi bir yana aşk bence şarkılarla güzelleşir ve yine onlarla zorlaşır. Ve son olarak en sevdiğim blog tabiî ki her başlığında sevdiğim bir şarkıya atıfta bulunduğum biricik blogumdur.

Sen ne dersin kuzen?

isn't it ironic? *

2007-11-12T23:02:00.000+02:00

Warwick Goble - The Queen and the Six Swan

“Çıkıp dolaşsam mı biraz? Alışveriş yapsam, etek, bluz falan baksam. Dolmuşla mı gitsem acaba çarşıya? Yoksa üniversiteye mi gitsem? Buradan üniversiteye giden dolmuş var mıdır? Olsa ne iyi… Bu boş arsalar çocuk parkı olsa ya hep. Bu bir tanecik park az geliyor, küçük geliyor... Bu sabah dağlar tertemiz göründü, hava rutubetsiz... Acaba takı toka çekmecelerimi mi toplasam?... Kil almıştım bir zaman. Maske mi yapsam?... Ütü yapmam gerek. Günlerdir birikiyor. Ütü yapmak istemiyorum. Açım, mısır gevreği yiyeyim ben…”

Tüm bunları düşünüp durduğum yerden kalktım ve üstüne akçaağaç şurubu döktüğüm mısır gevreğinden yedim. Bu şurubu her elime alışımda olduğu gibi Yağmur Adam’ın krep ve akçaağaç şurubu için direttiği sahneyi ve bir de akçaağaç yapraklarını hatırladım. Ve yapmayı en az istediğim işi yaptım. Birinde ne idüğü belirsiz bir leke görene kadar bembeyaz gömlekler ütüledim, hem de bir sürü. Sonra “çamaşır suyundan çok öte, dökün lekenin üstüne dökün” adlı ürünün çıkaramadığı o lekeyi koyu kıvamlı çamaşır suyunun nasıl da saniyeler içinde çıkardığını hayranlıkla izledim. Durdum bir an, çamaşır suyu şişesine bakıp dedim ki içimden; “Seviyorum seni, en az annemin sevdiği kadar”.

tüketilmiş, yaşanmamış, hediyelik hayatlar *

2007-11-03T23:41:00.000+02:00

Bir hafta gecikmeli de olsa Altın Portakal süresince yaptığım biricik etkinliğin, Yaşamın Kıyısında filminin yazısıdır bu. Baştan söyleyeyim, henüz izleyememiş olan okumasın.

Aynı sinema salonundan çıksak bile oradaki herkesin bambaşka bir film izlediğini düşünürüm hep. Mesela bir gün iş icabı, memleketin öteki ucundaki pek bilinmeyen bir kitabevini arayıp görüşüyorsunuz. Sonra da iş yerinizin borcu olan parayı o kitabevinin banka hesabına yatırıyorsunuz. Akşam oluyor, “Aman Fatih Akın canım cicim Fatih Akın.” diye heyecanla gittiğiniz filmde aynı kitabevi hikâyenin geçtiği önemli mekânlardan biri olarak karşınıza çıkıveriyor. Sinemada olduğunuz için benim gibi iç çığlığıyla yetinirsiniz ancak.

Mekânlar ve o mekânlara sarmalanmış duygular sebebiyle benim için bu filmin toplamından başka bir anlamı daha olmuş oldu değil mi? Başka bir deyişle yaşamımın kıyısı filmin içinden geçmiş oldu. E evi Nejat’ın eviyle aynı sokakta olanın, bir süre Ayten’in yattığı hapishanede yatanın, Yeter’in dükkânının olduğu mahallede turlayanın, bir sabah Büyük Londra Oteli’nin o odasında uyanarak Susanne’in dokunduğu perdeyi açanın da iç çığlıkları yine kendine.

Festivalde filmin aldığı ödüllerin beklentilerimle birebir uyduğunu söylemek istiyorum. Filmi gözümü kırpmadan bir kez daha izleyebilirim. Ancak toplam hissiyata biçim veren birkaç duygu ve düşünce şöyle:

Sevmedim: Gerçekten bilmek istiyor musun ve Avrupa Birliği’ne küfür basma sahneleri.
Heyecanlandım: Ayten’in arkadaşlarının alınışı.
İçim parçalandı: Susanne’in otelde geçirdiği gece.
Gereksiz buldum: Güven Kıraç’ın değil ama Nejat İşler ve Erkan Can’ın konuk oyunculukları.
Sıkıldım: Pencere kenarına tünemiş komiser ve ders verme mahiyetinde tüm söyledikleri.
Huzur buldum: Nejat’ın kıyıdaki bekleyişi.

Hepsi bir yana bir Fatih Akın filmini sevmek için İstanbul’u sevmek yetiyor.

tamam da nerdesin? *

2007-10-29T21:15:00.000+02:00

Hiç bir anlam veremediğim o afişleri bir ay önce görmüştüm ilk kez. Bu afişlerin Altın Portakal Film Festivali ile ilgili olduğunu fark ettiğimde “Artık Antalya’dayım ben, festivali yakından takip edebilirim.” içerikli fon müziği eşliğinde bir sevinç kıpırtısı olmuştu içimde.

44.’sü dün sona eren bu güzide festivalimizi içinden takip edebilmek için, festivalin yapıldığı şehirde yaşamak yetmiyormuş, biraz daha istek ve hevese ihtiyaç varmış meğer. Evet festivali yakından ama yine de dışından takip ettim. Anlayacağınız, etkinlik insanı olma yolunda atılacak daha çok adım var. “Ölmeden önce inşallah” diyelim.

Dün akşam bir süre Türkmax’den izleyebileceğimi bir güzel unutup, “Altın Portakal Film Festivali’nin finalinde neler oluyor?” merakıyla internette o sayfa senin bu sayfa benim gezinmiş bulundum. Tabi festivalin açılışında üç geri zekalının Türkmax’de yaptıkları programa derin nefes alıp vermelerime rağmen ancak 3 dakika tahammül edebildiğimden, adı geçen kanalı ve ne işe yarayabileceğini hafızamdan bir süreliğine silmiş de olabilirim.

Evet, festival afişlerini öyle hemencecik anlayamamıştım. Resimdi, afişti “Ne anlatıyor, nasıl anlatıyor?” diye meraklanmalara doyamayan biri olsanız da, araç çokluğuna rağmen saatte yaklaşık 80 km hızla akan ve her defasında gerim gerim gerildiğiniz bir yolda seyir halindeyseniz bu başınıza gelebilir, siz de anlamayabilirsiniz. Üstelik ilk asılan afişlerde kocaman ve bembeyaz bir boşlukta ipe bağladığı marka adını uçuran bit kadar bir çocuk gölgesinin altında “destekliyor” yazısından başka göze çarpan bir şey yoksa, ve afişin bitmiş halini hiç görmemişseniz “Neyi destekliyor şimdi bu? Niye destekliyor?” diye söylenip duruyorsunuz doğal olarak.

Festival afişinin bitmiş hali ise şöyle; karışık mı turuncu, kör parmağım gözüne çifter çifter portakal dilimli bir fonda, film şeridinden kuyruğu olan bir uçurtma ve onu uçuran bir çocuk resmi. İyi fikirden kötü afiş çıkmış. Bunu yapan bildiğimiz Emrah Yücel, gururumuz Emrah Yücel. 42. ve 43. Altın Portakalları da afişleyen Emrah Yücel. Üstelik şaheserler üretmiş bir adamın, nasıl olup da bu karmaşıklığa ulaştıktan sonra “Hah bu çok güzel oldu.” diyebildiğini anlamak da güç. Bence bir afiş ilk bakışta bir şey ifade edebilmeli bakana, en azından heyecan vermeli. Çizmeyi aştığımı düşünmeyin, ben son kullanıcıyım; inanın.

Festival afişi için önceki senelerde yarışmalar da düzenlenmiş ve en son 2004 yılında kazanan yarışmacıya bugünün lirasıyla binbeşyüz gibi büyük (!) bir ödül verilmiş. Bu tür projeler yarışmalar yoluyla yapıldığında amatörleri heveslendirdiği, küçük de olsa ödülle desteklediği için bana hep sevimli gelmiştir. Öte yandan bir festival için “Cannes, Venedik, Berlin rakiplerimiz olacak.” deniliyorsa o festivalin afişinin de çok başarılı bir profesyonelin tepesinden para dökülmesi suretiyle yaptırılmasında bir sakınca yok bence. Ancak bu durumda beklentileri düşük tutmak da pek mümkün olmuyor. İmaj, tanıtım, organizasyon, dünyaca tanınmış oyuncular, en az festivale katılan filmler kadar festivali ileriye taşıyacak unsurlar. Açılış ve kapanış geceleri ise tüm gözlerin organizasyona çevrilmesi bakımından festivallerin en önemli etkinlikleri gibi gözüküyor. Özellikle de ödüllerin dağıtıldığı kapanış gecesi.

Festivalin kapanış gecesini izlemediyseniz bugün itibariyle sağda solda göreceğiniz klişe tabirle “Ödüller muhteşem bir törenle sahiplerini buldu.” haberlerine inanmayın. Üzülerek söylüyorum ki ben bu topraklarda bu tür organizasyonlar kapsamında gerçekleştirilen muhteşem bir geceye henüz şahit olmadım. Dünkü de dahil olmak üzere bu gecelerin demirbaşlarından bazıları şöyle: İki lafı bir araya getiremeyen ve sürekli birbirinin sözü üstüne konuşan sunucular, teklemeler, anlamsız ve uzun duraklamalar, berbat espriler, nereyi ve kimi nasıl çekeceğini bilemeyen kameramanlar, hangi resmi seçeceğini şaşıran resim seçiciler, ödül alırken bir türlü gülemeyen ve konuşamayan oyuncular, fazlaca uzatılmış şarkılar, türküler, gösteriler…

Neyse, gelelim dün akşamın sunumuna; evet Meltem Cumbul Amerika’dan dönmüş! Yoksa "Amerika’dan Meltem Cumbul getirtmişler" mi demeliyim? Kendilerini en son birkaç ay önce benzer bir etkinlikten çıkarken Türkçe’yi unutmuş bir halde görmüştük. “Eeamm… errr…” falan demekteydi. Bu süre içinde biraz ders almış olsa gerek, konuşması fena sayılmazdı dün akşam. Ancak bir yandan can çekişirken bir yandan güçlükle nefes almaya çalışan insanların çıkardığı seslere benzeyen kahkahalarını (Bknz: Ay ne kadar neşeli, ne kadar enerji dolu bir kişiyim ben.) olur olmaz anlara serpiştirerek bizi yine de boğmayı başardı sağ olsun.

Bana kalırsa Meltem Cumbul’u oraya getirenler “O geceyi ondan daha iyi sunacak biri yok.” diyemiyorlarsa eğer, başka da bir şey söylemesinler. Ancak aynı kişiler “Benim festivalim Avrupa’nın en önemli üç festivalinden biri olacak” diyebiliyorlarsa, o işi ondan daha iyi yapacak kişi neredeyse onu bulup getirmek zorundalar, o kadar.

Yazıya dönüp bakınca hep şikayet hep şikayet gibi görünse de ne fark eder bilmem ama ben festivalimizi destekliyorum. Gerçekten! Altın Portakal Cannes’la yarışsın, birbirinden güzel yerli ve yabancı filmlerin galaları burada yapılsın, memleketimiz her şey dahil ucuz otel turizmciliğinin değil kültür ve sanatın başkenti olsun, ünlülerin yatları Antalya sahillerine bir yanaşıp bir kalksın, Francis Ford Coppola, Sophie Marceau bir daha bir daha gelsin gerçekten çok istiyorum. Ne fark edecekse? Ama ilgisi fark yaratacak olanların yine sinemacıların kendileri olduğu inancındayım.

Kendimi bildim bileli “Sinemaya daha çok destek” ağıtı Türk sinemacısının en bildik ezberi. O orada öyle bitmiyor işte güzel kardeşim. Ülkenin 44 yıldır süren en büyük sinema etkinliklerinden biri yapılıyor, ödüller dağıtılıyor, juri seni seçmiş ama ödül gecesinde sen yoksun. Tunçel Kurtiz… Yok! Semih Kaplanoğlu… Yok! Zülfü Livaneli… Yok! Yumurta filmine 6 ödül gitmesine rağmen her defasında ödülleri aynı kişinin kalkıp alması tam anlamıyla sinir bozucuydu. Hepsi Süt’ü çekmeye gitmişler! Siz bu organizasyona hak ettiği değeri vermezseniz millet ne yapsın? Bir de ilgi ve destek istiyorsunuz. Oldu mu böyle a benim I am the king of the world sinemacılarım?

Bu yazıyı bu sabah uyandığımda beynimin içinde dönüp duran şu kelimelerle etiketlemek ve bitirmek istiyorum: Saatlerin geri alınmasının bir önemi yok, kelimelerim birbirine çarpıp yere düşüyor.

...

2007-10-26T14:05:00.000+03:00

O gecenin gündüzünde ve olanları geç öğrenmişken, televizyonun karşısındayım, bir kalp sıkıntısı ve bir karın ağrısı beraberinde. Arşivden görüntüler yayınlanıyor. Askerler gösteriyorlar dağlarda. Ben oradan çok uzakta, sıcak evim, rahat koltuğumda; izliyorum.

Aslında hepimiz asker duruşu hakkında fazla bilgiliyiz. Çünkü bize rahat - hazır ol - uygun adım marş öğrettiler ilkokullarda. Gördüğümden öğrendiğim; görev başındaki asker kendisini ilgilendirmeyen olaylara ya da insanlara bakmaz, ileriye bakar. Orada insan yokmuş gibi davranır.

Televizyondaki bir görüntü, haberin kendisinden çok içimi eziyor: Bir asker dağda yürüyor, kamera onu çekerken o kameraya bakıyor, uzun uzun her an gülümseyecekmiş gibi. Asker değil de sivilmiş gibi. Silahına, postalına, kamuflaj üniformasına rağmen sivilmiş gibi.

"Hepsi için değil, her biri için üzgünüm." desem buradan, bilgisayarımın başından, ne farkeder ki? O annelerin acısını düşündükçe bunu söylemek bile utandırıyor. Ateş düştüğü yeri yakıyor.

i say a little prayer *

2007-10-15T21:13:00.000+03:00

Su içerken suyun varlığına şükretmek, içerken huzur bulmak, suya hayran kalmak, bunlar biraz yetişkin işi değil mi? Susayan çocuk, su isteyen çocuk, susadığı için ağlayan çocuk görmüştüm de kana kana su içtiğinden mutlu olup kocaman bir oh çekmiş büyüğüne hayran hayran bakarken "Su içmeç çoç cüzel değil mi?" diyen çocuk görmemiştim daha önce. Bilgem benim. Adı gibi güzel yeğenim. Keşke herkes bilseydi suyun kıymetini senin gibi.

i'm only happy when it rains *

2007-10-05T23:38:00.001+03:00

Ben dün eve dönerken yağmur yağdı. Çok mutlu oldum. Nasıl yağdı ama. Markete girene kadarki beş metrelik mesafede ıslandım. Islandım diye mutlu oldum. Yollar su oldu hep. Yağmur damlaları arabamın üstünde takır takır sesler çıkardı. Takırtılara alkışlarla eşlik edip, sonra da şarkı söyledim çünkü çok mutu oldum. Demiş miydim?

Çok aşikâr önermeden araştırma sorusu çıkmazmış. Bunu öğreniyorken aşikârından önermeye örnek istemişti hoca. Bir türküye atıfla “Yağmur yağar yer yaş olur.” demiştim. Sınıfın türkü dağarcığı pek zayıfmış meğer, “Yağmur yağarsa yerler ıslanır hocam.” diye açmıştım sonra. O dakika orada benden bir tane daha olsaydı ne güzel gülecektik oysa.

Kıştan bu yana dün ilk defa yağmur yağdı. Mutlu olan çok oldu.

onlar yanlış biliyor *

2007-09-28T23:14:00.000+03:00

Ama Elif (4) doğrusunu biliyor:

- Elif, tatlım, ne atıyorlar onlar?

- Havaya çiçek!

karikatürleştirme beni *

2007-09-26T20:03:00.001+03:00

Televizyonun düğmesine basıyorum “Ona güvenip, ona inandığımız, sadece onu izlediğimiz sabahların sultanı Seda Sayan”, karşımızda. Hararetli bir tartışmanın içindeler. O anda Nazan Öncel’in kız kardeşi (imiş) “Bin tane koca bulunur da bir kardeş bulunmaz.” gibi bir laf ediyor. Bunun üstüne alkış kıyamet ama Seda Sayan o anda bir zıplıyor küplerin üstüne, nasıl inecek diye merakla bekletiyor insanı. “Ne alkışlıyorsunuz?” diye çemkirip devam ediyor “Bu programda öyle bilip bilmeden her şeyi alkışlamayacaksınız!” . Hemen dişleri dökülmüş bir amcayı ayağa kaldırıyor, bağırıyor ha bağırıyor: “Sen neden alkışladın, söyle bakalım, ne vardı bu lafta öyle alkışlayacak, devamını biliyor musun bu lafın da alkışlıyorsun…”. Dişleri dökük adam eveliyor geveliyor cevap veremiyor.

Adamcağız sabah erkenden uyanmış, muhtemelen en güzel pantolonunu, ceketini giymiş, sedasayanabiriki dolmuşuna binmiş oraya gelmiş. Niye gelmiş, başka işi yok muymuş, yaşlı başlı adamın orada ne işi varmış, falan falan. Geçelim. O orda öyle işte. Orda o programda. Öyle yerin dibinde. Adamın umurunda mı bu yerin dibindelik? Kim bilir?

Seda Sayan çok sinirli söylenmeye devam ediyor “Bazı tartışma programlarında siz aşağılanıyorsunuz, dolayısıyla ben de aşağılanıyorum. Bunu istemiyorum, o yüzden neyi alkışladığınızı bileceksiniz. Öyle her şeyi alkışlamayacaksınız…” Seda Abla aynı anda ağzını eğerek alkışlayan izleyici taklidi yapıyor, ekliyor: “Size işi gücü olmayan kadınlar diyorlar, ama siz aşağılanacak kadınlar değilsiniz…”. Asıl konuya dönülüyor. Seda Sayan sakinleşiyor yavaştan. Sonra neden bilinmez, kimdir bilinmez, stüdyonun dekor merdivenine oturtulmuş takım elbiseli, şık bir konuk alıyor eline mikrofonu bir laf ediyor ama böyle beylik cinsten. İçeriğini geçelim, heyecanı ve vurgusu alkışı hak eden bir laf. O an birkaç kişi korku içinde şak – şak iki el çırpıyor ama onlar da hemen vazgeçiveriyorlar “Ay bana da kızacak şimdi." korkusuyla. Alkışlasak mı alkışlamasak mı tedirginliği ve geriliminin o bir iki saniyelik anında Seda Sayan stüdyodakilere dönüyor, gözler kısık, tebessüm içinde, kendinden emin, kafasını hafifçe yana düşürüp “İşte bu laf alkışlanır, bunu alkışlayacaksınız.” diyor. Sakin ve yumuşak. Stüdyodakiler, televizyon karşısındakiler, hepimiz birden bir ışık huzmesiyle aydınlanıyoruz o an.

Ne alkışlanır, ne alkışlanmaz? Nedir doğru, nedir yanlış; Seda Abla aydınlatıyor. Çok şükür böylece herkes aşağılanmaktan kurtulmuş oluyor.

The Simpsons’ın bir bölümü, güldüğüm bir sahne: Krusty’nin şovu olabilir, herkes stüdyoda, çekim devam etmekte. Televizyon izleyicisinin görmediği o ışıklı panoda “ALKIŞLA” uyarısı bir yanıp bir sönüyor. Bir şeyler oluyor ve stüdyo birbirine giriyor. Pano kırılıp paramparça yere düşüyor. Hangisi tam hatılamıyorum ama Nelson ya da Ralph sevinç içinde bağırıyor: “Yaşasın artık özgürüz!”.

“Sosyolojik gözlem yapıyorum ben.” hikâyesini bir kenara bırakalım. Bu programların öyle ya da böyle çeken bir yanı var. İnsan “Ben niye izliyorum şimdi bu programı?” diye söyleniyor ama bir oturunca da zor kalkıyor başından. Neyse ki işsizliğim sadece 26 gün sürdü. Yarın işe başlıyorum. Tam da sabah programlarının analizini yapacaktım buradan. Tüh!

Bu akşam Yaprak Dökümü var. Yaşasın! Tanıtımlardan anlaşıldığı kadarıyla yine bir güzel ağlayacağız, öyle sessiz sessiz burnumuzu çekeceğiz. Erkek olup da ağlamayan suratını düşürecek, burnunu değil belki ama içini çekecek.

Bu ağır akan dizi tüm ağırlığına rağmen sıkmıyor, nitekim dizinin en sıradan en olaysız karesi bile bol acılı olduğundan insanın sıkılmaya vakti kalmıyor. Bu akşam sahiden acılı bir şey isteyen Yaprak Dökümü’nü izlesin.

Yaprak Dökümü'nü izlemek istemeyen için de alternatif var elde. Üç dakikalık espri, on dakikalık hikâyeden ibaret bu alternatif dizi tam 2,5 saat sürüyor. Boşlukları nasıl doldurduklarını biliyoruz. Biri içeri giriyor gülme efekti, oturuyor gülme efekti, konuşuyor gülme efekti, susuyor gülme efekti… Ah, anlatması bile boğdu beni. O dizi üstüne söyleyecek çok şey var ama Yaprak Dökümü başlıyor.

ah bu ben *

2007-09-22T22:59:00.000+03:00

you are so beautiful *

2007-09-10T20:35:00.003+03:00

“Ti esti to kalon?” (Güzel nedir?) diye sormuş Platon. Güzellik felsefenin bir alt dalı olan estetiğin konusudur, içtedir, dıştadır, öznedir, nesnedir, bakanın gözündedir, odur, budur ama eğer “güzel” bir kadınsa bana göre…

En güzel, Audrey Hepburn’dür.

Audrey Hepburn, 1929'da Belçika’da doğdu. Her bakışı ve her duruşuyla hayranlık uyandırıcı. Sadelik ve zarafet onun güzelliğini tanımlamak için kullanılabilecek sıfatlardan yalnızca ikisi.

Güzel, Sophie Marceau’dür.

Sophie Marceau, 1966 yılında Paris’te doğduğunda Audrey Hepburn yine aynı şehirde çekilen ve kariyerindeki önemli filmlerinden biri olan “How to Steal a Million”da başroldeydi. Sophie Marceau 14 yaşında La Boum’da oynamak için seçmelere katıldı ve filmin yönetmeni Claude Pinoteau’yu güzelliğiyle büyüleyerek rolü aldı.

Güzel, Natalie Portman’dır.

Natalie Portman, Sophie Marceau La Boum’daki rolüyle patlamaktayken, 1981 yılında İsrail’de dünyaya geldi. Léon’daki yeteneğine ve çok güzel bir kadın olacağının kanıtı o güzel çocuk yüzüne hayran olduğumuzda henüz 13 yaşındaydı.

Önceki gün, dün, bugün tadında, güzele dair ilk üçüm böyle. Sayfaya girenin içi açılsın bir nevi. Bu postun aynısının erkekler versiyonu da yapılacaktır. Bir gün.

takvimlerden haberin yok mu? *

2007-08-27T00:01:00.000+03:00

Geçen ay boyunca bin tane şey geçti aklımdan. "Şunu da yazayım, bunu da yazayım bloga" derken, döndüm de çok şey kalmamış aklımda. Sık yazmak gerek. Vakit gerek. Akılda kalan birer nefeslik fikir uçuşmalarından ortaya karışık bir yazı çıktı. Paragrafların birbirleriyle ilişkisi yoktur. İstediğiniz paragraftan başlayıp yine istediğiniz paragrafta vazgeçebilirsiniz.

"Toplum birbirinden ayrı ve kimi zaman da birbiriyle çatışan değer alanlarından oluşmaktadır. Bu değer alanları eylemlere ve yapılara biçim vererek, zamanı ve mekânı düzenlemektedirler. Böylece kendi gerçekliklerini yaratan aktörler, belirli bir alanda varlıklarını sürdürmektedirler." Bu sözleri alıntılayarak başladığım yaklaşık iki yüz sayfalık bir metni bitirdim de duvarı aşabildim. Sözler güzel. Metnin özüne olduğu kadar başka her şeye de uyuyor. Kısacası hem çok şey söylüyor hem de hiçbir şey.

Sevdiğim bir şehirden, güzel bir şehre taşındık. Bir veda turu yapamadım. Bir veda yazısı da yazamadım. Birkaç güzel insana gönderdiğim taşınma gününe dair uzun bir yazıdan alıntı yaparak kolaya kaçmak istiyorum:

“…Denizcim geldi o gün taşınmaya yardım etti. Moral destek oldu sağ olsun. Çok mutlu etti beni… O gün kamyon gittikten sonra, radyodaki programımı dinledik ve yola çıktık. Petunyaları saksısında ve sulanmış bıraktık (Deniz sulamıştı). Bahçede susuz Ankara’nın eseri kuru yapraklar uçuşuyordu. Sakin sıcak bir öğleden sonraydı. Bitti işte. Bu kadarmış…”

Radyoda şunları çaldım: I want to break free - Queen, Shiny happy people - REM, Hit the road jack - Ray Charles.

Karşı dairede oturanları sevmedim. Taşındığımız gün “Günaydın.” dedi adam gülümsemeden. Bilmez misin be adam, “Hoş geldiniz, bir ihtiyacınız var mı?” denir normalde. “Günaydın.” deyip geçiyorsan ya tanımadığın birine selam veriyorsundur ya da daha yakın bir ilişki istemiyorsundur. Hepsi senin olsun.

Çok güzel bir liste yapmıştım. Her şeyi yoluna koyacaktı. 30- 40 maddeli. İki sütunlu: Alınacaklar- Yapılacaklar. Kaybettim.

Abime düğün yaptık. Sürrealist. Anlatsam anlatılmaz. Anlatmam.

Taşınırken “Tatil memleketine gidiyorsun, çok şanslısın.” diyenler oldu. Oysa hayat gailesi son hız devam etmekte. 4 hafta geçmesine rağmen bir kere gittik plaja. O da bu sabah erkenden. Denizin dibini gördük, tertemizdi su. 2-3 santim boyunda bir yavru balık geldi yanımıza. Kafası suyun dışında. Henüz her şeyi bilmiyordu balıkçık. Avucumuza aldık kendilerini. Bize baktı biraz yandan. Zıpladı gitti sonra.

Güneşli sıcak şehirler. Evlerin damlarında çirkin güneş enerjileri. Sevimsizler. Isınan bir küre için iyi, gören gözler için kötü. Canı sağ olsun dünyamızın.

Burası çok sıcak bazen. Balkondan bakınca apartmanlar arasından görünmüyordu deniz kaç zamandır. Rutubet yeri göğü beyaz yapıp birbirine katmıştı o zamanlar. İki gündür denizi görebiliyoruz. Bazen ışıltılı, bazen beyaz köpüklü, bazen düz koyu mavi. Ama hep heyecan verecek kadar büyük ve güzel.

Teyzemin 9 yaşındaki oğluna bahçesine havuz yaptıran dayımın 10 yaşındaki oğluyla arasının nasıl olduğunu sordum. “Havuza girebilmek için kavgamı tutuyorum.” dedi. “Aferin benden daha çabuk çözmüşsün hayatı.” dedim. Çok havuz var. Ve tutulacak çok kavga. Sosyal yaşam işte bildiğiniz.

Televizyondaki kadın “Atmasaydın onu.” dedi. Adam “Plastikti.” dedi. Kadın “Ama güzeldi.” dedi. Adam “Ama plastikti.” dedi yine. Hem plastik hem de güzel bir şey ne olabilir diye düşünmesi bile uzun sürüyor.

Bir içecek uydurdum. Aşure yaparken kullandığım ve dolapta durmasından usandığım kayısı kurularından kurtulmak için yaptım ne yaptıysam. Bir ömürlük aşureye yeterdi çünkü eldekiler. Kaynattım hepsini, püre yaptım, şeker de kattım. Sonra da Çamlıca Gazozla karıştırdım. Tavsiye ederim. Buzu çok olmalı ama. Soğuk içiniz.

Emir bize şarkı söyledi. Çok güzel söyledi. Sahip olduğu ses ve yetenek, "sırf üniversite yıllarını şenlendirmek üzere şarkı söylemek" için fazlaymış, anladık.

Çok çalıştım, çok yoruldum. Nasıl geldi geçti bu yaz, anlayamadım bile. Yazdan hala beklentisi olanlar için vurucu oldu bu söz biliyorum ama takvimlerden haberiniz var mı?

Bu sene tatil mümkün görünmüyor. Santorini falan hepten yalan. Tatili bir daha bu kadar çok hak edecek miyim onu da bilmem. Nitekim 1 Eylül 2007’den sonra işsizim.

11 yıldır çalıştığım işimden ayrılırken dedim ki “Bir daha bu yolları aynı hevesle yürür müyüm şarkısı benim için çalsın.”. Şarkıyı dinlerken hiç de öyle anıra anıra ağlamadım. Bu iyi bir şey. Böyle devam etsin istiyorum. Ancak o gün Ankara’yı arkamda bırakırken Proud Mary çalmaktaydı tesadüfen. Tina "I left a good job in the city..." derken yalnızca gülümsedim.

ben o duvarlara çarpa çarpa *

2007-07-27T17:43:00.000+03:00

Bugün duvarı aştım ben. O kadar yorgunum ki sevinemedim bile doya doya. Gidiyorum diye içim buruk bir de. Geçen günler çok çalıştım. Bu yüzden istesem de Ankara'ya veda yazısı yazamadım.

Salı günü Antalya'ya taşınıyorum. Aynı gün Radyo Odtü'deki Issız Ada programında konuk benim. Programın teması, "Issız bir adaya düşseniz yanınıza alacağınız üç şarkı ne olurdu?". Bu 15 dakikalık progamda seçtiğiniz şarkıları kendi sesinizle anons ediyorsunuz.

31 Temmuz Salı günü saat 14.45'te beni ve seçtiğim üç şarkıyı dinlemek isterseniz Radyo Odtü'nün sayfasına tıklayın. Şarkıların adını söylemeyeceğim. Sürpriz olsun. İddia ediyorum, eğleneceksiniz.

yabancısın buralara, nerelerden geliyorsun? *

2007-07-27T15:49:00.000+03:00

Kullandığımız metaforlar olaylara bakışımızı ve tahayyül yeteneğimizi yansıtır biraz. Şu Amerikalılar diyorum, hayatları sloganlar ve klişelerle dolu. Klişeleştirmelerine rağmen sevdiğim bir metaforları var; resmin tamamını ya da büyük resmi görememek. Cümle içinde de kullanıp pekiştirelim: You don’t see the big picture maaann!

“Gereksiz detaylara takılma, kesitler ve tek tek bireylerle değil ‘durum’ la ilgilen”, uyarısı var bu sözün özünde. Etrafımızda resmin tamamını görmemiz için arada sırada bizi dürten birileri varsa şanslıyız çünkü kimi zaman duygusallaşıp takılabiliyoruz bir yerlerde. Oysa içinde bulunduğumuz büyük resmin anlattığı durum şu: % 47.

İsmet Berkan şöyle yazdı köşesinde; “Artık sokakta tek başımıza yürürken şunu bileceğiz: Eğer biz Adalet ve Kalkınma Partisi’ne oy vermediysek, karşıdan gelen o bir kişi vermiş demektir”. Bu sözler kime oy verirsek verelim aynı sokakta yürüyen vatandaşlar ya da aynı topraklarda bir arada yaşayan bireyler olduğumuzun altını çizdiği için “Her iki kişiden biri AKP’ye oy verdi”den daha fazlasını anlatıyor.

Okuyan ve düzgün konuşup yazmayı bilen gençlerin söyledikleri beni ilgilendiriyor. Bir saat kadar süren bloglararası seyahatimde gördüm ki bu gençlerden birçoğu bazı köşe yazarlarıyla aynı görüşte. Öfkenin hatta biraz da nefretin odağında ise iktidar partisinden ziyade kendileri gibi düşünmeyen ve “böyle yönetilmeyi hak eden” “cahiller” var. “Demokrasi esasen ferdidir, bu vasıf vatandaşın hâkimiyete, insan sıfatıyla iştirak etmesidir” diyor oysa Atatürk.

Demokrasi böyle bir şey işte. Ülke için neyin iyi neyin kötü olduğunu başkalarından daha iyi bilmemizi sağlayacak sosyal-kültürel bir sınıftan geldiğimizi, ona yetecek bir entelektüel kapasiteye sahip olduğumuzu ve hatta seçtiğimiz partiye oy verme gerekçemizin ona oy vermeyenlerinkinden daha yüce olduğunu düşünsek bile herkesin yalnızca 1 oy hakkı var. Üstelik “cahil”, “gerici”, “satılmış”, “köyden inmiş”, “yemeğini yer sofrasında yiyen”le, “okumuş”, “ilerici”, “en az üç kuşaktır şehirde yaşayan”, “evine ayakkabıyla giren”in kullandığı oyu ağırlıklandırmak üzere tanımlanmış katsayılar da yok böyle bir düzende. Sanırım önce bunu sindirmemiz gerekiyor.

Son bir aydır seçim araştırmaları hakkında yapılan tartışmalar, araştırmaların sonuçlarından daha da ilginçti bence. Her biri başka şey söylediği için bu araştırmaları yaptıranlar yandaşlıkla suçlandılar. Sayılarının çokluğundan ötürü, bu kavgada epeyce hırpalanmış birilerinin daha sonra haklı çıkma olasılığı zaten kuvvetlenmişti. “Nasıl oldu da inanmadık biz sana” diyerek Tarhan Erdem’den bir özür dileme yarışıdır gidiyor şimdi. Kimsecikler beklemiyormuş böyle bir oy oranını meğer. Bu şaşkınlık asıl beni şaşırtan. Türkiye’ye hangi ara bu kadar çok uzaylı indi de ben göremedim ona şaşıyorum.

Cumhuriyetin ilanından sonra yaratmak istediğimiz Türkiye manzarasına uymadığına inandığımız şeyleri görememe rahatsızlığımız var bizim. Bu rahatsızlığın semptomlarından biri de sanırım bu şaşırma hali. Kısmen bir toplumsal kimlik sorunu da diyebiliriz. “Çoğunluğun” bizim yaşadığımız semtlere ve girip çıktığımız mekânlara yolu düşmeyebilir. Ancak bu ülkede ya da en azından bulunduğumuz şehirde kimlerle “birlikte” yaşadığımızı anlamak ve de bu kadar şaşırmamak için bir devlet hastanesinin bahçesinde 15 dakika oturmak iyi bir başlangıç olabilir. Savunduğumuz fikirleri tutundurabilmek ve ülke için iyi olanı kurgulayabilmek, içinde yaşadığımız toplumu daha iyi anlamakla mümkün görünüyor. Aksi taktirde karşıt fikirleri yüzeyselleştirme ve bu fikirleri savunanları ötekileştirmenin ötesine geçemeyiz.

görmezse o gözler gönül neylesin *

2007-07-11T15:39:00.000+03:00

Sen kendini çok mu güzel sanıyorsun?

Yok mu sendeki renk kimsede?

En güzel kır çiçeği sensin öyle mi?

Hadi canım sen de!

bunun için mi geldim dünyaya? *

2007-06-27T15:51:00.000+03:00

Ne zaman birisi “bunun için” dese, “bunçün” diyesim geliyor hemen. Kulakları çınlasın şapkasını kaptırmayanın.

Güzel bir şarkının yeniden yorumladığım adını koymuştum sayfama. Şimdi de bu yazıya ait başlığın şarkısı çalmakta zihnimin arka planında. Madem öyle, bu hâle gelmemdeki tüm katkıları için Bulutsuzluk Özlemi’nin de kulakları çınlasın.

Yetişmeye çalışıyorum. Bunaldım işim bitsin istiyorum, ama daha var. İki hafta daha debelenecek gibiyim. Ondan sonraki günlerin görünen envanteri şöyle: Bir adet şehre veda turu, iki adet taşınma, bir adet memleket ziyareti, bir adet juri, bir adet düğün, hak edersem bir adet de tatil. Aralarda da blog yazıları; söz.

Bilgisayarımda grafik programı yok. Olsa da kullanmayı bilmiyorum zaten. Ama kör topal imkânlarla yukarıdaki şeyi yaptım. Halet-i rûhiyem: Bilgisayarın içine gömülmüşken, bunalmışken, büyük sorular sormakta, kısmen dalga geçmekteyim...

bir yer var biliyorum *

2007-06-15T12:16:00.000+03:00

Duvarı aşsam, huzurum gelse, Santorini'ye gitsem.

Üç yıldır dönüp dönüp baktığım bu fotoğraflar izleyiciyi sinemaya çekmek için bir filmin bütün çarpıcı sahnelerinin kullanıldığı bir fragman gibi çıkmasa.

Her adımında her anında adanın, bu resimlere bakarken hissettiklerimi hissetsem.

hepsi yalnızca duvardaki tuğlalardı *

2007-05-18T21:22:00.000+03:00

Üşenmedim hesapladım; biz bu memleketin evlatları, üniversiteyi bitirene kadar yaklaşık 500 sınava giriyoruz. Ben yaklaşık diyorum, siz yine de eğitim bilimcilerden sorun. Bir sınava daha girdim yakın zamanda, yine tüm soruları yetiştiremedim. İşte hayatım: Otuzu geçmişim, hâlâ öğrenciyim, yani bin yıldır sınanıyorum, abartmıyorum. Bunca yıl boyunca sınavlarda verilen sürelerin yetmeyişi, tutamadığım derdim içimdeki. Vakit verseler hepsini çözerim aslında. Şöyle akşama kadar sürse sınav, ağır ağır, çay kahve arasıyla falan, nefis olur. Hayat da bayram olsa bu arada.

Biliyorum yapabilenler var; tam puan alanlar misal. Benim asıl özendiklerim onlar değil. İsterlerse başarısız olsunlar, sınavda arkalarından iç çekerek baktıklarım, hep erken çıkanlar oldu. Soruların hepsini oku sen, üstelik neyi yapıp neyi yapamayacağından da emin ol, “Tamamdır benden bu kadar” de, teslim et kâğıdı. Nasıl bir duygu acaba, bana çok yabancı.

Sınavlardan süresi dolmadan çıktığım pek nadirdir, hatırlamıyorum bile. O kadar çok ne yazıyordum acaba? Fırsat olsa bile eski sınav kâğıtlarımı tekrar görmek istemem. Oysa şimdi son saniyeye kadar sınıfta kalan o birkaç öğrenciye, akıllarına gelen her şeyi (ama gerçekten her şeyi) kâğıda döktükleri için kızsam da içimden, ben de öyleydim. Zaten eksik olmasınlar sık sık hatırlatırlar; “Siz de geçtiniz bu yollardan hocam, anlarsınız halimizden hocam”.

Sınavlar diyorum, bilirsiniz sayfaların altında “diğer sayfaya geçiniz” yazar. O uyarıyı benim gibileri “hadi çocuğum, hadi” diye dürtüp hızlandırmak için yazıyorlar bence. Ama nafile. Bir de kitapçığın en sonunda “Test bitti. Cevaplarınızı kontrol ediniz.” notu olur, işte o uyarı benim için değildir, kesinlikle değildir.

Önümüzdeki ay öğrencilik hayatım bitiyor gibi. Yine bir sınav eşliğinde. Muhtemelen bugüne kadar girdiğim en zor sınavlardan biri olacak. O yüzden kısa bir ara veriyorum şimdilik. Geçen ay çok çalışmam gerektiği halde tutamadım kendimi, iki üç yazı yazdım buraya. Duvar duruyor hala orada. Bu sefer cidden zıplamam gerek. Hem de daha yükseğe.

Aranızda uzun zamandır sınava girmemiş şanslılar varsa küçük bir hatırlatma mahiyetinde işte size sınav:

Yazarın bu yazıyı kaleme alırken içinde bulunduğu ruh halini tanımlayınız.
a) Başladığı cümleleri uygun şekilde tamamlayan ifadeyi bulmak istemektedir.
b) Yaşadığı durumlar için söylenmesi uygun olabilecek sözleri bulmaya çalışmaktadır.
c) Cümleler sırasıyla okunduğunda parçanın anlam bütünlüğü bozulmasın diye uğraşmaktadır.
d) Kurduğu cümleye anlamca yakın başka bir cümle kurmaktan kaçınmaktadır.
e) Hepsi

her güzel şey çabuk biter *

2007-05-18T18:15:00.000+03:00

Baharda Ankara’yı nasıl bilirsiniz? Ben iğde kokusuyla bilirim. Güzelim iğde ağaçları yaban yaban büyür kurak toprağında bu şehrin. O muhteşem koku Mayıs ayının ikinci yarısında sarar her yeri. Şimdi yine iğde vakti. En güzel zamanı Ankara’nın. İğdeli bir şehirdeyseniz eğer, ilginizi esirgemeyin onlardan bu bahar. O minik sarı çiçeklerin kokularını derin derin çekin içinize size tavsiyem. Altı üstü iki üç hafta zaten, her güzel şey gibi çabuk biten.

işte biz o gün tükeneceğiz *

2007-05-12T01:19:00.000+03:00

El bebek gül bebek şımartılarak büyütülmedim ben. Öyle nazlar, mızmızlar bizim eve pek uğramadı. Olmadık yerde küçük bir laftan oturup da ağlamadım. Dert görmeyesi elleriyle annem önüme ne koyduysa yedim. Ağladıysam gözyaşlarım istediğimi elde etmek için değildi. “Para yok alamam” lafını hiç hatırlamıyorum. Çünkü alamayacağımız ya da fuzuli diye alınmayacak şeyleri zaten istemezdim. Komşunun kızında bir çift tekerlekli paten vardı, fuzulisinden. Gece rüyamda paten gördüğüm yetmezmiş gibi, gündüz de balkondan aşağı bakarak patenlerim olsa bir sokaktan öbürüne nasıl kayarak döneceğimi hayal ederdim. Ne annemin, ne de babamın hiç haberi olmadı bu hevesimden. Tek kelime bile söylemedim. Hayır demesinler diye.

Bırakın pateni, ayakkabısı bile olmamış çocuklar bir yerlerde hep varken, yokluktan değil benim şikayetim: Ben çocukken durduğum yer dünyanın merkezi değildi. Bu tercihi ben yapmadım. Öyle bir ortama doğduk ve öyle yetiştirildik; biz, çoğumuz, seksenlerden önce doğanlar. Seksen oldu, darbe oldu, ardından ülke liberalleştikçe daha çok ve çeşitli materyal girdi hayatımıza. Tüketecek çok şeyimiz vardı artık. Tüm toplumsal ve kültürel süreçler gibi, yeni kuşakları yetiştirmenin şeklini de değiştirdi bu tüketim anlayışı.

Elbette değişim bir günde olmadı. Önce reklamları yayınlayacak televizyon kanalları çoğaldı, ardından da tüketim toplumu projesinin bir parçası olarak “tüm dünyada aynı anda” gösterime giren Hollywood filmleri. Küresel hamburgeci ve oyuncakçı zincirleri halkalarını ülkeye eklediğindeyse ortam hemen hemen hazırdı. İlkokul, ortaokul sıralarında ellerine cetvelle vurularak eğitilmiş bir kuşak “Neden benim çocuğumla daha az ilgilendin?”, “Neden bu kadar çok ödev verdin?”, “Sesini yükseltmişsin yavruma!” diyerek çocuklarının öğretmenlerine çıkışan ebeveynlere dönüşmüştü çoktan. Spidermanler, barbie bebekler, legolar doldu taştı oyuncak sepetlerinden. Evdeki köftelere burun kıvrılıp Mcdonalds için gözyaşları döküldü. Üstelik bayramdan bayrama elbise ve ayakkabı alacak kadar beklemeye ne çocukların, ne de anne babaların tahammülü vardı. O yüzden alınan elbiseler, ayakkabılar eskimiyor artık. Ve yine o yüzden hiçbir yeni elbise, hiç bir yeni oyuncak bizi mutlu ettiği kadar mutlu etmiyor onları.

Bir bulanık anı: Dört ya da beş yaşındayım, evin çocukları olarak cümleten kızamık geçiriyoruz. Annem bizi sevindirmek için elinde bir külah dolusu gofretle bakkaldan gelmiş. Gofret işte bildiğiniz düz, beyaz, çikolatasız. Bakıyorum gofretlere “Hasta olmak ne güzelmiş” diye düşünüyorum.

Ve şimdi günün sorusu: Sizce kayıp kuşak hangisi?

unutma beni, unutama beni *

2007-05-02T09:46:00.000+03:00

Azıcık hafızası, azıcık tahayyül yeteneği olan istisnasız herkesin karnını ağrıtan günler yaşıyoruz. Dünkü gelişmelerden sonra gerilimin biraz azaldığını umarak boş işlerimize dönelim.

Bugünkü boş işlerimiz buzda kayanlar, şarkı söyleyenler, dans edenler ve hatta sirk çadırında gösteri yapanlarla ilgili; bu yazıda onlardan her zaman olduğu gibi kısaca meşhurlar olarak bahsedilecektir. Bu meşhurların arasında, bir şarkısı tutanlar, bir filmde soyunanlar, filme alındığını bilmeden soyunanlar, evlenip aldatanlar, aldatılanlar, selülitleri yakın planla halka içinde gösterilenler, silikon taktıranlar, çıkaranlar, magazincilerle kavga edenler, kamera kıranlar, daha meşhur olanlarla polemiğe girenler, durduk yerde fenalaşıp bayılanlar, kaçanlar, kovalananlar, haber salıp olmadık biçimde ortaya çıkanlar var mı, var. Hem de “herkes dursun, bana bir baksın” der gibi gözümüze sokarak.

Tabi bu çalışmaların -plan, program içermelerinden mütevellit- ne kadar etki yaratıp, ne kadar iz bıraktığına da bakmak gerek. Yinelemezsen, yenilemezsen, yeni akımlara uydurmazsan meşhurluğunu, unutulur gidersin. Yetenek ya da başarıdan gelen şöhretin bile miadı varken, bu meşhur(cuk)ların unutulma süreçleri çok çabuk ve bazen de pek bir acılı olabiliyor; bakınız, Ozan Orhon. O yüzden kendilerini bir gecede meşhur eden sektöre hep borçlular. Bu piyasada gündemde kalabilmek için, yeni konular bulup harcamaları, gerekirse harcanmaları lazım. Ne yapsınlar ekmek parası.

Harcanma diyorduk, yarışma diyorduk; amaç hem para kazanmak, hem de unutulmamak. Zaten “yüzüm eskimesin kaygısı”nın yolu düşmedi bizim memlekete. Sanatçılar bile bazen ne kadar talep o kadar arz, prodüksiyonun niteliği de mühim değil, anında içindeler; bakınız göz süzmeli, cilveli, internet yahnili, biricikalanın-son reklamı. Bir de alışınca tabi kudurmuştan beter, konu kalmazsa yeni bir şeyler bulmak gerek. Japon tutkalıyla kulak yapıştırmak, boşanmak için Başbakan’dan yardım istemek, timsah beslerken kol ısırtmak bunlardan yalnızca birkaçı. Aklıma gelmişken buradan magazin gazetecileri derneği yetkililerine sesleniyorum: En yaratıcı magazinleme dalında ödül dağıtılsın, emeğe saygı lütfen.

Bir şey sandığımız bir kısım meşhurun öyle olmadıklarını anlama imkânı sunan “ünlüleri yerin dibine sokup çıkaralım, artan izlenme oranlarıyla avuç ovuşturalım” konulu yarışmalar zihnimizin köşelerini ve bucaklarını işgal etmeye son hızla devam ediyor. Üstelik bu meşhurlardan birkaçı “Ne işin var senin burada, biz seni bildiğimiz gibi bilmeye devam etsek ya, parası neyse söyle aramızda toplayalım.” diye omuzlarından tutup silkelemek istediklerimizden. Herkesin sevdi(ce)ği meşhuru kendinde saklı kalsın, şimdilik.

meydan okuyorum hayata ve sana *

2007-04-24T15:25:00.001+03:00

Miccio and Cia -Gorgoni

Yıllar önce izlediğim bir filmde yaşlı bir kadın “Tanrı o kadar hızlı gitmemizi isteseydi insanların ayakları değil tekerleri olurdu” diyerek otomobile binmeyi reddediyordu. Komikmiş gibi ama aslında değil biliyor musunuz?

Doğada hiçbir şey trafik gibi hızlı, dengesiz ve karmaşık hareket etmiyor, her şey birbiriyle uyumlu. Zaten sadece uyum sağlayan hayatta kalıyor. Biz insanlar doğaya değil tutsağı olduğumuz modern yaşama uyum sağlamaya çalışıyoruz. Bunun için trenler, otomobiller, uçaklar icat edip, yollar yaparak hep bir yerlere, bir şeylere yetişmeye çalışıyoruz. Doğanın dengesine ve zamanın akışına yaptığımız bu meydan okumayla bir bakıma hayatta kalmamayı da göze alıyoruz.

Bir zincirin gücü, o zincirin en zayıf halkasının gücüne eşittir derler. Benzer şekilde trafik de, yol ve işaretler, araçlar, hava koşulları, şoförün tecrübe ve dikkati gibi birçok halkanın aynı andaki durumuna bağlı. Üstelik her şey yolundayken bile hayatımız o anda aynı trafikte bulunan, ömrümüz boyunca adlarını bile duymayacağımız insanların ellerinde.

Sıradan, sorgulamadan yaşadığınız herhangi bir şeyin çok saçma geldiği ve o şeyle ilgili zihninizdeki tüm mantık bağlarının koptuğu anlar yaşar mısınız hiç? İnsanların trafiğe kendilerine bir şey olmayacağına inanarak ya da tüm olacakları göze alarak çıktıklarını düşününce hissettiğim şey tam olarak bu. Sizce de çok saçma değil mi?

papatya gibisin beyaz ve ince *

2007-04-15T21:16:00.000+03:00

Blogger’ı seviyorum bitirdiğim yaşı söylüyor. Yaşımı sorduklarında içinde olduğum değil de bitirdiğim yaşı söylemek suçluluk hissettiriyor da o yüzden. “Aynaya uzaktan bak, uzaktan!” diyorum kendime son zamanlarda. Mimik kırışıkları, güneş lekeleri görünmüyor oradan. Bir adım geriden baktın mı tamam. Aynı mantıktan gidersek, acaba her bir adıma kaç yıl düşecek? Mesela kırkımda kaç adım geriden bakmam gerekecek aynaya?

Neyse, Ender Saraç iki gün önce televizyonda “Soyunun, aynanın karşısına geçin, vücudunuzda beğenmediğiniz yerlerinize odaklanın ki zayıflayabilesiniz, kendinize dikkat edebilesiniz” diyordu. Şaşırdın herhalde Ender? Hayal etmesi bile korkutucu. Kendim de dahil benim bildiğim çoğu kadında bu egzersiz olsa olsa bunalıma girme etkisi yaratır, diyete değil. Diyet ve zayıflama sektörünün pazarlama stratejileri ayrı bir başlığı hakediyor gerçi.

Birkaç ay önce “sıfır beden mankenler tedavülden kalkacak, moda sektörü bu konuda daha hassas davranma kararı aldı” gibi bir şeyler dönüyordu tüm haberlerde (Evet tüm haberleri izliyorum). Ne oldu? Yalan oldu. Ne zaman açsam TV’de ya onlar, ya da selülitleri göründüğü için yerden yere vurulan kadınlar… Aslında kadınlar kendileri seçmediler kendilerini beğenmemeyi. Boyalı basının, televizyon kanallarının sayısı arttıkça mesaj doğrudan beynimize verildi: Beğenme kendini, kendini beğenme, beğenme…

yaz dostum *

2007-04-14T01:05:00.000+03:00

Waterman Ideal Fountain Pen- Jean D' Ylen

Bugün Deniz “Boş durmasın sayfan yazsana bir şeyler” dedi. Zaten sabırsızlanıyordum, ben de Haziranı beklememeye karar verdim. Sık yazamam ama olsun.

İçerik mi? Çok da emin değilim. Şunu yazacağım diyemiyorum, konusunu kendi kendine oluşturacak bir yer burası. İtiraf etmeliyim, içinde bir “yetenek ya da beceri ” olan bloglara hevesleniyorum, ama yemek blogları hariç: tamam bayanlar çok güzel şeyler yapıyorsunuz ama ben yemekleri web sayfalarında değil tabakta seviyorum. Bilmiyorum belki de her şey bir kıskançlıktan ibaret. Mutfakta iyi olduğumu sanıyorken diğer kadınların neler yaptığını görmek, gerçeğin sillesini suratımda hissettirdi mi? Hissettirdi.

Neyse canım, sadede gelelim. Evet bu alemle ilgili ilk tespitimiz: Bence bloglar kadınlar için. Çünkü erkekler kadınlar gibi güzel konuşamıyorlar ve aktaramıyorlar üzgünüm. Normal erkeklerden bahsediyoruz, konuşabilip yazabilenlerden değil tabi ki. Boş atmamak için “sonraki blog” sekmesinde birkaç kez sekeyim bakalım yolda kaç kadına rastlayacağım diyorum, ama ilk blogda 10 yıl gerçek cinsel kimliğini saklayıp, 3 yıl önce gayliğini ilan eden Tapak’la karşılaşınca vazgeçiyorum istatistik bahsinden.

Efendim ne diyorduk? Kadınların üstüne üstlük söylemeye değer sözleri de var. Ve eğer kadınlar sözlere, yazılara döktükleri fikirlerine ve emeklerine hak ettikleri ilgiyi görselerdi, burada olmak o kadar da heyecanlı olmazdı. Çünkü aslında hepimiz biliyoruz ki; mutfaklarda saatler harcanıp yapılan o canım yemekler sadece karın doyurmak için değil…

nasıl anlatsam nerden başlasam... *

2007-04-02T15:08:00.000+03:00

Pardon bakar mısınız? Birşey söyleyeceğim...
Ama önce biraz zıplamam gerek. Haziranda görüşürüz.